فریدریش مرتس، رهبر محافظهکاران آلمان، روز سهشنبه در دور دوم رأیگیری پارلمان، بهعنوان صدراعظم انتخاب شد. این رأیگیری پس از آن انجام شد که مرتس در دور اول شکست بیسابقهای را تجربه کرد؛ شکستی که به شروعی لرزان برای دولت ائتلافی جدید او انجامید.
مرتس ۶۹ ساله، که پس از پیروزی در انتخابات سراسری ماه فوریه با حزب سوسیالدموکرات (SPD) توافقی برای تشکیل ائتلاف امضا کرده بود، در رأیگیری مخفی پارلمان (بوندستاگ) توانست ۳۲۵ رأی کسب کند؛ ۹ رأی بیشتر از حد نصاب لازم برای اکثریت مطلق.
در دور نخست، او تنها ۳۱۰ رأی کسب کرده بود که نشان میدهد دستکم ۱۸ نفر از نمایندگان احزاب ائتلافی از حمایت او خودداری کرده بودند.
این شکست اولیه، که نخستین در نوع خود در تاریخ پس از جنگ جهانی دوم آلمان بود، از سوی تحلیلگران بهعنوان نشانهای از شکنندگی اتحاد در ائتلاف جدید و بیاعتمادی درونی تفسیر شد؛ در شرایطی که اروپا بیش از هر زمان به رهبری قدرتمند از سوی بزرگترین اقتصاد خود نیاز دارد.
جانا پوگلیرین، رئیس دفتر شورای روابط خارجی اروپا در برلین، گفت: «امروز تمام اروپا چشم به برلین دوخته بود به امید اینکه آلمان بار دیگر به لنگر ثبات و موتور محرک اروپا بدل شود. این امید نقش بر آب شد.»
با این حال، مرتس ترجیح داد بهجای کنکاش در انگیزههای مخالفانش، مستقیماً به سراغ کار برود. او به شبکه ARD گفت: «هیچ تردیدی ندارم که ما در این ائتلاف با اعتماد متقابل کار خواهیم کرد.» او تأکید کرد که اولویتهای اصلیاش، حفظ آزادی کشور و بازگرداندن رقابتپذیری اقتصادی آن است.
مرتس در شرایطی سکان قدرت را در دست گرفته که اروپا در تلاش است برای اوکراین ضمانتهای امنیتی بیابد و با آمریکا بر سر توافق تجاری مذاکره کند. تصمیم اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر وضع تعرفههای گسترده، تهدیدی برای رکود سال سوم متوالی در آلمان محسوب میشود؛ کشوری که پیشتر با پایان واردات گاز ارزان از روسیه و رقابت فزاینده با چین نیز روبهرو شده بود.
دولت ائتلافی جدید وعده داده با کاهش مالیات شرکتها و بهای انرژی، رشد اقتصادی را احیا کند. همچنین حمایت قاطع از اوکراین و افزایش هزینههای نظامی از دیگر وعدههای آن است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در شبکه ایکس نوشت: «امیدواریم شاهد رهبری بیشتر آلمان در امور اروپایی و فراآتلانتیکی باشیم. این بهویژه زمانی اهمیت دارد که آینده اروپا در معرض خطر است.»
پس از رأیگیری روز سهشنبه، مرتس به کاخ بلهوو رفت تا رسماً از سوی رئیسجمهور فرانک-والتر اشتاینمایر بهعنوان صدراعظم منصوب شود و سپس به ساختمان تاریخی رایشتاگ بازگشت تا سوگند یاد کند و دهمین صدراعظم آلمان از زمان پایان جنگ جهانی دوم شود.
قرار است او روز چهارشنبه در نخستین سفر رسمیاش، راهی فرانسه و لهستان شود تا نشان دهد آلمان پس از فروپاشی ائتلاف قبلی در نوامبر و انتخابات پرتنش فوریه، بار دیگر به صحنه جهانی بازگشته است. همچنین گفته شده او پنجشنبه با ترامپ تلفنی گفتگو خواهد کرد و احتمال دارد پیش از نشست ناتو در پایان ژوئن، با وی دیدار کند.
مرتس به خاطر سبک تند و گاه متغیر خود شناخته میشود. شکست او در دور نخست رأیگیری، سابقهای در تاریخ آلمان پس از جنگ نداشت. با آنکه در روز دوشنبه برخی از اعضای دو حزب ائتلافی درباره اسامی وزرا و سیاستهای اقتصادی دولت جدید ابراز نارضایتی کرده بودند، بسیاری پیشبینی میکردند که مرتس بهراحتی رأی اکثریت را به دست خواهد آورد.
به گزارش رویترز، از زمان انتخابات، دو حزب ائتلافی با کاهش محبوبیت مواجه شدهاند. در میان آنها، ائتلاف محافظهکار CDU/CSU بهویژه به دلیل چرخش مرتس از سیاست مالی محافظهکارانه، تحت فشار بوده است.
کارستن برازسکی، رئیس بخش کلان در موسسه ING، گفت: «با توجه به محرمانه بودن رأیگیری، دلایل شکست مشخص نیست، اما به نظر میرسد برخی از نمایندگان محافظهکار با سیاستهای مالی جدید مرتس مخالف بودهاند.»
برنده اصلی این آشفتگی، بهگفته مانفرد گولنر، رئیس مؤسسه نظرسنجی فورزا، حزب راستافراطی و ضدسیستم آلترناتیو برای آلمان (AfD) است که در انتخابات فوریه دوم شد و اخیراً در برخی نظرسنجیها صدرنشین بوده است.
با این حال، برخی در اروپا هنوز امیدوارند که مرتس – سیاستمداری باسابقه که فعالیتش را در سال ۱۹۸۹ بهعنوان نماینده پارلمان اروپا آغاز کرد – در سیاستهای اروپایی نقش پررنگتری ایفا کند.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در پیامی خطاب به مرتس نوشت: «انتخاب شما را تبریک میگویم، صدراعظم عزیز. اکنون نوبت ماست تا موتور فرانسه-آلمان را قدرتمندتر از همیشه به حرکت درآوریم.»
