اروپا طرح صلح جایگزین برای اوکراین ارائه داد؛ متن کامل پیشنهاد متقابل اروپا به طرح ۲۸ ماده‌ای آمریکا برای اوکراین

کشورهای اروپایی طرح صلحی برای اوکراین ارائه کرده‌اند که به‌طور بنیادین با طرح آمریکا متفاوت است.
پیشنهاد متقابل اروپا در حالی مطرح می‌شود که آمریکا پس از مذاکرات با اوکراین وعدهٔ «چارچوب صلح به‌روزشده و اصلاح‌شده» داده است.

کشورهای اروپایی روز یکشنبه طرح صلح جایگزینی برای اوکراین ارائه کردند که برخی از نکات طرفدار روسیه در سند اصلیِ مورد حمایت آمریکا را کنار می‌گذارد و خواستار احترام به حاکمیت اوکراین است.

این طرحِ متقابل در حالی مطرح شد که مذاکره‌کنندگان آمریکایی، اوکراینی و بین‌المللی در سوئیس دیدار کردند و به گفتهٔ کاخ سفید، این گفتگوها به یک «چارچوب صلح به‌روزشده و اصلاح‌شده» انجامیده است.

سند ۲۸ ماده‌ای آمریکا که هفتهٔ گذشته درز پیدا کرد، از اوکراین می‌خواهد بخشی از قلمرو خود را به روسیه واگذار کند، اندازهٔ ارتش خود را محدود نماید و از پیگیری کرملین به دلیل اتهام جنایات جنگی صرف‌نظر کند.

همزمان با آغاز گفتگوها در ژنو، دونالد ترامپ گفت اوکراین برای تلاش‌های آمریکا در پایان‌دادن به جنگ «هیچ قدردانی‌ای» نشان نداده است. ولودیمیر زلنسکی در پاسخی آشتی‌جویانه گفت که او شخصاً بابت کمک نظامی آمریکا—که از موشک‌های جاولین آغاز شد و جان اوکراینی‌ها را نجات داد—سپاسگزار رئیس‌جمهور ایالات متحده است.

لحن تند ترامپ پس از یک آخرهفتهٔ گیج‌کننده مطرح شد؛ زمانی که مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ آمریکا، اعتراف کرد که طرح کاخ سفید در مسکو طراحی شده، اما سپس تأکید کرد که نویسندهٔ طرح خودِ آمریکا بوده است.

در پی غافلگیرشدن از ابتکار واشنگتن، متحدان اروپایی اوکراین روز یکشنبه طرحی ارائه کردند که به‌طور واضح‌تر در راستای منافع کی‌یف قرار دارد. در این طرح آمده است که مذاکرات دربارهٔ قلمرو باید پس از توافق آتش‌بس آغاز شود و مبنا نیز «خط تماس»—یعنی همان خط مقدم موجود—باشد.

طبق این سند، دو طرف باید دربارهٔ نحوهٔ نظارت بر هرگونه آتش‌بس توافق کنند و نظارت نیز «زیر نظر آمریکا» باشد. برخلاف متن کاخ سفید، جایگزین اروپایی خواستار عقب‌نشینی اوکراین از شهرهای تحت کنترلش در دونباس شرقی نمی‌شود. همچنین عضویت اوکراین در ناتو را رد نمی‌کند، اما یادآور می‌شود که «اجماع» بر سر عضویت آن وجود ندارد.

پیشنهادهای قابل توجه دیگری نیز در این طرح وجود دارد. از جمله اینکه روسیه نیروگاه هسته‌ای اشغالی زاپوریژیا را به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تحویل دهد و تولید برق در آن میان مسکو و کی‌یف به‌طور ۵۰-۵۰ تقسیم شود. همچنین ارتش اوکراین در زمان صلح سقفی برابر با ۸۰۰ هزار نیرو داشته باشد—یعنی ۲۰۰ هزار نفر بیشتر از رقم پیش‌نهادیِ طرح آمریکا.

همچنین دارایی‌های مسدودشدهٔ روسیه برای بازسازی اوکراین استفاده شود، به‌جای آنکه بخشی از آن به سرمایه‌گذاران آمریکایی داده شود. اگر مسکو به یک «صلح پایدار» احترام بگذارد، تحریم‌هایی که از سال ۲۰۱۴ وضع شده‌اند به‌تدریج کاهش یافته و روسیه دوباره به گروه G8 بازگردانده خواهد شد.

رهبران اروپایی در نشست G20 در آفریقای جنوبی روز شنبه اعلام کردند که «فرمول صلح» کاخ سفید نیاز به «کار بیشتر» دارد. دونالد توسک، رئیس‌جمهور لهستان، روز یکشنبه ابراز تردید کرد و گفت: «خوب است که مطمئن بدانیم نویسندهٔ طرح کیست و کجا نوشته شده است.»

معلوم شده که این سند توسط کریل دیمیتریف، فرستادهٔ ولادیمیر پوتین، همراه با استیو ویتکوف، نمایندهٔ ویژهٔ ترامپ، تدوین شده است. گمانه‌زنی‌ها بر اساس زبان متن نشان می‌دهد که ممکن است ابتدا به روسی نوشته شده و سپس به انگلیسی ترجمه شده باشد.

گروهی از سناتورهای آمریکایی گفتند روبیو به آنها گفته که متن، آمریکایی نیست. آنها گفتند این سند روسی است که مسکو عمداً آن را افشا کرده و آمریکا سپس آن را به اوکراین منتقل کرده است. روبیو بعدتر تأکید کرد که آمریکا نویسندهٔ این طرح است، با کمک ورودی‌هایی از روسیه و اوکراین.

در میانهٔ واکنش منفی برخی سناتورهای جمهوری‌خواه، ترامپ از موضع قبلی خود عقب‌نشینی کرد—موضعی که طبق آن خواستار شده بود زلنسکی تا پنج‌شنبه طرح را امضا کند. ترامپ در اظهاراتی در واشنگتن گفت این «پیشنهاد نهایی من نیست» و راه را برای تغییرات اساسی باز کرد.

روبیو و ویتکوف روز یکشنبه همراه با دن دریـسکول، وزیر ارتش آمریکا، که هفتهٔ گذشته در کی‌یف با زلنسکی گفتگو کرده بود، وارد ژنو شدند. آنها با هیئتی اوکراینی به ریاست آندری یرماک، رئیس دفتر زلنسکی، دیدار کردند.

روبیو پس از این گفتگوها، در توصیفی مثبت گفت که «بسیار امیدوار» است.

او گفت پیشرفت خوبی در پرداختن به پرسش‌های حل‌نشده در پیش‌نویس طرح آمریکا حاصل شده است. «فکر می‌کنم مقدار زیادی پیشرفت داشته‌ایم»، او به خبرنگاران در نمایندگی آمریکا در ژنو گفت و افزود: «ما واقعاً جلو رفته‌ایم، بنابراین بسیار امیدوارم که در یک بازهٔ زمانی معقول، خیلی زود به نتیجه برسیم.»

پس از این نشست، آمریکا و اوکراین اعلام کردند که یک «چارچوب صلح به‌روزشده و اصلاح‌شده» ایجاد کرده‌اند. آنها در بیانیه‌ای مشترک این پیشرفت را «گامی مهم به جلو» خواندند و تأکید کردند که هر توافق نهایی «به‌طور کامل» از حاکمیت اوکراین حمایت خواهد کرد.

زلنسکی شامگاه یکشنبه گفت خوب است که «گفتگو با نمایندگان آمریکا» انجام شد و افزود «نشانه‌هایی وجود دارد که تیم ترامپ صدای ما را می‌شنود.»

در همین حال، نیروهای روسیه روز یکشنبه حملهٔ بزرگ پهپادی به خارکیف، دومین شهر بزرگ اوکراین، انجام دادند؛ حمله‌ای که به گفتهٔ مقام‌های محلی چهار کشته و شمار زیادی زخمی بر جای گذاشت. پانزده حمله در شش منطقهٔ این شهر در شمال‌شرق اوکراین ثبت شد.

یک تیم مذاکره‌کنندهٔ اوکراینی پیش‌تر با مقام‌هایی از فرانسه، آلمان و بریتانیا شامل مشاور امنیت ملی کیر استارمر، جاناتان پاول، گفتگو کرده بود.

یرماک نیز پیش‌تر گفته بود که دو طرف «پیشرفت بسیار خوبی» داشته‌اند و «در مسیر دستیابی به صلح عادلانه و پایداری که مردم اوکراین سزاوار آن هستند» حرکت می‌کنند.

مقام‌های اروپایی در گفتگوهای خصوصی به‌شدت از پیش‌نویس آمریکا انتقاد کرده‌اند. آنها می‌گویند این طرح حاکمیت اوکراین را تضعیف می‌کند و شرایطی برای عضویت این کشور در اتحادیهٔ اروپا تعیین می‌کند. به باور آنها، پذیرش آن یک سابقهٔ خطرناک جهانی ایجاد خواهد کرد. همچنین این طرح، نیروی حافظ صلح پیشنهادی فرانسه و بریتانیا برای اوکراین را رد می‌کند و محدودیت‌هایی بر استقرار هواپیماهای ناتو می‌گذارد.

یکی از مقام‌ها گفت پوتین تلاش می‌کند عقربهٔ زمان را ۳۰ سال به عقب برگرداند و معماری امنیتی اروپا را به وضعیت پیشین برگرداند؛ او همان مطالباتی را مطرح می‌کند که اندکی پیش از آغاز تهاجم تمام‌عیارش بیان کرده بود. رئیس‌جمهور روسیه خواستار عقب‌نشینی نیروهای نظامی ناتو به مرزهای سال ۱۹۹۷ شده بود، یعنی پیش از پیوستن کشورهای بالتیک و اروپای مرکزی به این اتحادیهٔ فراآتلانتیک.

طرح پیشنهادی اروپا مورد استقبال زلنسکی قرار خواهد گرفت. او در هفته‌های اخیر تحت فشار عظیمی برای تمکین به خواسته‌های آمریکا بوده است. او هفتهٔ گذشته گفت کشورش با انتخابی ناممکن میان خیانت به منافع ملی و از دست دادن متحد بزرگی مانند آمریکا روبه‌روست. او روز یکشنبه نوشت: «ریختن خون باید متوقف شود و باید تضمین کنیم که جنگ هرگز دوباره شعله‌ور نشود»،

اولکسی هران، استاد سیاست تطبیقی در آکادمی کی‌یف-موهیلا، گفت اوکراینی‌ها به‌طور قاطع طرح ترامپ را رد می‌کنند و از طرح اروپایی حمایت خواهند کرد. «منجمد کردن خط مقدم سازشی دشوار برای ماست، اما اکثریت از آن حمایت می‌کنند»، او گفت، «اما هیچ حمایتی از واگذاری زمین به روسیه وجود ندارد.»

او افزود: «هر توافق صلحی دربارهٔ زلنسکی نیست. در نهایت دربارهٔ مردم اوکراین است و برداشت آنها از اوکراین به‌مثابه یک ملت.» او گفت: «ما قطعاً نمی‌توانیم اجازه دهیم تمام این بندهای جنون‌آمیز در این چیزی که ترامپ اسمش را طرح صلح گذاشته، پذیرفته شود.»

متن کامل پیشنهاد متقابل اروپا به طرح صلح آمریکا برای اوکراین

متن به شرح زیر است:
۱. حاکمیت اوکراین مجدداً تأیید می‌شود.
۲. یک توافق عدم تجاوز کامل و جامع بین روسیه، اوکراین و ناتو حاصل خواهد شد. تمام ابهامات ۳۰ سال گذشته برطرف خواهد شد.
(بند ۳ طرح آمریکا حذف شده است. پیش‌نویس این طرح که توسط رویترز مشاهده شده است می‌گوید: “انتظار می‌رود که روسیه به همسایگان خود حمله نکند و ناتو بیش از این گسترش نیابد.”)
۴. پس از امضای توافق صلح، گفتگویی بین روسیه و ناتو برای رسیدگی به تمام نگرانی‌های امنیتی و ایجاد یک محیط تنش‌زدایی برای تضمین امنیت جهانی و افزایش فرصت اتصال و فرصت‌های اقتصادی آینده برگزار خواهد شد.
۵. اوکراین تضمین‌های امنیتی قوی دریافت خواهد کرد.
۶. تعداد نیروهای ارتش اوکراین در زمان صلح به ۸۰۰۰۰۰ نفر محدود می‌شود.
۷. پیوستن اوکراین به ناتو به اجماع اعضای ناتو بستگی دارد که چنین اجماعی وجود ندارد. ۸. ناتو موافقت می‌کند که در زمان صلح، نیروهای تحت فرماندهی خود را به طور دائم در اوکراین مستقر نکند.

۹. جنگنده‌های ناتو در لهستان مستقر خواهند شد.

۱۰. تضمین ایالات متحده که منعکس کننده ماده ۵ است.

الف. ایالات متحده غرامت تضمین را دریافت خواهد کرد.

ب. اگر اوکراین به روسیه حمله کند، تضمین خود را از دست می‌دهد.

ج. اگر روسیه به اوکراین حمله کند، علاوه بر یک پاسخ نظامی هماهنگ و قوی، تمام تحریم‌های جهانی بازگردانده می‌شوند و هر نوع به رسمیت شناختن برای قلمرو جدید و تمام مزایای دیگر این توافق لغو خواهد شد.

۱۱. اوکراین واجد شرایط عضویت در اتحادیه اروپا است و در حالی که این موضوع در حال ارزیابی است، دسترسی کوتاه مدت به بازار ترجیحی اروپا را دریافت خواهد کرد.

۱۲. بسته توسعه مجدد جهانی قوی برای اوکراین، شامل موارد زیر، اما نه محدود به آنها:

الف. ایجاد صندوق توسعه اوکراین برای سرمایه‌گذاری در صنایع با رشد بالا از جمله فناوری، مراکز داده و تلاش‌های آل.

ب. ایالات متحده با اوکراین برای بازسازی، رشد، نوسازی و بهره‌برداری مشترک از زیرساخت‌های گاز اوکراین، که شامل خط لوله و تأسیسات ذخیره‌سازی آن می‌شود، همکاری خواهد کرد.

ج. تلاش مشترک برای توسعه مجدد مناطق آسیب دیده از جنگ به منظور بازسازی، توسعه مجدد و نوسازی شهرها و مناطق مسکونی

د. توسعه زیرساخت‌ها

ه. استخراج منابع معدنی و طبیعی

و. یک بسته مالی ویژه توسط بانک جهانی تهیه خواهد شد تا بودجه لازم برای تسریع این تلاش‌ها را فراهم کند.

۱۳. روسیه به تدریج دوباره در اقتصاد جهانی ادغام خواهد شد.

الف. لغو تحریم‌ها به صورت مرحله‌ای و موردی مورد بحث و توافق قرار خواهد گرفت.

ب. ایالات متحده یک توافقنامه همکاری اقتصادی بلندمدت برای پیگیری توسعه متقابل در زمینه‌های انرژی، منابع طبیعی، زیرساخت‌ها، هوش مصنوعی، مراکز داده، عناصر خاکی کمیاب، پروژه‌های مشترک در قطب شمال و همچنین سایر فرصت‌های شرکتی سودمند متقابل منعقد خواهد کرد.

ج. روسیه به گروه هشت (G8) دعوت می‌شود.

۱۴. اوکراین به طور کامل بازسازی و از نظر مالی جبران خواهد شد، از جمله از طریق دارایی‌های حاکمیتی روسیه که تا زمان جبران خسارت به اوکراین توسط روسیه مسدود خواهند ماند.

۱۵. یک گروه ویژه امنیتی مشترک با مشارکت ایالات متحده، اوکراین، روسیه و اروپایی‌ها برای ترویج و اجرای تمام مفاد این توافق‌نامه ایجاد خواهد شد.

۱۶. روسیه به صورت قانونی سیاست عدم تجاوز نسبت به اروپا و اوکراین را تصویب خواهد کرد.

۱۷. ایالات متحده و روسیه توافق می‌کنند که معاهدات عدم اشاعه و کنترل سلاح‌های هسته‌ای، از جمله شروع عادلانه (Fair Start) را تمدید کنند.

۱۸. اوکراین موافقت می‌کند که تحت NPT یک کشور غیر هسته‌ای باقی بماند.

۱۹. نیروگاه هسته‌ای زاپوریژژیا تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) مجدداً راه‌اندازی خواهد شد و برق تولید شده به طور عادلانه با تقسیم ۵۰-۵۰ بین روسیه و اوکراین تقسیم می‌شود.

۲۰. اوکراین قوانین اتحادیه اروپا در مورد تحمل مذهبی و حمایت از اقلیت‌های زبانی را اتخاذ خواهد کرد.

۲۱. سرزمین‌ها
اوکراین متعهد می‌شود که قلمرو حاکمیتی اشغالی خود را از طریق نظامی بازپس نگیرد. مذاکرات در مورد تبادلات ارضی از خط تماس آغاز خواهد شد.

۲۲. پس از توافق بر سر ترتیبات ارضی آینده، فدراسیون روسیه و اوکراین متعهد می‌شوند که این ترتیبات را با زور تغییر ندهند. در صورت نقض این تعهد، هیچ گونه تضمین امنیتی اعمال نخواهد شد.

۲۳. روسیه مانع استفاده اوکراین از رودخانه دنیپر برای فعالیت‌های تجاری نخواهد شد و توافقاتی برای انتقال آزادانه محموله‌های غلات از طریق دریای سیاه حاصل خواهد شد.

۲۴. ​​یک کمیته بشردوستانه برای حل مسائل حل نشده تشکیل خواهد شد:

الف. همه زندانیان و اجساد باقی مانده بر اساس اصل همه برای همه مبادله خواهند شد.

ب. همه بازداشت‌شدگان غیرنظامی و گروگان‌ها، از جمله کودکان، بازگردانده خواهند شد.

ج. یک برنامه اتحاد مجدد خانواده وجود خواهد داشت.

د. تمهیداتی برای رسیدگی به رنج قربانیان درگیری فراهم خواهد شد.

۲۵. اوکراین در اسرع وقت پس از امضای توافق صلح، انتخابات برگزار خواهد کرد.

۲۶. تمهیداتی برای رسیدگی به رنج قربانیان درگیری فراهم خواهد شد.

۲۷. این توافق از نظر قانونی الزام‌آور خواهد بود. اجرای آن توسط هیئت صلح به ریاست رئیس جمهور دونالد جی. ترامپ نظارت و تضمین خواهد شد. در صورت نقض آن، مجازات‌هایی در نظر گرفته خواهد شد.

۲۸. پس از موافقت همه طرف‌ها با این تفاهم‌نامه، آتش‌بس بلافاصله پس از عقب‌نشینی هر دو طرف به نقاط توافق شده برای شروع اجرای توافق‌نامه، لازم‌الاجرا خواهد شد. شرایط آتش‌بس، از جمله نظارت، توسط هر دو طرف تحت نظارت ایالات متحده مورد توافق قرار خواهد گرفت.

منبع گزارش: گاردین و رویترز، ترجمه برای اخبارروز توسط شبنم آذری