در حالیکه نمایندگان حماس و اسرائیل برای گفتوگو درباره آتشبس و تبادل اسرا در مصر گرد آمدهاند، حملات اسرائیل به نوار غزه ادامه دارد و دستکم ۲۴ فلسطینی دیگر کشته شدهاند. دونالد ترامپ از «پیشرفت مذاکرات» خبر داده و هشدار داده است که اگر حماس قدرت را واگذار نکند، با «نابودی کامل» روبهرو خواهد شد.
با وجود وعدههای مکرر درباره نزدیک بودن آتشبس، غزه یکشنبه را نیز با بمباران و مرگ آغاز کرد. منابع پزشکی به الجزیره گفتند که از بامداد تاکنون ۲۴ فلسطینی، از جمله چند کودک، در حملات هوایی و توپخانهای اسرائیل کشته شدهاند. تنها در محله طُفاح در شهر غزه، یک خانه هدف حمله قرار گرفت و هشت تن از اعضای یک خانواده جان باختند.
وزارت بهداشت فلسطین اعلام کرد از آغاز جنگ در اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، بیش از ۶۷ هزار نفر کشته و نزدیک به ۱۷۰ هزار نفر زخمی شدهاند که بیشترشان زنان و کودکاناند.
در همین حال، پزشکان بدون مرز (MSF) از کشته شدن پانزدهمین عضو کادر پزشکی خود در غزه خبر دادند. این سازمان در بیانیهای گفت:
«حملهی اسرائیل در حالی رخ داد که همکاران ما در خیابانی منتظر اتوبوس بودند تا به بیمارستان میدانی دیرالبلح بروند. همه جلیقههای مخصوص امدادی به تن داشتند و هویتشان روشن بود.»
هیأتهای حماس و اسرائیل در مسیر قاهره
در پی پذیرش مشروط طرح صلح دونالد ترامپ از سوی حماس، هیأت مذاکرهکننده این جنبش به ریاست خلیل الحیه روز یکشنبه وارد قاهره شد تا در گفتوگوهای غیرمستقیم با اسرائیل درباره آتشبس، خروج نیروهای اشغالگر و مبادله اسرا شرکت کند.
الحیه گفت هدف اصلی این سفر، «آغاز فوری فرآیند مبادلهی اسرا و پایان جنگ» است. او افزود: «حماس به توافقی منصفانه و پایان فوری جنگ متعهد است.»
از سوی دیگر، دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرد هیأت اسرائیلی به سرپرستی ران درمر، وزیر امور راهبردی، روز دوشنبه به شرمالشیخ خواهد رفت. با این حال، دولت اسرائیل تأکید کرده که «هنوز هیچ آتشبسی در کار نیست» و ارتش تنها «به طور موقت بخشی از حملات را کاهش داده است».
هشدار و تهدید از سوی ترامپ
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در سخنانی در کاخ سفید گفت:
«مذاکرات آغاز شده و احتمالاً چند روز طول میکشد. گزارشها نشان میدهد روند گفتوگوها خوب پیش میرود.»
او در پاسخ به خبرنگاران درباره موضع اسرائیل گفت:
«بله، بیبی (نتانیاهو) با پایان جنگ موافق است.»
اما در تماس تلفنی جداگانه با نخستوزیر اسرائیل، تنش میان دو رهبر آشکار شد. به گزارش پایگاه Axios، نتانیاهو به ترامپ گفته است که «اظهارات حماس ارزش سیاسی ندارد»، و ترامپ با عصبانیت پاسخ داده است:
«لعنتی، نمیدانم چرا همیشه اینقدر منفیبافی میکنی، این یک پیروزی است، قبولش کن!»
ترامپ سپس هشدار داد:
«اگر حماس قدرت را واگذار نکند، با نابودی کامل روبهرو خواهد شد.»
دیگر رویدادها
ایران در بیانیهای رسمی اعلام کرد که از «هر ابتکاری که به تحقق حق تعیین سرنوشت ملت فلسطین منجر شود» حمایت میکند و آماده است برای رساندن کمکهای انساندوستانه به غزه همکاری کند.
در اروپا، صدراعظم آلمان فریدریش مرتس طرح ترامپ را «بهترین فرصت برای صلح» خواند و از دو طرف خواست در مذاکرات مصر «به توافقی سریع برای پایان خصومتها و آزادی گروگانها» دست یابند.
در همین حال، ترکیه اعلام کرد که ۱۳۷ فعال ناوگان جهانی صمود که هفته گذشته توسط اسرائیل بازداشت شده بودند، روز دوشنبه وارد استانبول خواهند شد. وزارت خارجه یونان نیز گفت ۲۷ شهروند یونانی بازداشتشده در اسرائیل با پرواز ویژه از فرودگاه ایلاتـرَمون به آتن بازمیگردند.
در بریتانیا، پلیس بیش از ۴۹۰ نفر را در جریان تظاهرات گسترده «اقدام برای فلسطین» (Palestine Action) بازداشت کرد. معترضان در مقابل کارخانهها و شرکتهای تسلیحاتی مرتبط با اسرائیل تجمع کردند و شعار میدادند:
«هیچ سلاحی برای اشغال!»
ارتش اسرائیل روز یکشنبه اعلام کرد موشکی شلیکشده از یمن را رهگیری کرده است. این حمله، تازهترین نشانه از گسترش دامنهی جنگ و تنشهای منطقهای است که از غزه تا دریای سرخ امتداد یافته است.
«نه صلح، نه جنگ»؛ معمای قاهره
در حالیکه مذاکرات مصر آغاز میشود، وضعیت میدانی همچنان بحرانی است. به گفتهی منابع فلسطینی، اسرائیل در ۲۴ ساعت گذشته ۶۵ نفر را کشته و بیش از ۱۵۰ نفر را زخمی کرده است.
از سوی دیگر، وزیر خارجه آمریکا مارکو روبیو گفت که پایان جنگ «هنوز قطعی نیست»، اما حماس «بهطور کلی» با طرح ترامپ موافقت کرده است. او تأکید کرد که تا زمانی که بمباران ادامه دارد، «هیچ مبادلهای از اسرا ممکن نیست».
به گفتهی روبیو، اولویت نخست «آزادی گروگانها در برابر عقبنشینی ارتش اسرائیل تا خط زرد» است؛ مرحلهای که در طرح ترامپ بهعنوان مرز موقت ذکر شده است. او اما هشدار داد:
«مرحلهی دوم – یعنی تعیین ساختار سیاسی آیندهی غزه و خلع سلاح گروهها – بسیار دشوارتر خواهد بود.»
نگاهی به چشمانداز
تحلیلگران معتقدند که مذاکرات شرمالشیخ آخرین فرصت برای توقف جنگی است که دو سال تمام ادامه داشته و نوار غزه را به ویرانهای بدل کرده است.
اما با تداوم بمباران، اختلاف در صفوف دولت اسرائیل، و فشار جناحهای تندرو، هنوز هیچ تضمینی برای موفقیت مذاکرات وجود ندارد.
با این حال، پذیرش مشروط طرح آمریکا از سوی حماس، حمایت ایران، و فشار دولتهای اروپایی بر اسرائیل، نشانههایی از حرکت تدریجی صحنهی سیاسی از بنبست جنگ به سمت گفتوگو است — گفتوگویی که هنوز در سایهی دود و خون جریان دارد.
منابع: رویترز، الجزیره، اکسیوس، AFP، و منابع رسمی مصر و ترکیه – ۵ اکتبر ۲۰۲۵
