بر اساس گزارش تازه مؤسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم (SIPRI)، صنعت جهانی تسلیحات در سال ۲۰۲۴ به بالاترین میزان فروش ثبتشده خود رسید. صد شرکت بزرگ تولیدکننده سلاح در جهان طی این سال مجموعاً ۶۷۹ میلیارد دلار (۵۸۶ میلیارد یورو) درآمد داشتهاند؛ رقمی که نسبت به سال قبل ۵.۹ درصد افزایش نشان میدهد. این رشد همزمان با تشدید جنگها و درگیریهای گسترده در فلسطین، سودان، جمهوری دموکراتیک کنگو و اوکراین رخ داده است.
طبق دادههای SIPRI، درآمد شرکتهای بزرگ تسلیحاتی از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ حدود ۲۶ درصد رشد کرده و برای نخستینبار از سال ۲۰۱۸، پنج شرکت بزرگ آمریکایی شامل لاکهید مارتین، RTX، نورثروپ گرومن، BAE سیستمز و جنرال داینامیکس همگی افزایش فروش ثبت کردهاند. پژوهشگران علت اصلی این رشد را افزایش بودجههای نظامی در اروپا و نگرانی امنیتی این قاره در برابر روسیه عنوان میکنند. آمریکا همچنان بازیگر مسلط بازار است و ۳۹ شرکت از ۱۰۰ شرکت بزرگ جهان را در اختیار دارد. مجموع درآمد این شرکتها به ۳۳۴ میلیارد دلار رسیده است؛ یعنی تقریباً نیمی از کل بازار جهانی.
این گزارش همچنین از ورود رسمی شرکت فضایی اسپیساکس به فهرست تولیدکنندگان تسلیحات خبر داده است؛ شرکتی که درآمد نظامی آن بیش از دو برابر سال قبل شده و به ۱.۸ میلیارد دلار رسیده است. در اروپا نیز درآمد ۲۶ شرکت تسلیحاتی بزرگ به ۱۳۰ میلیارد یورو افزایش یافته اما کمبود مواد اولیه ـ بهویژه پس از محدودیتهای واردات تیتانیوم از روسیه ـ تولیدکنندگان اروپایی را با مشکل روبهرو کرده است.
براساس یافتههای SIPRI، درآمد دو شرکت اصلی تسلیحاتی روسیه با وجود تحریمها و کمبود قطعات، ۲۳ درصد رشد کرده و به ۳۱.۲ میلیارد دلار رسیده است. اگرچه صادرات این کشور کاهش یافته، اما تقاضای داخلی ناشی از تداوم جنگ، این کاهش را جبران کرده است. در خاورمیانه نیز ۹ شرکت در میان ۱۰۰ شرکت برتر قرار دارند و سه شرکت اسرائیلی با مجموع فروش ۱۶.۲ میلیارد دلار، بیش از نیمی از درآمد منطقه را در اختیار دارند. گزارش تأکید میکند که اعتراضات جهانی به جنگ غزه تأثیر قابل توجهی بر تجارت تسلیحاتی اسرائیل نداشته است.
منطقه آسیا و اقیانوسیه تنها حوزهای بود که کاهش درآمد ثبت کرد. مجموع فروش شرکتهای این منطقه ۱.۲ درصد افت داشته که عمدتاً ناشی از رسواییهای فساد در قراردادهای نظامی چین است. با این حال، ژاپن و کره جنوبی در همان سال افزایش فروش تجربه کردهاند و بازار اروپا به رشد آنها کمک کرده است.
گزارش SIPRI یادآور میشود که در شرایطی که جنگها، بیثباتی و مرگومیر میلیونی در جهان ادامه دارد، تجارت تسلیحات همچنان گسترش مییابد و سودآوری این صنعت به بلندترین سطح تاریخی خود رسیده است.
