در شیلی، انتخابات ریاستجمهوری وارد مرحلهای سرنوشتساز شده است. در دور نخست که روز یکشنبه ۱۶ نوامبر برگزار شد، ژانت خارا از حزب کمونیست، نامزد ائتلاف گسترده چپ، با کسب حدود ۲۶٫۸ درصد آرا در جایگاه نخست قرار گرفت. او تنها با اختلافی کمتر از سه امتیاز از رقیب اصلی خود، خوزه آنتونیو کاست، نامزد جریان راست افراطی، پیشی گرفت؛ کاست بر اساس نتایج اولیه ۲۳٫۹ تا ۲۴٫۲ درصد آرا را به دست آورده است. این فاصله اندک در شرایطی رقم خورده که نظرسنجیها برای جارای چپگرا آرای بالاتری پیشبینی میکردند و اکنون دور دوم، که قرار است در ۱۴ دسامبر برگزار شود، رقابتی بهشدت دشوار و فشرده را نوید میدهد.
ژانت خارا، وزیر پیشین کار و حمایت اجتماعی، بلافاصله پس از اعلام نتایج، تلاش برای جلب حمایت سایر نامزدها را آغاز کرد. او بهویژه به دو چهره راست میانه پیام همکاری داد: فرانکو پریسی، اقتصاددان لیبرال که با حدود ۱۹ تا ۱۹٫۷ درصد آرا در رتبه سوم قرار گرفته و از شگفتیهای انتخابات محسوب میشود، و اِوِلین ماتهئی، سیاستمدار برجسته راست سنتی که حدود ۱۲ تا ۱۲٫۹ درصد رأی کسب کرده و در جایگاه پنجم ایستاده است. جارا خطاب به هوادارانش تأکید کرد که «تقریباً نیمی از رأیدهندگان نه به من رأی دادهاند و نه به کاست. از فردا برای گفتوگو با آنها اقدام خواهیم کرد». او در عین حال هشدار داد که نباید اجازه داد فضای ترس و نگرانی که راست افراطی بر آن دامن میزند، بر سرنوشت کشور سایه بیفکند.
با وجود پیشتازی خارا، مسیر پیشِرو برای چپ چندان ساده نیست. کاست از هماکنون حمایت دو نامزد دیگر راست – یوهانس کایزر، نامزد جریان لیبرتارین که با حدود ۱۳٫۹ درصد آرا چهارم شده، و همچنین ماتهئی – را پشت سر خود میبیند. مجموع آرای راست در دور نخست، در صورت یکپارچهشدن پشت سر کاست، او را به مرز ۵۰ درصد میرساند و شرایط سختی برای جارا رقم میزند. فرانکو پریسی نیز که اینبار میکوشد نقش «پادشاهساز» را ایفا کند، اعلام کرده است که «کاست و جارا باید برای جلب حمایت او امتیازهای مشخصی بدهند» و بهسادگی از هیچیک حمایت نخواهد کرد.
در فضای انتخاباتی شیلی، حضور پررنگ گفتمان امنیتی و مهاجرستیزانه راست افراطی کاملاً محسوس است. خوزه آنتونیو کاست که پدرش عضو سابق ارتش آلمان نازی بوده، در سالهای اخیر مواضع خود را بیش از گذشته تند کرده است. او وعده داده که بیش از ۳۳۰ هزار مهاجر فاقد مدارک را از کشور اخراج کند، دیوار مرزی بسازد، پلیس را به شکل کمسابقهای مسلح کند و ارتش را در مناطق «بحرانی» مستقر سازد. جارا در برابر این فضای هراسافکنانه خطاب به مردم گفته است: «نگذارید ترس بر شما غلبه کند.»
در سال ۲۰۲۱ نیز کاست در دور نخست پیشتاز بود اما در نهایت رقابت را به گابریل بوریچ، نامزد چپگرا و رئیسجمهور کنونی، واگذار کرد. بوریچ در شب انتخابات جاری ضمن تبریک به هر دو نامزد، ابراز امیدواری کرد که «گفتوگو، احترام و عشق به شیلی بر همه اختلافات غلبه کند». این اظهارات در حالی مطرح شد که دولت او با انتقادهای گستردهای به دلیل وضعیت اقتصادی و امنیتی کشور مواجه است و جارا نیز ناگزیر بار این نارضایتیها را بر دوش دارد.
همزمان با انتخابات ریاستجمهوری، انتخابات پارلمانی نیز در شیلی برگزار شد و نتایج آن بهزودی منتشر خواهد شد. صحنه سیاسی این کشور اکنون در آستانه نبردی تعیینکننده قرار گرفته است؛ نبردی که میتواند آینده شیلی را در جهتی مشابه تحولات آرژانتین دوران خاویر میلی قرار دهد یا مسیر دیگری را برای چپ و نیروهای دموکراتیک رقم بزند.
