به گزارش آکسیوس، دولت ترامپ میخواهد تا پیش از کریسمس مرحلهٔ دوم طرح صلح و ترکیب «حکومت جدید غزه» را اعلام و عملاً تحمیل کند؛ این هیئت شامل حدود ۱۰ رهبر از کشورهای عربی و غربی خواهد بود و خود ترامپ ریاست آن را بر عهده خواهد داشت. ادارهٔ غزه برعهدهٔ یک دولت تکنوکرات فلسطینی است که تحت نظارت هیئت اجرایی شامل تونی بلر، ویتکاف و کوشنر فعالیت خواهد کرد. برخی از نامزدهای دولت هماکنون در غزه زندگی میکنند و برخی دیگر برای خدمت بازخواهند گشت، اما مسالهٔ بزرگ این است که آیا حماس با خلع سلاح و اجازه دادن به دولت جدید برای به دست گرفتن قدرت موافقت خواهد کرد یا خیر. آنها نمیتوانند مستقیماً یا غیرمستقیم از طریق سلاحهایشان در قدرت باقی بمانند.
آکسیوس نوشت: دو مقام آمریکایی و یک منبع غربی که مستقیماً در روند درگیر است میگویند: رئیسجمهور ترامپ قصد دارد پیش از کریسمس اعلام کند که روند صلح غزه وارد مرحلهٔ دوم شده و ساختار جدید حکمرانی این باریکه را رونمایی کند.
دلیل اهمیت موضوع: آتشبس شکننده در غزه مهمترین دستاورد سیاست خارجی ترامپ در دورهٔ دوم ریاستجمهوریاش تاکنون بهشمار میرود. دولت او میخواهد هرچه سریعتر وارد مرحلهٔ دوم شود تا از بازگشت دوباره به جنگ جلوگیری کند.
وضعیت کنونی: آتشبس هنوز کاملاً فرو نریخته، اما از زمان اجرای آن در ۱۱ اکتبر، حملات اسرائیل ۳۶۶ فلسطینی را کشته و عملیاتهای حماس نیز چندین سرباز اسرائیلی را از پای درآورده است.
یکی از عناصر کلیدی مرحلهٔ اول—آزادسازی همهٔ گروگانهای زنده و فوتشده توسط حماس—تقریباً کامل شده است. تنها جسد یکی از گروگانها هنوز بازگردانده نشده و هیأتی از اسرائیل پنجشنبه با میانجیهای قطری و مصری برای بررسی نحوهٔ بازگرداندن آن دیدار کرده است.
اسرائیل تحت فشار آمریکا پذیرفته است گذرگاه رفح را باز کند و به فلسطینیها اجازهٔ خروج از غزه به سوی مصر را بدهد. اکنون اسرائیل، مصر و آمریکا دربارهٔ ترتیبات امنیتیای مذاکره میکنند که رفتوآمد فلسطینیها را در مسیر عکس نیز امکانپذیر کند.
انتظار میرود بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پیش از پایان ماه برای گفتوگو دربارهٔ مرحلهٔ بعدی توافق غزه با ترامپ در آمریکا دیدار کند. ترامپ در تماس تلفنی دوشنبه به نتانیاهو گفته است که انتظار دارد او «شریکی بهتر» در موضوع غزه باشد.
اصل ماجرا
مرحلهٔ دوم توافق شامل عقبنشینی بیشتر اسرائیل از غزه، اعزام یک نیروی بینالمللی تثبیتکننده (ISF) به غزه، و اجرای یک ساختار حکمرانی جدید است؛ از جمله تشکیل «هیئت صلح» به رهبری ترامپ.
شورای امنیت سازمان ملل بهتازگی هم نیروی ISF و هم این هیئت را تصویب کرده است. مقامهای آمریکایی میگویند در مراحل نهایی تکمیل این نیرو و ساختار حکمرانی جدید برای غزه هستند و امید دارند ظرف دو تا سه هفته آن را رونمایی کنند.
یک منبع غربی دخیل در روند گفت: «تقریباً همهٔ عناصر مختلف بهخوبی پیش رفتهاند. همه چیز در حال اقدام است و هدف این است که پیش از تعطیلات اعلام شود.»
ترکیب ساختار حکمرانی
در رأس این ساختار، «هیئت صلح» به رهبری ترامپ قرار دارد که بهگفتهٔ مقامهای آمریکایی شامل حدود ۱۰ نفر از رهبران کشورهای عربی و غربی خواهد بود.
در سطح بعد، یک هیئت اجرایی بینالمللی قرار میگیرد که شامل چهرههایی چون تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا، و مشاوران ترامپ، جرد کوشنر و استیو ویتکوف خواهد بود. همچنین مقامهای ارشد دیگری از کشورهای عضو هیئت صلح به آن میپیوندند.
زیر نظر این هیئت اجرایی، یک دولت تکنوکرات فلسطینی فعالیت خواهد کرد. این دولت شامل ۱۲ تا ۱۵ فلسطینی با تجربهٔ مدیریتی و تجاری خواهد بود؛ افرادی که وابسته به حماس، فتح یا هر حزب و جریان فلسطینی دیگر نباشند.
یک منبع مطلع از روند بررسی صلاحیتها گفت: فهرست اولیه شامل ۲۵ نفر بود که حدود نیمی از آنان حذف شدهاند. برخی از نامزدها در حال حاضر در غزه زندگی میکنند و برخی دیگر پیشتر در غزه بودهاند و برای خدمت در دولت جدید بازمیگردند.
بهگفتهٔ منابع، آمریکا در مراحل نهایی دستیابی به اجماع با اسرائیل، تشکیلات خودگردان و کشورهای منطقه دربارهٔ ترکیب این دولت تکنوکرات است.
در همین حال، کشورهایی از جمله اندونزی، جمهوری آذربایجان، مصر و ترکیه اعلام آمادگی کردهاند که نیرو برای ISF اعزام کنند.
این نیرو قرار است در بخشهایی از غزه که اکنون تحت کنترل ارتش اسرائیل است مستقر شود. مقامهای آمریکایی میگویند این استقرار امکان عقبنشینی بیشتر اسرائیل را فراهم خواهد کرد.
طرح ترامپ خواستار همکاری نزدیک ISF با دولت تکنوکرات و هماهنگی آن با اسرائیل و مصر است.
پشت پردهٔ مذاکرات
منابع میگویند آمریکا، قطر، مصر و ترکیه در حال مذاکره با حماس بر سر توافقی هستند که بر اساس آن حماس از ادارهٔ غزه کنارهگیری کرده و روند خلع سلاح را آغاز کند.
طبق این پیشنهاد، حماس ابتدا سلاحهای سنگین خود را زمین میگذارد و سپس روند برچیدن سلاحهای سبک را شروع میکند.
به گفتهٔ منبع غربی دخیل در مذاکرات، مصر و قطر نسبت به دستیابی به توافق با حماس خوشبیناند، اما نتانیاهو چنین نیست. «بیبی بدبین است اما متعهد است که یک شانس به آن بدهد.»
آنچه باید دنبال کرد
هدف آمریکا و میانجیها این است که همهٔ عناصر لازم برای توافق مرحلهٔ دوم را با تأیید کشورهای منطقه مهیا کنند و سپس آن را به حماس ارائه دهند تا بپذیرد.
بهگفتهٔ منبع غربی: «معادله این خواهد بود: خروج ارتش اسرائیل از غزه، اما خروج حماس از قدرت.»
«مسئلهٔ بزرگ این است که آیا حماس با خلع سلاح و اجازه دادن به دولت جدید برای به دست گرفتن قدرت و ادارهٔ منطقه موافقت خواهد کرد یا نه. آنها نمیتوانند مستقیماً یا غیرمستقیم از طریق سلاحهایشان در قدرت بمانند. لحظهٔ حقیقت در چند هفتهٔ آینده فرا میرسد.»
اظهارات رسمی
یک مقام کاخ سفید به اکسیوس گفت که اعلامیههای مربوط به «هیئت صلح» و ادامهٔ اجرای طرح صلح غزه در هفتههای آینده منتشر خواهد شد.
این مقام افزود: «دولت ترامپ و شرکای ما با جدیت برای اجرای طرح تاریخی ۲۰ مادهای رئیسجمهور ترامپ کار میکنند؛ طرحی که امنیت و رفاه را برای مردم غزه و کل منطقه به ارمغان خواهد آورد.»
