خشم و اندوه. پس از نمایش آخرین فیلم کوثر بنهَنیا، کارگردان تونسی، کلمات برای بیان عمق ناتوانی انسان در برابر آنچه روی پرده دیدهایم کافی نیستند. بنهنیا با نهایت پرهیز، صداقت و تسلط سینمایی، ما را در دل تراژدیای فرو میبرد که بهواسطهی آن، کودکیِ نابودشده در غزه نه فقط روایت، بلکه دوباره زندگی میشود؛ کودکیای که کشته شد فقط برای اینکه فلسطینی بود.
فیلم «صدای هند رجب» بر پایه واقعیت ساخته شده است؛ از روی فایلهای صوتیِ مکالمات تلفنی دختربچهای کمتر از شش سال، که سرنوشت او به یکی از شناختهشدهترین نمادهای جنایت علیه کودکان فلسطینی تبدیل شد. ماجرایی که هرچند اسرائیل کوشید آن را پنهان کند و اجازه ندهد تصویری از آن به جهان برسد، اما حقیقت، راه خود را گشود.
روایت یک کودکِ ساکتنشده
هند رجب، متولد ۳ مهٔ ۲۰۱۸، هرگز ششسالگی را ندید. او ۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۴ درون یک خودرو، کنار پیکر اعضای خانوادهاش، با بدنی پر از گلوله پیدا شد. پیش از آن، ساعتهای طولانی در میان جنازههای عزیزانش تنها مانده بود و از طریق تلفن با هلالاحمر فلسطین کمک میطلبید — امدادگرانی که خود نیز بعدتر هدف تیراندازی قرار گرفته و کشته شدند.
فیلم، دقیقاً از همین باقیماندهها ساخته شده است: صداهایی که مرگ نتوانست خاموششان کند.
صدایی که به نمایندگی از همه کودکان غزه حرف میزند
کوثر بنهنیا تنها یک انتخاب داشت: فیلمی بر پایه صدا بسازد، نه تصویر. او باید از دو خطر میگریخت — کمبود تصویری از واقعه، و تمرکز بیشازحد بر یک کودک و نه همه کودکان غزه. اما موفق شد میان این دو نقطه تعادلی انسانی و دردناک برقرار کند.
بازیگران فیلم با همدلی کامل و سکوتهای حسابشده نقش میآفرینند؛ گویی نقشِ خود را اجرا میکنند، نه شخصیتهای نوشتهشده. در میان سکانسهای بازسازیشده، فیلم گاه تنها یک سیگنال صوتی و تصویر ثابت مخاطب هند را نمایش میدهد؛ لحظاتی که نبود تصویر، تنگی فضا و استخوانسای احساس خفگی را برای تماشاگر تشدید میکند.
صدا بهجای تصویر؛ فریادی که خاموش نمیشود
این حذف ناگهانی تصویر، ضربهای احساسی است. بیننده راه گریزی نمییابد، نمیتواند نفسی تازه کند. در پایان فیلم، تصاویر آرشیوی مادر هند ـ وسّام ـ در اوج سوگ و فروپاشی روی پرده میآید؛ تصویری که باز میگوید:
صدای هند، صدای تمام کودکان غزه است.
صدای یک نسل که قتلعام شد.
«صدای هند رجاب» فقط یک فیلم نیست؛ شهادت است —
ثبتِ حقیقت با کمترین تصویر و بیشترین درد.
و یادآور اینکه گاهی فقط صدا کافیست تا جهانی را تکان دهد.
منبع: اومانیته
