ترامپ دستور محاصره نفتی ونزوئلا را صادر کرد؛ کاراکاس به سازمان ملل شکایت می‌برد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با صدور دستور «انسداد کامل» نفتکش‌های تحریم‌شده‌ای که به مقصد ونزوئلا تردد می‌کنند، سطح فشار بر دولت نیکلاس مادورو را به‌طور چشمگیری افزایش داد؛ اقدامی که با واکنش تند دولت ونزوئلا، اعلام شکایت رسمی به سازمان ملل و حمایت صریح کوبا از کاراکاس همراه شده است. کوبا اعلام کرد قاطعانه در کنار ونزوئلا ایستاده و اقدام ترامپ را به‌عنوان گامی خطرناک در جهت محاصره نظامی و اقتصادی و غارت منابع طبیعی ونزوئلا ارزیابی کرد. ترامپ منابع طبیعی ونزوئلا را عملا متعلق به آمریکا اعلام کرد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با صدور دستور «انسداد کامل» نفتکش‌های تحریم‌شده‌ای که به مقصد ونزوئلا تردد می‌کنند، سطح فشار بر دولت نیکلاس مادورو را به‌طور چشمگیری افزایش داد؛ اقدامی که با واکنش تند دولت ونزوئلا، اعلام شکایت رسمی به سازمان ملل و حمایت صریح کوبا از کاراکاس همراه شده است. این تصمیم در ادامه تشدید حضور نظامی آمریکا در منطقه کارائیب اتخاذ شده و از سوی دولت‌های منطقه به‌عنوان گامی خطرناک در جهت محاصره نظامی و اقتصادی ارزیابی می‌شود.

ترامپ روز سه‌شنبه ۱۶ دسامبر در پیامی در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد که دستور «محاصره کامل و تمام‌عیار تمامی نفتکش‌های تحریم‌شده‌ای که وارد ونزوئلا می‌شوند یا از آن خارج می‌شوند» را صادر کرده است. او مدعی شد که ونزوئلا «به‌طور کامل توسط بزرگ‌ترین ناوگان دریایی‌ای که تاکنون در تاریخ آمریکای جنوبی گرد آمده، محاصره شده است» و هشدار داد این فشارها افزایش خواهد یافت «تا زمانی که همه نفت، زمین و سایر دارایی‌هایی که پیش‌تر از ایالات متحده دزدیده شده‌اند، بازگردانده شوند». ترامپ در ادامه، منابع طبیعی ونزوئلا را عملاً متعلق به ایالات متحده دانست و اعلام کرد واشنگتن اجازه نخواهد داد «رژیمی خصمانه» بر نفت، زمین یا دیگر دارایی‌ها تسلط داشته باشد.

این اظهارات در شرایطی مطرح شد که هفته گذشته نیروهای آمریکایی یک نفتکش را در نزدیکی سواحل ونزوئلا توقیف کردند؛ اقدامی کم‌سابقه که به گفته ناظران، نشانه‌ای از افزایش تنش نظامی در منطقه است. هم‌زمان، دولت آمریکا اعلام کرد دولت ونزوئلا را در فهرست «سازمان‌های تروریستی خارجی» قرار داده است و بدون ارائه شواهد، کاراکاس را به آنچه «تروریسم مواد مخدر، قاچاق انسان، قتل و آدم‌ربایی» خواند، متهم کرد؛ در حالی که نهادهایی مانند سازمان ملل متحد اخیراً ونزوئلا را کشوری عاری از تولید مواد مخدر اعلام کرده‌اند. گزارش‌ها همچنین حاکی است که هم‌زمان با گسترش حضور نظامی آمریکا در کارائیب و اقیانوس آرام، حملاتی علیه شناورهای ماهیگیری غیرنظامی رخ داده که در دست‌کم ۲۵ حمله شناخته‌شده، ۹۵ قربانی برجای گذاشته است.

دولت ونزوئلا با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد تهدید ترامپ به اعمال محاصره دریایی را به‌عنوان «نقض فاحش و خطرناک حقوق بین‌الملل» به سازمان ملل متحد گزارش خواهد کرد. در این بیانیه تأکید شده است رئیس‌جمهور آمریکا با نادیده گرفتن اصول تجارت آزاد و آزادی کشتیرانی، «به‌طور آشکار ادعا می‌کند که نفت، زمین‌ها و ثروت‌های معدنی ونزوئلا متعلق به ایالات متحده است» و خواستار تحویل فوری آن‌ها شده است. دولت کاراکاس این اقدام را «تلاشی کاملاً غیرعقلانی برای تحمیل یک محاصره نظامی-دریایی با هدف غارت ثروت‌های کشور» توصیف کرده است.

بر اساس این بیانیه، ساموئل مونکادا، سفیر ونزوئلا در سازمان ملل، مأمور شده است فوراً شکایتی رسمی را در چارچوب منشور ملل متحد درباره این «نقض جدی حقوق بین‌الملل» ثبت کند. دولت ونزوئلا ضمن تأکید بر حاکمیت کامل خود بر منابع طبیعی، حق آزادی کشتیرانی و تجارت در دریای کارائیب و آب‌های بین‌المللی را محفوظ دانست و اعلام کرد که در برابر «تهدیدهای جنگ‌طلبانه»، از آزادی، صلاحیت قضایی و حاکمیت خود دفاع خواهد کرد. بیانیه همچنین از مردم آمریکا و جامعه جهانی خواست آنچه «تهدیدی عجیب و افشاگر نیت واقعی ترامپ برای غارت ثروت‌های ونزوئلا» خوانده شد، رد کنند و تأکید کرد ونزوئلا «هرگز بار دیگر مستعمره هیچ امپراتوری‌ای نخواهد شد».

هم‌زمان، کوبا نیز به‌طور رسمی با موضع‌گیری علیه واشنگتن، حمایت کامل خود را از دولت نیکلاس مادورو اعلام کرد. میگل دیاس-کانل، رئیس‌جمهور کوبا، در پیامی اعلام کرد هاوانا «قاطعانه» در کنار رئیس‌جمهور ونزوئلا، انقلاب بولیواری و اتحاد مردمی–نظامی این کشور ایستاده و از بیانیه رسمی دولت ونزوئلا پشتیبانی می‌کند. وزیر خارجه کوبا، برونو رودریگز، نیز اقدام آمریکا را «نقضی بسیار جدی از حقوق بین‌الملل و تشدید خطرناک تجاوز علیه دولت بولیواری» توصیف کرد.

دولت کوبا اعلام کرد تصمیم آمریکا برای اعلام ونزوئلا به‌عنوان «سازمان تروریستی خارجی» و صدور دستور محاصره کامل نفتکش‌ها، شش روز پس از توقیف یک نفتکش در آب‌های نزدیک ونزوئلا اتخاذ شده و فشار واشنگتن بر کاراکاس را به‌طور بی‌سابقه‌ای افزایش داده است. به گفته مقام‌های ونزوئلایی و کوبایی، هدف اصلی این سیاست، تحمیل یک محاصره نظامی-اقتصادی با هدف تصاحب منابع طبیعی و معدنی ونزوئلا از طریق «کارزارهای گسترده دروغ‌پردازی و دستکاری افکار عمومی» است.

در مجموع، تشدید تنش‌ها میان واشنگتن و کاراکاس، همراه با واکنش‌های تند منطقه‌ای و بین‌المللی، نگرانی‌ها درباره پیامدهای یک درگیری گسترده‌تر در آمریکای لاتین را افزایش داده است؛ منطقه‌ای که بسیاری از دولت‌های آن، اقدامات اخیر آمریکا را تهدیدی مستقیم علیه حاکمیت ملی و ثبات منطقه‌ای ارزیابی می‌کنند.