دونالد ترامپ تأیید کرد که او و ولادیمیر پوتین قرار است در نشست جمعه در آلاسکا درباره «تبادل زمین» گفتگو کنند. این نشست درباره جنگ اوکراین برگزار میشود و از اهمیت بالایی برخوردار است.
رئیسجمهور آمریکا همچنین از ولودیمیر زلنسکی، رهبر اوکراین، به دلیل اصرار بر برگزاری همهپرسی برای هر توافق صلحی که شامل به رسمیت شناختن کنترل روسیه بر مناطقی باشد که در جریان جنگ اشغال کرده، ابراز ناخرسندی کرد.
ترامپ در کنفرانس خبری روز دوشنبه در کاخ سفید گفت که از این موضوع ناراحت است که زلنسکی میگوید برای انجام تبادل زمین باید موافقت قانون اساسی اوکراین اخذ شود. او گفت: «او اجازه جنگ و کشتار دارد، اما برای تبادل زمین باید موافقت بگیرد. من میدانم که تبادل زمین صورت خواهد گرفت، از طریق روسیه و در گفتگوها با همه.»
دیپلماتهای اروپایی از نبود شفافیت در مواضع آمریکا درباره مناطقی که پوتین از اوکراین طلب کرده و شرایط آتشبس به شدت نگران هستند. تناقضها در گزارشهای آمریکاییها درباره خواستههای روسیه باعث شده اروپاییها بیم آن داشته باشند که ترامپ با بزرگنمایی رابطه شخصیاش با پوتین، امتیازاتی خطرناک بدهد.
ترامپ در توضیح دیدگاه خود درباره توافق صلح بین روسیه و اوکراین گفت که توافق شامل «چیزهای خوب و بعضاً چیزهای بد برای هر دو طرف» خواهد بود و «خطوط نبرد تغییر خواهد کرد.»
رئیسجمهور آمریکا که در ماههای اخیر نسبت به پوتین بیصبرتر شده، مدتهاست گفته است که بدون دیدار حضوری با پوتین، آتشبس رخ نخواهد داد.
فردریش مرز، صدراعظم آلمان، روز دوشنبه از ترامپ دعوت کرد تا روز چهارشنبه در گفتگوی اضطراری مجازی با رهبران اتحادیه اروپا و زلنسکی شرکت کند، زیرا اروپاییها خواهان تعیین خطوط قرمز از سوی رئیسجمهور آمریکا پیش از نشست جمعه با پوتین هستند.
زلنسکی و رهبران اروپایی به نشست ترامپ با پوتین دعوت نشدهاند.
ترامپ همچنین روز دوشنبه گفت که قصد دارد گفتگوی مستقیم بین پوتین و زلنسکی را ترتیب دهد، خواستهای که تاکنون پوتین رد کرده است. او به خبرنگاران گفت: «جلسه بعدی بین زلنسکی و پوتین خواهد بود یا زلنسکی و پوتین و من. اگر لازم باشد، من هم هستم، اما میخواهم دیداری بین این دو رهبر برگزار شود.»
دفتر مرز اعلام کرد که این گفتگوی مجازی به «گزینههای بیشتر برای اعمال فشار بر روسیه» و «آمادگی برای مذاکرات صلح احتمالی و مسائل مربوط به ادعاهای سرزمینی و امنیتی» اختصاص خواهد داشت.
هنوز مشخص نیست که آیا ترامپ دعوت به این جلسه را پذیرفته است یا خیر.
وزرای خارجه اتحادیه اروپا در جلسه اضطراری خواستار این همکاری شدند. بریتانیا نیز خواستار مشورتهای گستردهتر است، به ویژه پس از اعلام یکجانبه ترامپ درباره برگزاری نخستین دیدارش با پوتین از زمان حمله روسیه به اوکراین.
رهبران اروپایی روسیه را تهدیدی وجودی برای قاره خود میدانند و معتقدند نباید از روند مذاکرات کنار گذاشته شوند. مواردی مانند شرایط آتشبس، فشار تحریمهای بیشتر علیه روسیه، تبادل احتمالی سرزمینها و تضمینهای امنیتی برای اوکراین در جلسه مجازی با رئیسجمهور آمریکا بررسی خواهند شد. نگرانی وجود دارد که ترامپ غیرقابل پیشبینی به سمت امتیازات مرگبار به نفع پوتین سوق داده شود و این جلسه فرصتی باشد برای او تا استراتژی خود را ترسیم کند.
دونالد توسک، نخستوزیر لهستان، ابراز امیدواری کرد که ترامپ پیش از نشست با رهبران اروپایی مشورت کند و از این دیدار ترکیبی از امید و نگرانی داشت.
کایا کالاس، دیپلمات ارشد بروکسل، پیش از نشست اتحادیه اروپا تأکید کرد: «رئیسجمهور ترامپ درست میگوید که روسیه باید جنگش را علیه اوکراین پایان دهد. ایالات متحده قدرت مجبور کردن روسیه به مذاکره جدی را دارد.»
اما او افزود: «هر توافق بین ایالات متحده و روسیه باید اوکراین و اتحادیه اروپا را شامل شود چون این یک مسئله امنیتی برای اوکراین و کل اروپا است.»
رادوسواف سیکورسکی، وزیر امور خارجه لهستان، نیز اهمیت اروپا را تأکید کرد و گفت: «اروپا هزینه دفاع اوکراین را پرداخت میکند و ما از دولت اوکراین حمایت میکنیم. این مسئلهای حیاتی برای امنیت اروپا است. تلاشهای رئیسجمهور ترامپ را قدردانی میکنیم اما تصمیمات خودمان را در اروپا خواهیم گرفت.»
او افزود: «برای رسیدن به صلح عادلانه، روسیه باید اهداف جنگی خود را محدود کند.»
کاخ سفید تأکید کرده که هدف نشست آلاسکا سنجش تمایل پوتین به دادن امتیاز برای صلح است، از جمله پذیرفتن تضمینهای امنیتی غربی برای اوکراین، تضمینی که مشروعیت بلندمدت دولت کییف به رهبری زلنسکی را تأیید میکند.
مرز همچنین یکشنبه شب با ترامپ صحبت کرد و خواستار اعمال تحریمهای اقتصادی بیشتر علیه مسکو پیش از مذاکرات شد. او همچنین گفت انتظار دارد زلنسکی در هر مذاکرهای شرکت کند، اما برای مسکو مذاکره با رئیسجمهور اوکراین امتیاز بزرگی است، چون حمله روسیه بر رد مشروعیت دولت اوکراین بنا شده است.
در بیانیه مشترکی که شنبه از سوی رهبران فرانسه، آلمان، ایتالیا، لهستان، بریتانیا، فنلاند و اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، صادر شد، از ترامپ خواسته شد فشار بیشتری بر روسیه بیاورد و تأکید شد: «مسیر اوکراین بدون حضور اوکراین تعیین نمیشود.»
پوتین با این باور وارد مذاکرات جمعه میشود که در میدان نبرد پیشرفت داشته، ترامپ برای رسیدن به توافق بسیار مشتاق است و مردم اوکراین هم بیشتر آماده گذشت برای صلح شدهاند. اما پوتین میداند اگر پیشنهاد واقعی ندهد، ترامپ تحت فشار سیاسی واقعی خواهد بود که تحریمهای اقتصادی گسترده علیه روسیه را اجرایی کند.
لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه که پشت طرح کنگره برای تحریمهای ثانویه علیه کشورهایی است که با روسیه معامله میکنند، اطمینان داد منافع اوکراین در نشست توسط ترامپ حفظ خواهد شد. او در دیپلماسی آخر هفته شرکت داشت و از سوی مقامات اوکراینی به عنوان واسطه مورد اعتماد ترامپ شناخته میشود. او گفت اگر پوتین امتیاز ندهد، انتظار دارد ترامپ به کشورهایی که نفت روسیه را وارد میکنند، «قیمت سنگین» تحمیل کند، و این فقط شامل هند نیست بلکه چین و برزیل را نیز در بر میگیرد. هند قرار است اواخر همین ماه با تعرفه ۵۰ درصدی مواجه شود.
گراهام در مصاحبه با شبکه NBC افزود: «از نظر نظامی، باید اوکراین را قوی نگه داریم، به آنها سلاحهای پیشرفته بدهیم و تضمینهای امنیتی با نیروهای اروپایی در زمین به عنوان خطوط قرمز برای جلوگیری از تهاجم سوم روسیه فراهم کنیم. میخواهیم این جنگ با اوکراینی مستقل، خودگردان و دارای حاکمیت به پایان برسد، و وضعیتی که پوتین نتواند بار سوم بدون نابودی این کار را انجام دهد.»
او اضافه کرد: «صادقانه بگویم، اوکراین نمیتواند همه روسها را بیرون کند و روسیه هم به کییف نمیرود، بنابراین در نهایت تبادل زمینهایی رخ خواهد داد.»
رهبری اوکراین مدتهاست اعلام کرده که عملاً همه مناطق از دست رفته در حملات روسیه را پس نخواهد گرفت، اما با حمایت اروپا، مقاومت شدید در برابر درخواست روسیه برای تحویل بخشهایی از منطقه دونتسک که هنوز در میدان نبرد واگذار نکرده، به ویژه اگر تضمینهای امنیتی برای اوکراین یا تبادل زمینهای جبرانی از سوی روسیه وجود نداشته باشد، دارد.
اروپاییها تأکید دارند که هیچ محدودیتی نباید بر توسعه توان نظامی اوکراین یا حمایتهایی که از سوی کشورهای ثالث، از جمله برخی اعضای ناتو، دریافت میکند، اعمال شود.
منبع: گاردین؛ ترجمه برای اخبارروز توسط نوید اخگر
