جزئیات فرار ماچادو از ونزوئلا با هماهنگی آمریکا؛ غیبتِ برنامه‌ریزی‌نشدهٔ او در اسلو

رهبر مخالفان دولت ونزوئلا ونزوئلا، ماریا کورینا ماچادو، با هماهنگی ارتش آمریکا برای دریافت جایزه نوبل از کشور گریخت و از ۱۰ ایست بازرسی نظامی عبور کرد تا به ساحل برسد.

با گذاشتن یک کلاه‌گیس و لباسی مبدل، ماریا کورینا ماچادو عصر دوشنبه فرارش از ونزوئلا را آغاز کرد.
این رهبر مخالفان ونزوئلا تلاش داشت تا چهارشنبه خود را به نروژ برساند تا جایزهٔ نوبل صلح را که برای به چالش کشیدن رهبر اقتدارگرای کشور، نیکولاس مادورو، دریافت کرده بود، تحویل بگیرد. نخستین مرحلهٔ مسیرش این بود که از محله‌ای در حومهٔ کاراکاس که یک سال است در آن مخفی شده، به روستای کوچکی در ساحل برسد؛ جایی که یک قایق موتوری کوچک منتظرش بود.

وال استریت ژورنال در ادامه گزارش خود نوشت: به گفتهٔ فردی نزدیک به این عملیات، طی ده ساعت نفس‌گیر، ماچادو و دو نفری که به او در فرار کمک می‌کردند، با ۱۰ ایست بازرسی نظامی روبه‌رو شدند و هر بار از دستگیری گریختند تا سرانجام نیمه‌شب به ساحل برسند.
آن فرد می‌گوید پس از چند ساعت استراحت، مرحلهٔ بعدی سفر آغاز شد: عبور خطرناک از دریای کارائیب به سوی کوراسائو. او و همراهانش ساعت پنج صبح سوار یک قایق چوبی معمولی مخصوص ماهیگیری شدند، اما بادهای شدید و امواج متلاطم حرکت را کند کرده بود.

به گفتهٔ منبع نزدیک به عملیات، این فرار که نزدیک به دو ماه برنامه‌ریزی شده بود، توسط شبکه‌ای در ونزوئلا انجام شد که پیش‌تر نیز به افراد دیگری برای خروج از کشور کمک کرده بود. این گروه پیش از آغاز حرکت تماس مهمی با ارتش آمریکا برقرار کرد تا به نیروهای آمریکایی حاضر در منطقه دربارهٔ سرنشینان قایق هشدار دهد. آمریکا در سه ماه گذشته بیش از ۲۰ قایق مشابه را بمباران کرده و بیش از ۸۰ نفر را که متهم به قاچاق مواد مخدر بودند، کشته است.
آن فرد می‌گوید: «ما هماهنگ کردیم که او از یک منطقهٔ مشخص حرکت کند تا آن‌ها قایق را منفجر نکنند.»

به گفتهٔ افرادی آشنا با موضوع، دولت ترامپ از این عملیات آگاه بود، اما میزان دخالت آن نامشخص است. نیروی دریایی آمریکا و پنتاگون پرسش‌ها را به کاخ سفید ارجاع دادند که پاسخی نداد.

تقریباً هم‌زمان با عبور آن‌ها، دو جنگندهٔ F-18 نیروی دریایی آمریکا وارد خلیج ونزوئلا شد و حدود ۴۰ دقیقه در مسیر منتهی از ساحل به کوراسائو به‌صورت دایره‌وار پرواز کرد؛ طبق داده‌های ردیابی پرواز، این نزدیک‌ترین ورود هواپیماهای آمریکایی به حریم هوایی ونزوئلا از زمان آغاز افزایش حضور نظامی آمریکا در سپتامبر بوده است.

ماچادو حدود ساعت ۳ بعد از ظهر سه‌شنبه به کوراسائو رسید. فردی متخصص در «عملیات خروج» خصوصی به استقبالش رفت. ماچادو که از سفر طولانی خسته بود، در هتل اقامت کرد و شب را آنجا ماند.

با طلوع آفتاب در کوراسائو و در حالی‌که مهمانان در اسلو جمع می‌شدند، یک جت اجرایی که توسط یکی از آشنایان او در میامی فراهم شده بود، از جزیره برخاست و به سوی پایتخت نروژ پرواز کرد. ماچادو پیش از سوار شدن به هواپیما یک پیام صوتی کوتاه ضبط کرد و از «آن‌همه انسان… [که] جانشان را به خطر انداختند» تا او بتواند ونزوئلا را ترک کند، تشکر کرد.

او قرار بود اندکی پس از نیمه‌شب به وقت محلی در اسلو — حدود ساعت ۶ عصر به وقت ساحل شرقی آمریکا — برسد.
فرار او آن‌قدر محرمانه نگه داشته شده بود که موسسه نوبل هنگام آغاز مراسم اهدای جایزه در اسلو به رسانه‌های نروژی گفت نمی‌داند او کجاست. یورگن واتنه فریدنس، رئیس کمیته نوبل نروژ، در مراسم گفت که ماچادو «سفری در شرایطِ خطرِ شدید» را پشت سر گذاشته است.

دختر ماچادو، جایزه را از طرف مادرش روز سه‌شنبه دریافت کرد. او به حضار — شامل قانون‌گذاران آمریکایی، حامیان بین‌المللی و رهبران خارجی — گفت: «او خیلی زود به ونزوئلا بازخواهد گشت.»

ماچادو پس از رسیدن به اسلو قصد دارد چند روزی استراحت کند. او در مکانی کاملاً دورافتاده زندگی می‌کرد و تغذیهٔ مناسبی نداشت. قرار است حدود یک هفته بعد، برای جلب حمایت کشورهای اروپایی از آرمان ونزوئلایی‌ها، سفری را در اروپا آغاز کند. فردی که مرتب با او صحبت می‌کند گفته است که ماچادو در نهایت به واشنگتن نیز خواهد رفت.

عصر چهارشنبه و در حالی‌که حامیان ماچادو و مقامات خارجی مشغول صرف شام پنج‌پیشه‌ای با سرویس مخصوص نوبل در تالار بزرگ هتل گرند اسلو بودند، جزئیات فرار او میان مهمانان می‌چرخید — به گفتهٔ حاضران آمریکایی و ونزوئلایی. دختر ماچادو گفت که او قرار است از بالکن هتل گرند به حامیانش خوشامد بگوید.

در همین حال در کاراکاس، دلسی رودریگز، معاون رئیس‌جمهور، ماچادو و اپوزیسیون را متهم کرد که برای پیشبرد منافع امپریالیستی آمریکا جهت غارت منابع عظیم نفتی و معدنی ونزوئلا تلاش می‌کنند. او گفت: «نمایش شکست خورد. خانم ظاهر نشد. این نوکران افراطی و فاشیست که خواستار محاصره، حمله و بمباران علیه ونزوئلا بوده‌اند، دوباره شکست خواهند خورد؛ درست مانند اینکه نمایش مضحک‌شان در نروژ از هم پاشید.»

ترک کشور برای ماچادو این خطر را در بر دارد که شاید اجازهٔ بازگشت به او داده نشود. همان اتفاقی که برای چندین رهبر اپوزیسیون در تبعید رخ داده و نفوذ آن‌ها را در داخل کشور کاهش داده است. دادستان کل ونزوئلا، تارک ویلیام سعید، گفته است که اگر ماچادو به نروژ سفر کند، او یک «فراری» محسوب خواهد شد.

فعالان اپوزیسیون ونزوئلا می‌گویند حضور نداشتن ماچادو در کشور می‌تواند روحیهٔ مبارزه را تقویت کند، زیرا این رهبر کاریزماتیک اپوزیسیون اکنون می‌تواند از خارج مؤثرتر از طریق جلب حمایت دولت‌های خارجی — کاری که از طریق ارتباطات ویدیویی دوردست ممکن نبود — فشار اقتصادی و سیاسی بیشتری بر مادورو وارد کند. ماچادو از افزایش حضور نظامی ترامپ در منطقه حمایت کرده و معتقد است تهدید معتبر به‌کارگیری زور برای برکناری مادورو لازم است.
او در ماه نوامبر گفت: «مادورو این جنگ را آغاز کرد، و رئیس‌جمهور ترامپ دارد آن را پایان می‌دهد.»

ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان دولت ونزوئلا پس از اعلام خبر دریافت نوبل صلح سال ۲۰۲۵ در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که این جایزه را به مردم در رنج ونزوئلا و دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، تقدیم می‌کند.

منبع: وال استریت ژورنال، ترجمه برای اخبارروز توسط شبنم آذری