جنبش دانشجویی ایران امسال در حالی ۱۶ آذر روز دانشجو را گرامی می دارد، که رژیم جمهوری اسلامی در ضعیف ترین دوران حیات خود در گرداب بحرانی عمیق و همه جانبه دست و پا می زند. بحران ساختاری سرمایه داری ایران، ویرانی زیرساخت های تولید و انتقال انرژی، رانتخواری، فساد نهادینه شده و رشد باندهای مافیایی در درون ساختار حاکم، پیامد تشدید تحریم های بین المللی، تورم، گرانی بی سابقه و گسترش بیکاری، بحران خارج از کنترل محیط زیست، دولت وفاق ملی پزشکیان را در تأمین نان و آب، برق و هوای سالم درمانده و دچار پریشان گویی کرده است. همزمان شکست سیاست راهبردی منطقه ای و فروپاشی نیروهای “محور مقاومت”، بن بست پروژه هسته ای، در هم شکسته شدن سیستم دفاع موشکی و ناکارآمدی دستگاه امنیتی و اطلاعاتی رژیم در جنگ دوازده روزه یکی دیگر از ارکان استراتژی بقای رژیم را ویران و سران این رژیم را حتی در میان بخشی از صفوف خودی ها از “اعتبار” ساقط کرده و بحران حکومتی را دامن زده است. در دل این جدال و کشمکش ها، جناحهای حکومتی در مقابله با فشارهای آمریکا و قدرتهای اروپایی و تهدیدات اسرائیل رویکرد متفاوتی در پیش گرفتەاند. کادر رهبری حزب پادگانی سپاه پاسداران که خامنه ای نیز در تحلیل نهایی خود را با موضع آنها وفق می دهد در مرزبندی با سیاست تسلیم طلبانه اصلاح طلبان حکومتی و مقاومت طلبی حداکثری أصول گرایان افراطی در تلاش است تا به یک “سازش آبرومندانه” با آمریکا دست یابد. سپاه پاسداران می خواهد از طریق دستیابی به “سازش آبرومندانه” و رفع تحریم ها “اعتبار” از دست رفته و سیمای شکست خورده رژیم را بازسازی کند، ناسیونالیسم عظمت طلب ایرانی را پشت سر خود بسیج نماید و با مدیریت جنگ و جدال جناح های حکومتی، نظام اسلامی را از بحران مرگ و زندگی عبور داده و بقای آن را تضمین کند. جناح های حکومتی به رغم مواضع متفاوت در مقابله با دشمن خارجی، اما رو به مردم و دشمن داخلی شمشیر را از رو بسته و حول استراتژی سرکوب به عنوان رمز بقای نظام اسلامی متحد عمل می کنند. با اینحال و به رغم اینکه رژیم هنوز از توان سرکوب برخوردار است، اما از آنجا که جمهوری اسلامی توانایی پاسخگویی به مطالبات جنبش کارگری و دیگر جنبش های اعتراضی را ندارد و جامعه هم مرعوب سرکوبگری ها و موج اعدام ها نشده، گسترش جنبش های اجتماعی و اعتراضی به امری اجتناب ناپذیر تبدیل شده است. چشم انداز گسترش این جنبش ها که می تواند معادلات بالا را بطور بنیادی تغییر دهد، سران رژیم را در هراس دائمی و در کابوس سرنگونی فرو برده است.
بر بستر این أوضاع، جنبش کارگری، جنبش زنان و دیگر جنبش های اجتماعی و اعتراضی طی سالهای اخیر زیر پوست سرکوب پلیسی و اختناق جمهوری اسلامی در زمینه سازمانیابی نیز پیشرفت کرده اند. جنبش کارگری با میانگین بیش از دو هزار اعتصاب و اعتراض در سال و در این میان اعتصابات شکوهمند کارگری در مراکز مختلف صنعتی و خدماتی، نقش کمیته های اعتصاب، کمیته کارخانه و مجامع عمومی در سازماندهی این اعتصابات، به وضوح پیشرفت در زمینه سازمانیابی را نشان می دهد. زنان با زیر پا نهادن قانون حجاب اجباری در کف خیابان و حضور فعال در جنبش های اعتراضی نه فقط چهره شهرهای ایران را دگرگون کرده، بلکه چهره جنبش های اعتراضی را نیز تغییر داده اند. همزمان وجود طیف گسترده ای از فعالان و رهبران رادیکال جنبش کارگری و دیگر جنبش های اجتماعی که در جریان سازماندهی این اعتراضات و اعتصابات پا به جلو نهاده اند، ماتریال انسانی و کادرهای کارآمد شکل دادن به یک رهبری سراسری را فراهم آورده است.
در این میان جنبش دانشجویی ایران با پیشینه درخشانی که در مبارزه علیه رژیم های سرمایه داری سلطنتی پهلوی و حکومت هار اسلامی داشته، و لحظات و مقاطع شکوهمندی که در پیکار علیه سیاست تبعیض جنسیتی، طبقاتی کردن آموزش و پادگانی کردن محیط آموزش رقم زده و جایگاهی که در تاریخ جنبش آزادیخواهی ایران به نام خود ثبت کرده است، لازم است هر چه سریع تر دوره عقب نشینی به مبارزات صنفی را پشت سر گذاشته و به عنوان شاخک حسی نیروهای عظیم تر اجتماعی در جامعه، رسالت و پیشتازی سیاسی خود در این دوره را بجا آورد. چون تاریخ جنبش های دانشجویی نه تنها در ایران، بلکه در سطح جهان نیز نشان داده است که این جنبش فقط با حضور خود در صحنه مبارزه سیاسی و با برافراشتن پرچم مبارزه علیه تبعیض ها و نابرابری های اجتماعی و در دفاع پیگیر از خواسته های آزادیخواهانه است که توانسته نقش آفرینی کند.
در شرایط کنونی، جنبش دانشجویی به عنوان یکی از ستون های جنبش انقلابی و آزادیخواهانه لازم است، مطالبات دموکراتیک مطرح در جنبش انقلابی جاری از جمله آزادی های بی قید و شرط سیاسی، آزادی زندانیان سیاسی، لغو مجازات اعدام، لغو حجاب اجباری و جدایی دین از دولت و آموزش و پرورش و … را به پیگیرترین و رادیکال ترین شکل نمایندگی کند و مورد حمایت قرار دهد. بخش رادیکال و سوسیالیستی جنبش دانشجویی در مقابل جریان های رنگارنگ اپوزیسیون راست و بورژوایی و بویژه در برابر لیبرالیسم ایران که با استراتژی خشونت پرهیز و تحت عنوان مرزبندی با خشونت، با انقلاب ضدیت می ورزد، فقط با طرح مطالبات دمکراتیک از زاویه منافع طبقه کارگر و جنبش رهائی زن و دیگر جنبش های پیشرو اجتماعی است که می تواند این رسالت را به انجام برساند و با جنبش کارگری و دیگر جنبش های رادیکال اجتماعی و اعتراضی پیوندهای عمیق تری برقرار کند.
بخش سوسیالیست جنبش دانشجویی در کنار وظایف راهبردی فوق لازم است تبلیغ جهان بینی کمونیستی و دفاع از اعتبار علمی آن و دخالتگری در فعالیتها و جدالهای نظری که مکانیسمی مؤثر جهت جلب سمپاتی توده دانشجویان و تربیت کادرهای سوسیالیست محسوب می گردد را امر تعطیل ناپذیر خود بداند. در شرایط کنونی دفاع از سوسیالیسم وتلاش برای نیرومند کردن گفتمان سوسیالیستی در برابر گفتمان لیبرالیسم بورژوائی می تواند بزرگترین خدمت فعالین رادیکال جنبش دانشجویی در کنار زدن یکی از موانع ذهنی پیشروی جنبش کارگری باشد. سوسیالیست های جنبش دانشجویی به عنوان جوانان عصر دیجیتال، عصر ظهور هوش مصنوعی و تلفن هوشمند همراه، دورهای که استفاده از فناوریهای دیجیتال در تمام جنبههای زندگی بشر رایج و گسترده شده، لازم است توانایی و ابتکارات خود را در خدمت تولید محتوا برای شبکه های اجتماعی و ارائه آن به شکل جذاب در زمینه شناساندن ماهیت نظام سرمایه داری و شناخت ریشه های ستم و تبعیض و نابرابری در جامعه و در دفاع از سوسیالیسم و رهایی انسان بکار گیرند. نباید گذاشت که طبقه حاکم به کمک ایدئولوگ ها و با استفاده از این فناوری ها، یکجانبه فضای شبکه های اجتماعی را در خدمت مهندسی کردن و به انحراف بردن و مسموم کردن افکار عمومی یکجانبه تسخیر کند.
جنبش دانشجویی به دلیل بافت خود به شکلی طبیعی توانایی آن را دارد به مثابه متحد سازمان یافته تر جنبش اعتراضی جوانان که علیه فشارها ی خرد کننده اقتصادی، بی حقوقی های فردی و اجتماعی و تضییقات فرهنگی و سیاسی، محلات شهرهای ایران را به میدان اعتراض علیه رژیم اسلامی تبدیل کرده اند، عمل کند. در همین راستا بر فعالین سوسیالیست جنبش دانشجویی لازم است که خود را به کمپین ها و کارزارهای آنلاینی و به ارتباطات در شبکه های اجتماعی محدود نکنند، بلکه رابطه فعالی با شبکه جوانان انقلابی که در سازماندهی و هدایت اعتراض ها در محله های شهرهای مختلف ایران نقش ایفا می کنند، برقرار کنند. برقراری این پیوندهای زنده و نهادینه کردن آن از ملزومات پیشروی جنبش انقلابی جاری و مقابله با سرکوبگری های رژیم اسلامی است.
حزب کمونیست ایران ضمن گرامیداشت ۱۶ آذر روز دانشجو و گرامیداشت یاد جانباختگان جنبش دانشجویی، فعالین رادیکال و سوسیالیست جنبش دانشجویی را به تلاش بی وقفه در امر سازمانیابی این جنبش و ایجاد پیوند های گسترده تر با جنبش کارگری و دیگر جنبش های پیشرو اجتماعی فرا می خواند.
گرامی باد ۱۶ آذر روز دانشجو
گرامی باد یاد جانباختگان جنبش دانشجویی
سرنگون باد رژیم جمهوری اسلامی
زنده باد آزادی، برابری، حکومت کارگری
کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران
آذر ۱۴۰۴- دسامبر ۲۰۲۵
