رئیسجمهور ترکیه تهدید کرد که در صورت حضور نخستوزیر اسرائیل، از شرکت در کنفرانس شرمالشیخ انصراف میدهد.
طرحی در آخرین لحظات توسط دونالد ترامپ برای دعوت از بنیامین نتانیاهو به یک نشست چندملیتی درباره غزه در مصر، به دلیل هشدار رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، لغو شد. اردوغان اعلام کرده بود که اگر دعوت نتانیاهو لغو نشود، هواپیمایش در شرمالشیخ فرود نخواهد آمد.
این کشمکش قدرت در آسمان مصر پس از آن آغاز شد که اعلام شد نخستوزیر اسرائیل دعوت دیرهنگام ترامپ برای حضور در کنفرانسی که بهطور مشترک توسط رئیسجمهور آمریکا و همتای مصریاش عبدالفتاح السیسی در مصر برگزار میشود را پذیرفته است.
ظاهراً حضور نتانیاهو در نشست شرمالشیخ، توسط ترامپ در یک تماس تلفنی با السیسی در صبح روز دوشنبه از اسرائیل قطعی شده بود.
هنوز مشخص نیست که آیا امتناع اردوغان از فرود در نشست، دلیل تغییر برنامه نتانیاهو بوده یا نه، اما مشخص است که اردوغان از داخل هواپیمایش در آسمان مصر، با السیسی تماس گرفته و اعتراض خود را ابراز کرده است.
در بیانیهای از دفتر نخستوزیری اسرائیل آمده است:
«نخستوزیر نتانیاهو از سوی رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، برای شرکت در کنفرانسی که امروز در مصر برگزار میشود دعوت شد. نخستوزیر از رئیسجمهور ترامپ بابت این دعوت تشکر کرد، اما اعلام کرد که به دلیل نزدیکی زمان برگزاری نشست با آغاز تعطیلات، قادر به حضور نخواهد بود.»
برخی از چهرههای راستگرای افراطی در دولت ائتلافی نتانیاهو نیز تهدید کرده بودند که در صورت حضور او در کنفرانس، استعفا خواهند داد.
دادگاه کیفری بینالمللی برای نتانیاهو به اتهام جنایات جنگی در غزه حکم بازداشت صادر کرده است. اگرچه مصر عضو این دادگاه نیست، اما حضور او در این نشست میتوانست جنجالبرانگیز باشد، بهویژه در میان کشورهای عربی که هنوز روابط خود با اسرائیل را عادی نکردهاند. بیش از ۲۰ رهبر جهان قرار بود در این نشست اضطراری حضور پیدا کنند.
منابع عراقی هم اعلام کرده بودند که اگر نتانیاهو به شرمالشیخ سفر کند، محمد شیاع السودانی نخست وزیر این کشور نشست شرم الشیخ را ترک خواهد کرد.
این جنجال پیرامون حضور نتانیاهو نشان میدهد که تا چه اندازه برای برخی کشورهای مسلمان، عادیسازی روابط با اسرائیل ـ به شیوهای که ترامپ دنبال میکند ـ دشوار خواهد بود.
تصاویر اردوغان در حال مذاکره یا دست دادن با نتانیاهو میتوانست برای رئیسجمهور ترکیه در داخل کشور فاجعهبار باشد و همچنین باعث طرح سؤالاتی درباره نقش برنامهریزیشده آنکارا در نیروی بینالمللی ثباتساز در غزه شود. اردوغان بارها اقدامات اسرائیل در غزه را نسلکشی خوانده است.
