جشنوارۀ روزنامه “آوانته”، ارگان حزب کمونیست پرتغال، که از موفقترین جشنوارههای سیاسی-اجتماعی در قارۀ اروپا است، طبق سنت هرساله با شکوهی بینظیر در روزهای ۱۵ تا ۱۷ شهریورماه (۵ تا ۷ سپتامبر)، در پارک وسیع متعلق به حزب کمونیست پرتغال در ساحل رودخانه “تاگوش” در جنوب شهر لیسبون برگزار میشود. امسال نزدیک به صدهزار تن از کوشندگان صلح و سوسیالیسم و زحمتکشان پرتغال که در میان آنان بهویژه حضور جوانان چشمگیر بود، در این جشن شرکت کردند. جشنوارۀ آوانته که سازماندهی و تدارک عملی و فنی آن کار و نیرویی عظیم میطلبد، با بسیج هزاران رفیق کارگر و جوان کمونیست و کار جمعی داوطلبانه آنان در طول فصل تابستان شکل میگیرد و از نظر تأثیر بر کارزار سیاسی حزب و متحدان سیاسی آن بیهمتا است. حمایت سیاسی از جشنوارۀ آوانته از سوی بسیاری از فعالان و حامیان ائتلاف انتخاباتی حزب کمونیست و حزب سبزهای چپ پرتغال جنبۀ مهم دیگر این جشنواره است.
امسال حضور ۳۵ هیئت نمایندگی از حزبهای کمونیست، جنبشهای آزادیبخش و نیروهای ترقیخواه از کشورهای مختلف جهان از کوبا گرفته تا روسیه و صحرای غربی به این جشنواره خصلتی انترناسیونالیستی داده بود. هزاران دختر و پسر جوان در همۀ عرصههای این جشنواره از تدارک فیزیکی گرفته تا فعالیت سیاسی و ابتکارهای هنری بینظیر فعال بودند و جذابیت مبارزه برای سوسیالیسم را بهنمایش گذاشتند. غرفۀ حزب توده ایران در قلب “صحنه بینالمللی” در محوطۀ جشنواره، پیامرسان رسای مبارزۀ حزب ما و طبقۀ کارگر ایران در راه صلح، دموکراسی، عدالت اجتماعی، حقوق بشر و بر ضد تحریمهای امپریالیستی بود. غرفۀ حزب که با پنج بَرنوشته بزرگ گویا و زیبا با شعارهایی در پیوند با مبارزه برای صلح، دموکراسی، آزادی و عدالت اجتماعی آراسته شده بود، در همسایگی غرفههای مپلا (آنگولا)، حزب کمونیست آلمان، حزب کمونیست ترکیه، و حزب کارگران بلژیک، و حزب کمونیست ایتالیا قرار داشت. برنوشتهای بزرگ با شعار: “مبارزه ما برای صلح، دموکراسی و سوسیالیسم است! نه به: جنگ، تحریمهای اقتصادی و مداخله خارجی در ایران!” در جلوی غرفۀ حزب درونمایه ترقیخواهانه، انقلابی و میهندوستانۀ مبارزه حزب توده ایران را برای شرکتکنندگان جشنواره برجسته میکرد.
رفقای هیئت نمایندگی حزب تودۀ ایران نشریههای متنوع حزب علیه استبداد، جنگ و همچنین پیرامون تحولات و اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران را بهزبانهای انگلیسی و پرتغالی در اختیار بازدیدکنندگان از غرفه و شرکتکنندگان در جشنواره قرار میدادند. با کمک ارزشمند حزب کمونیست پرتغال یک اعلامیه دوصفحهای بهزبان پرتغالی با عنوان “حزب توده ایران، ۸۴ سال مبارزه در راه صلح، دموکراسی و سوسیالیسم” که درباره فعالیتها، موضعگیریهای سیاسی و تحلیل حزب ما از اوضاع کنونی ایران و منطقۀ خاورمیانه و دربردارندۀ تاریخچهای کوتاه و نکتههایی عمده پیرامون مبارزه کمونیستهای ایران در بیش از یک قرن گذشته بود، میان هزاران بازدیدکننده جشنواره پخش شد.
غرفۀ حزب با ارائه نشریههای انگلیسیزبان “توده نیوز” (گزینهٔ مقالههای “نامه مردم” و اعلامیههای کمیته مرکزی حزب توده ایران) و “ایران امروز” (نشریۀ “کمیته دفاع از حقوق مردم ایران”، دربردارندۀ گزارشهای همبستگی سندیکاهای بزرگ اروپا با مبارزه زحمتکشان کشور در زندان و در آزادی) به علاقهمندان به کانونی برای گفتوگو و تبادل نظر پیرامون مسائل مهم کشور و منطقۀ خاورمیانه بدل شده بود. غرفۀ حزب ما در طول مدت جشنواره مورد بازدید رفقای هیئتهای نمایندگی حزبهای برادر حاضر در فستیوال آوانته قرار گرفت.
نمایندۀ کمیته مرکزی حزب ما بهدعوت رسمی حزب کمونیست پرتغال در جلسه ملاقات و تبادلنظری همهجانبه و پربار با رفیق “پائولا سانتوز”، عضو هیئت سیاسی حزب کمونیست پرتغال و رهبر فراکسیون نمایندگان کمونیست در پارلمان این کشور، در ارتباط با تحولهای سیاسی اخیر ایران، ماهیت ارتجاعی و به شدت منفی رژیم حاکم بر ایران و نقش آن در تحولات آتی در ایران و منطقه، تشدید حملات رژیم به فعالان جنبشهای اجتماعی زنان، جوانان و کارگران کشور، دگرگونیهای سیاسی ماههای گذشته در خاورمیانه، ارزیابی حزب توده ایران از جنگ ۱۲ روزۀ اسرائیل و آمریکا با ایران و تهدید ازسرگرفتهشدن دوباره جنگ، و ضرورت مبارزه برای حفظ صلح و همچنین پیرامون گسترش و تعمیق رابطۀ متقابل میان دو حزب گفتوگو کردند.
شرکت نمایندۀ حزب در میزگرد پیرامون تحولات خاورمیانه
در سومین روز جشنواره بهدعوت حزب کمونیست پرتغال نماینده حزب ما در میزگردی با موضوع محوری “خاورمیانه، تجاوزگری امپریالیستی، مبارزه برای صلح و حق حاکمیت ملی” شرکت کرد. نمایندگان تریبون مترقی بحرین، حزب کمونیست لبنان، حزب کمونیست ترکیه و جبهۀ خلق برای آزادی فلسطین ازجمله سخنرانان این میزگرد بودند. در این همایش که صدها تن از علاقهمندان در آن شرکت کرده بودند، نمایندۀ حزب ما دربارۀ اوضاع حساس و تهدیدآمیز منطقه، سیاستهای امپریالیستی بهمنظور شکست مبارزۀ خلقها در راه صلح و حاکمیت ملی و ادامۀ سیاست تعمیق تسلط فرادستانه (هژمونیک) بر منابع اولیه و اقتصاد ملی کشورهای خاورمیانه سخن گفت.
رفیق حزبی اهمیت و ضرورت مبارزه برای صلح و پیشگیری از وارد شدن به درگیریهای نظامی را در راستای مصالح عالیه طبقۀ کارگر و زحمتکشان میهن ارزیابی کرد و بر سیاست و فراخوان حزب برای برپایی جبهۀ متحد و وسیع همه نیروهای مدافع صلح، آزادی و استقلال میهن تأکید ورزید.
بخشهایی از سخنرانی نمایندۀ حزب در میزگرد
“ابتدا مایلم از رهبری حزب کمونیست پرتغال (PCP) و گردانندگان جشنوارۀ آوانته برای سازماندهی این نشست سپاسگزاری کنم که به حزبهای ما این امکان را دادند تا صدای خود را در حمایت از مبارزۀ مردم فلسطین برای خواستههای عادلانهشان، یعنی عدالت، صلح و احترام به حق تعیین سرنوشت خویش، بلند کنیم. منطقه با تهدیدها و خطراتی عظیم روبهروست. اگر آنچه اکنون در منطقه در جریان است ادامه یابد، خطر وقوع یک جنگ فراگیر نه تنها در خاورمیانه بلکه در سطح جهان، یک احتمال جدی خواهد بود. در سه سال گذشته خاورمیانه شاهد موجی از ناآرامیهای خشونتآمیز بوده است که از سوی رژیم راست افراطی اسرائیل دامن زده شده است. در غزه، یورش نسلکشی توسط ماشین جنگی اسرائیل، منجر به کشته شدن بیش از ۶۰ هزار فلسطینی، رقمی استثنایی در کشتار جمعی، شده است.
نسلکشی توسط ماشین جنگی اسرائیل در میدانهای کشتار نوار غزه تا به امروز ادامه دارد و این کار مورد حمایت ایالات متحده و متحدان اروپایی آن است. این یک جنگ نیست؛ بلکه ادامه یک پروژه استعمارگرانه از سوی اسرائیل است که از سوی دولتهای بزرگ غربی پشتیبانی میشود. همۀ جنبههای زندگی غیرنظامیان در غزه بهطور رَوِشمند (سیستماتیک) نابود شدهاند. نوار غزه عملاً غیرقابل سکونت شده و بهاینترتیب، جمعیت آوارهشدۀ آن هیچ راه عملی برای بازگشت ندارد. برخلاف هرگونه ارزش انسانی و اخلاقی، قرار است که میدانهای کشتار غزه برای پروژههای تجاری و تفریحی مورد استفاده قرار گیرند.
این وضعیت فاجعهبار و غیرانسانی باید بیقیدوشرط مورد مخالفت قرار گیرد. این یک برنامه شنیع و از نظر اخلاقی ورشکسته است که در همکاری میان سیاستمداران ارتجاعی و راستافراطی و سران سرمایهداری در ایالات متحده، اسرائیل، اروپا و کشورهای عربیِ وابسته شکل گرفته است. در هسته آن، یک تلاش هماهنگ به رهبری دونالد ترامپ، بنیامین نتانیاهو، تونی بلر (نخست وزیر پیشین بریتانیا) و جرد کوشنر (داماد و مشاور دیرینه ترامپ در امور خاورمیانه) قرار دارد. هدف استراتژیک نتانیاهو همواره این بوده است که با کشاندن ایران و ایالات متحده به یک درگیری نظامی گستردهتر در منطقه، سیاست نسلکُشی خود را در نوار غزه تثبیت کند و بهاینوسیله پروژۀ توسعهطلبی استعمارگرانۀ اسرائیل را بهپیش برد.
نتانیاهو در این رویکرد به موفقیتهایی چشمگیر دست یافته است، رویکردی که اکنون با استراتژی گستردهتر ایالات متحده برای حفظ هژمونی منطقهای از طریق تغییر توازن قوا و ترسیم مجدد نقشه ژئوپلیتیکی خاورمیانه (از لبنان و سوریه گرفته تا ایران و فراتر از آن) ترکیب شده است. معاهده بهاصطلاح “توافق ابراهیم”، دوباره از سوی ترامپ به مثابه ستون اصلی این چشمانداز جدید برای منطقه ارائه میشود. اجرای آن بر دو عامل اصلی استوار است:
الف) نابودی کامل فلسطین بهعنوان یک ملت از طریق حذف کامل “راهحل دو کشور” و
ب) تغییر شکل قدرت حاکم در ایران بهگونهای که به ابزاری مطیع (چه از طریق مداخله و فشار سیاسی-اقتصادی و چه با دخالت مستقیم نظامی) برای استراتژی امپریالیستی ایالات متحده بدل شود. این امر همچنان یکی از اهداف محوری محاسبات واشنگتن در منطقه باقی مانده است.
هدف اصلی حمله و جنگ ۱۲ روزه اسرائیل با ایران در دو ماه پیش، ایجاد شرایط برای “تغییر رژیم” بود و با این توهم هدایت میشد که مردم ایران در یک “قیام مردمی” از نتانیاهو و رضا پهلوی، پسر تبعیدی شاه مخلوع، حمایت خواهند کرد. ولی نتیجه کاملاً معکوس شد. با وجود مخالفت گسترده مردم با دیکتاتوری دینی حاکم، ایرانیان در سراسر کشور در یک همبستگی ملی گسترده (نه برای حمایت از رژیم، بلکه در مخالفت با تجاوز خارجی) متحد شدند و اعتراض و فریاد “نه به جنگ”، بهطور گسترده در سراسر ایران طنینانداز شد.
برای مقابله با طرحهای غیرانسانی، ویرانگر و بهشدت بیثباتکننده برای خاورمیانه، و همچنین جنگی که علیه کشور ما به راه افتاده است، نیروهای مترقی، بهویژه حزبهای کمونیست، باید در جبهۀ گسترده “نه به جنگ” متحد شوند. این ائتلاف باید پیرامون فوریترین و فراگیرترین مطالبۀ مردم، یعنی صلح، شکل بگیرد.
اگرچه صلح بهتنهایی نمیتواند همۀ آنچه را که ما در مبارزه برای آزادی، عدالت و زندگی شرافتمندانه برای مردم خود میطلبیم محقق کند، ولی بدون صلح، چیزی در نهایت برای سازماندهی یا ساختن باقی نخواهد ماند. تاریخ اخیر منطقه ما و نابودی برنامهریزیشده زندگی در غزه، گواهی روشن و غیرقابل انکار بر این حقیقت است.
حزب تودۀ ایران خواستار صلح و پایان فوری این جنگ، به رسمیت شناختن حق مردم فلسطین برای داشتن کشور مستقل فلسطین در چارچوب مرزهای پیش از ۴ ژوئن ۱۹۶۷ با پایتخت اورشلیم شرقی، حق بازگشت همۀ پناهجویان فلسطینی و محاکمه نخستوزیر اسرائیل، نتانیاهو، و وزیران فاشیست وی در دیوان لاهه بهعنوان جنایتکاران جنگی است.”
مراسم اختتام جشنوارۀ آوانته
هیئت نمایندگی حزب توده ایران در مراسم افتتاحیه در روز اول جشنواره و همچنین مراسم اختتامیه باشکوه فستیوال در روز سوم جشنواره، یکشنبه ۱۷ شهریورماه، شرکت کرد. مراسم پرشکوه اختتامیه جشنواره که در حضور بیش از پنجاه هزار عضو و هوادار حزب کمونیست پرتغال و دیگر شهروندان ترقیخواه این کشور برگزار شد، بازتاب مبارزهای همهجانبه است که از سوی حزب کمونیست و چپ ترقیخواه پرتغال بر ضد امپریالیسم و سرمایهداری انحصاری اتحادیه اروپا سازمان داده شده است. این مراسم نقطۀ اوج این جشنواره بزرگ، بهیادماندنی و بینالمللی و نمایشی پررنگ از تواناییهای نظری و عملی حزب کمونیست پرتغال بود. مراسم با سخنان نماینده سازمان جوانان کمونیست پرتغال که نقشی پررنگ و بیبدیل در تدارک و برنامهریزی جشنواره داشت و سپس سخنرانی رفیق سردبیر نشریه آوانته، ارگان حزب کمونیست پرتغال آغاز شد. سخنران اصلی مراسم، رفیق پائولو ریموندو، دبیرکل جدید حزب، تحلیلی همهجانبه از مبارزۀ کمونیستهای پرتغالی برای صلح، دموکراسی واقعی و سوسیالیسم ارائه داد.
رفیق ریموندودر سخنرانی مفصل و مهم خود که از سوی خبرگزاریهای اصلی پرتغال بهطور همزمان مخابره و پخش میشد، به اهمیت جشنوارۀ آوانته در مبارزۀ حزب، اوضاع حساس و تهدیدآمیز بینالمللی، ضرورت بسیج وسیعترین نیروها بهمنظور دفاع از صلح و حمایت از مبارزه ضدامپریالیستی، خطر آغاز جنگهای ویرانگر جدید و همچنین در ارتباط با مبارزه سیاسی چندوجهی حزب کمونیست پرتغال در مسیر دموکراسی واقعی و سوسیالیسم، اشاره کرد.
حزب تودۀ ایران در جشنوارۀ “مانیفستا” در بلژیک شرکت کرد
حزب تودۀ ایران امسال برای نخستین بار به دعوت دفتر روابط بینالمللی “حزب کارگران بلژیک” در جشنوارۀ “مانیفستا” که در سالهای اخیر کمکم جای خود را در شمار فستیوالهای سیاسی- اجتماعی اروپا بازکرده است، بهطور رسمی شرکت کرد. این جشنواره در روزهای شنبه و یکشنبه ۲۲ و ۲۳ شهریورماه/۱۳ و ۱۴ سپتامبر با شرکت پانزده هزار تن از فعالان چپ، ترقیخواه، ضدجنگ و فعال محیطِزیست برگزار شد.
محوطۀ جشنواره شامل چادرهایی بزرگ بود که برخی از آنها به منطقههای مختلف کشور بلژیک، برای مثال “آنتورپ” و “لیژ”، اختصاص داشتند. هر یک از این چادرها غذاهای ویژۀ آن منطقه را عرضه میکرد و برنامههایی گوناگون در آنها برگزار میشد. چادرهایی دیگر نیز برای بحث و مناظره یا برای اتحادیهها، سازمانهای دانشجویی، و دیگر ابتکارهایی که حزب کارگران بلژیک (PTB/PVDA) انجام داده بود، مانند طرحهایی برای بهبود سیستم درمانی بلژیک و مقرونبهصرفه کردن آن برای مردم، در نظر گرفته شده بود.
یک سینمای بزرگ نیز در محوطۀ جشنواره فعال بود که برخی از پربینندهترین و پرطرفدارترین بحثها و میزگردها در آن برگزار میشد. افزون بر این، صحنههای نمایش برای هنرمندانی مختلف برپا بود که یکی از آنها باربارا پراوی، هنرمندی فرانسوی با تبار ایرانی، بود. برای جوانان نیز برنامه های گوناگون ورزشی و اجتماعی درنظر گرفته شده بود. برخی از جنبشهای مشهور جوانان بلژیک مانند “رِد فاکس” (Red Fox) و “کُماک” (Comac) در فستیوال حضور داشتند.
جشنواره در روز شنبه ۲۲ شهریورماه با سخنرانی همهجانبۀ رفیق رائول هِدِبو (Raoul Hedebouw)، صدر حزب کارگران بلژیک با موضوع محوری “ما با هم اصلاحات بازنشستگی دولت “دِ وِوِر-روسو” را متوقف خواهیم کرد” آغاز شد. او در سخنرانی خود به اهمیت مبارزۀ شهروندان برای “تغییر” در بلژیک در اروپا و در جهان اشاره کرد و به سیاست دولت ائتلافی راست حاکم در بلژیک که بهجای رسیدگی به نیازهای اجتماعی کشور مبالغی هنگفت را برای خرید تسلیحات و هواپیماهای جنگندۀ نسل جدید آمریکایی اختصاص داده است، حمله کرد. او نقش پر رنگ و موفق کارزار همبستگی با مردم فلسطین و مخالفت با نسلکشی در غزه را ستود.
حضور چهرههای معروف و خوشنام جنبش چپ در جشنواره که در برنامههای مختلف سخنرانی میکردند، قابل توجه بود. در بازدید از غرفهها و جلسههای مختلف با جرمی کوربین، سیاستمدار مترقی بریتانیا، مارک بوتنگا، عضو فعال و موفق پارلمان اروپا از بلژیک، خانم توکوزیله زاسا، سفیر آفریقای جنوبی در هلند، و تعدادی دیگر از کنشگران سیاسی کشورهای مختلف بحثهایی مفید انجام شد. در این گفتوگوها تلاش شد تا تحلیلهای حزب تودۀ ایران از اوضاع جهان و ایران ارائه شوند.
غرفۀ حزب تودۀ ایران در “چادر بینالملل” جشنواره برپا شد
در چادر بینالملل، میزهایی در اختیار احزاب بینالمللی شرکتکننده از جمله حزب ما قرار داده شده بود. بولتنهای “توده نیوز” و دیگر نشریههای حزب به زبان انگلیسی تهیه و روی میز نهاده شده بود و به احزاب و افراد مختلف که مایل به کسب اطلاعات بیشتر بودند، داده میشد.
رفقایی از سنگال، کنگو، برزیل، هند، بریتانیا، کلمبیا، آلمان و بلژیک برای ابراز همبستگی با حزب تودۀ ایران و گفتوگوهای کوتاه به غرفۀ ما مراجعه کردند. رفقای رهبری حزب کارگر بلژیک بهویژه علاقهای زیاد به فعالیتهای حزب ما نشان میدادند. در گفتگو با این رفقا و دیگر بازدیدکنندگان از غرفۀ حزب ما از جمله بر این واقعیت تأکید میشد که حکومت ایران را بههیچروی نمیتوان ضدامپریالیست دانست. و کارزار نیروهای ملی و دموکراتیک و از جمله حزب ما متوجه جلوگیری از یک جنگ دوباره، و لغو فوری و بدون قید شرط همۀ تحریمهای اقتصادی علیه میهنمان است. و موضع کلیدی حزب تودۀ ایران مخالفت با هرگونه مداخلۀ خارجی و حمله نظامی به ایران با هر توجیهی، دفاع از حاکمیت ملی ایران و “نه به جنگ” است. “حزب ما بر این باور است که فقط مردم ایران هستند که میتوانند پیرامون مسیر تحولات سیاسی و آیندۀ ایران تصمیم بگیرند.”
