جسی جکسون، کشیش و فعال سرشناس حقوق مدنی آمریکا و از همراهان نزدیک مارتین لوتر کینگ، سهشنبه ۱۷ فوریه در ۸۴سالگی درگذشت. خانواده او در بیانیهای اعلام کردند که جکسون «در آرامش و در کنار اعضای خانواده» چشم از جهان فروبست و یادآور شدند «تعهد تزلزلناپذیر او به عدالت، برابری و حقوق بشر، به شکلگیری جنبشی جهانی برای آزادی و کرامت انسانی کمک کرد».
جکسون که در آمریکایِ هنوز گرفتارِ تبعیض نژادی و میراثِ جداسازی رشد کرد، در بسیاری از لحظههای تعیینکننده تاریخ مبارزه برای برابری نژادی حضور داشت. او در سال ۱۹۶۸ در ممفیس، کنار مارتین لوتر کینگ بود؛ همان روزی که رهبر جنبش حقوق مدنی ترور شد. دههها بعد، در سال ۲۰۰۸ در میان جمعیتی که پیروزی باراک اوباما را جشن میگرفتند، با چشمانی اشکآلود دیده شد؛ و در سال ۲۰۲۱ نیز در کنار خانواده جورج فلوید ایستاد، پس از آنکه دادگاهی در حکمی تاریخی، یک پلیس سفیدپوست را به جرم قتل فلوید گناهکار شناخت.
جکسون در دهه ۱۹۶۰ فعالیت خود را در چارچوب «کنفرانس رهبری مسیحی جنوب» (SCLC) ــ سازمانی که با رویکرد عدمخشونت برای حقوق مدنی مبارزه میکرد ــ آغاز کرد و سپس با راهاندازی ابتکارهایی چون «عملیات پوش» (Operation PUSH) و «ائتلاف ملی رنگینکمان» (National Rainbow Coalition) کوشید مطالبات سیاهپوستان و گروههای بهحاشیهراندهشده را به متن سیاست آمریکا بیاورد. او در رقابتهای درونحزبی دموکراتها برای نامزدی ریاستجمهوری در سالهای ۱۹۸۴ و ۱۹۸۸ نیز چهرهای اثرگذار بود و با این کار، به گسترش دستور کار سیاسی حزب دموکرات در حوزه عدالت نژادی کمک کرد. او در سال ۱۹۸۸ با تکیه بر ایده «بنیان مشترک»، آمریکاییها را به همگرایی فراخواند و میگفت: «بال چپ، بال راست… برای پرواز، هر دو بال لازم است.»
جکسون در سخنرانیها و مواضع خود، بارها سیاستهای اقتصادی دوران رونالد ریگان را هدف قرار داد و از افزایش نابرابری و سازوکاری انتقاد میکرد که به تعبیر او «رابینهودِ وارونه» است؛ یعنی سیستمی که به سود ثروتمندان عمل میکند و فقرا را عقب میزند. او میکوشید همزمان با دفاع از حقوق شهروندان رنگینپوست، با بخشهایی از جامعه سفیدپوستِ گرفتار فقر نیز سخن بگوید و ائتلافی اجتماعی ـ سیاسی در برابر تبعیض و نابرابری بسازد.
زندگی شخصی او نیز از فراز و فرود خالی نبود. در کارنامهاش جنجالهایی ثبت شده است؛ از جمله بهکار بردن یک اصطلاح ضدیهودی در سال ۱۹۸۴ و نیز حمایتش از مایکل جکسون در جریان پرونده قضایی سال ۲۰۰۵. با این حال، میراث اصلی او برای حامیانش، صدایی بود که به «بیصداها» داده شد و حضوری مداوم در خطوط مقدم مبارزه برای حقوق مدنی.
جکسون علاوه بر فعالیتهای داخلی، در عرصه بینالمللی نیز نقش میانجی و «فرستاده ویژه» را ایفا کرد: از تلاش برای آزادی یک خلبان آمریکایی در سوریه در دهه ۱۹۸۰ تا مشارکت در آزادی چند اسیر جنگی آمریکایی در بلگراد در سال ۱۹۹۹، و سفر به عراق در آستانه جنگ خلیج فارس برای پیگیری آزادی گروگانها. او همچنین از مخالفان سرسخت آپارتاید در آفریقای جنوبی بود و در دهه ۱۹۹۰ به عنوان نمایندهای در مأموریتهای مرتبط با آفریقا فعالیت داشت.
جسی جکسون در سال ۲۰۱۷ اعلام کرد به بیماری پارکینسون مبتلاست و از آن پس حضور عمومیاش را کاهش داد، اما حتی در سالهای پایانی نیز کوشید در بزنگاههای نمادین کنار خانوادههای قربانیان خشونت نژادی بایستد. او پس از حکم پرونده جورج فلوید گفته بود این رأی «آرامش خاطر» میآورد، اما «مبارزه برای برابری، در این کشور نبردی طولانی است».
