ایالات متحده روز پنجشنبه ۱۸ دسامبر با اعلام تحریم ۲۹ فروند کشتی و شرکتهای مدیریتی مرتبط با آنها، دامنه فشارهای خود بر ایران را گسترش داد. واشنگتن اعلام کرده این اقدام در چارچوب هدفگیری «ناوگان سایه» ایران انجام شده؛ شبکهای از نفتکشها که به گفته مقامهای آمریکایی، با روشهای فریبکارانه نفت و فرآوردههای نفتی ایران را به بازارهای جهانی منتقل میکنند.
وزارت خزانهداری آمریکا در بیانیهای اعلام کرد کشتیها و شرکتهای تحریمشده طی سالهای اخیر صدها میلیون دلار نفت و فرآوردههای نفتی را با استفاده از شیوههایی چون پنهانسازی مالکیت واقعی، تغییر پرچم، دستکاری مسیرهای دریایی و فقدان بیمههای معتبر بینالمللی جابهجا کردهاند. به گفته این وزارتخانه، این شبکه شامل کشتیهایی فرسوده با مالکیتهای مبهم است که خارج از استانداردهای رایج صنعت نفت فعالیت میکنند.
جان هرلی، معاون وزارت خزانهداری آمریکا در امور تروریسم و اطلاعات مالی، اعلام کرد واشنگتن «به محرومکردن رژیم ایران از درآمدهای نفتیای که برای تأمین مالی برنامههای نظامی و تسلیحاتی خود استفاده میکند، ادامه خواهد داد». به گفته او، هدف از این تحریمها تضعیف منابع مالی ایران در شرایطی است که آمریکا برنامه هستهای تهران و حمایت آن از نیروهای نیابتی در خاورمیانه را تهدیدی برای ثبات منطقه میداند.
بر اساس اعلام مقامهای آمریکایی، تحریمهای جدید همچنین شامل حاتم السعید فرید ابراهیم سقر، تاجر مصری، و شرکتهای وابسته به او میشود که به هفت نفتکش از ناوگان هدفگیریشده مرتبط دانسته شدهاند. افزون بر این، چندین شرکت کشتیرانی دیگر نیز در فهرست تحریمها قرار گرفتهاند.
این اقدام در ادامه سلسله تحرکات اخیر واشنگتن علیه شبکههای انتقال نفت ایران صورت میگیرد. وزارت خزانهداری آمریکا یادآوری کرده است که در ماه جاری، یک نفتکش حامل نفت ونزوئلا نیز هدف اقدام مستقیم قرار گرفت؛ نفتکشی که پیشتر بهدلیل حمل نفت ایران تحریم شده بود. ایالات متحده روز ۱۰ دسامبر نفتکش «اسکیپر» را در نزدیکی سواحل ونزوئلا توقیف کرد؛ اقدامی که بهطور چشمگیری تنشها میان واشنگتن و کاراکاس را افزایش داد.
دولت آمریکا میگوید تحریمهای اعمالشده علیه ایران در واکنش به برنامه هستهای این کشور و حمایت تهران از گروههای مسلح همپیمان در منطقه اعمال میشود، در حالی که ایران بارها تأکید کرده فعالیتهای هستهایاش ماهیت صرفاً غیرنظامی دارد. نمایندگی ایران در سازمان ملل تاکنون واکنشی رسمی به تحریمهای جدید نشان نداده است.
تحریمهای تازه در فضایی اعلام میشود که روابط تهران و واشنگتن پس از چند دور مذاکرات غیرمستقیم هستهای، بار دیگر بهشدت تیره شده است. این مذاکرات که پنج دور به طول انجامید، سرانجام با تشدید تنشها و جنگ ۱۲روزه در ماه ژوئن پایان یافت؛ جنگی که طی آن اسرائیل و ایالات متحده اهدافی مرتبط با تأسیسات هستهای ایران را بمباران کردند و جمهوری اسلامی صدها موشک به سوی اسرائیل شلیک کرد..
ناظران بر این باورند که تحریم ۲۹ نفتکش و شرکتهای مرتبط با آنها، نشانهای از عزم واشنگتن برای تشدید فشار اقتصادی بر تهران از مسیر انرژی است؛ مسیری که پیامدهای آن میتواند فراتر از ایران، بر بازار جهانی نفت و معادلات سیاسی در آمریکای لاتین و خاورمیانه نیز اثرگذار باشد.
