دولت آمریکا اعلام کرد هیأت مذاکرهکننده خود را از قطر فراخوانده و گفت پاسخ جدید حماس «نشانگر فقدان تمایل واقعی برای دستیابی به توافق» است. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که بحران انسانی در غزه به نقطه اوج رسیده و جامعه بینالمللی فریاد هشدار سر داده است.
استیو ویتکوف، فرستاده ویژه رئیسجمهور دونالد ترامپ، در بیانیهای اعلام کرد: «با وجود تلاشهای چشمگیر میانجیگران، به نظر نمیرسد که حماس با هماهنگی عمل کند یا حسن نیتی از خود نشان دهد. اکنون ما گزینههای جایگزین برای بازگرداندن گروگانها و ایجاد ثبات بیشتر در غزه را بررسی خواهیم کرد.»
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از توضیح درباره این «گزینههای جایگزین» خودداری کرد و تنها گفت شرایط بسیار پویا و متغیر است.
مذاکرات آتشبس در دوحه، پایتخت قطر، چندین هفته با نشانههایی اندک از پیشرفت ادامه داشت. طرح پیشنهادی شامل آتشبسی ۶۰ روزه با آزادی ۱۰ گروگان زنده و تحویل اجساد ۱۸ تن دیگر در مقابل آزادی زندانیان فلسطینی بود. با این حال، اختلافات اساسی، از جمله درباره عقبنشینی نیروهای اسرائیلی، حلنشده باقی ماند.
دفتر نخستوزیری اسرائیل نیز روز پنجشنبه تیم مذاکرهکننده خود را از قطر فراخواند. در بیانیهای کوتاه از تلاشهای آمریکا، قطر و مصر قدردانی شد اما جزئیاتی درباره علل توقف مذاکرات ارائه نشد.
حماس گفته است آزادی کامل گروگانها را مشروط به توقف کامل جنگ و خروج اسرائیل از غزه میداند. در مقابل، اسرائیل تأکید کرده بدون خلعسلاح کامل حماس و خروج آن از قدرت، آتشبس دائمی معنا ندارد.
بنابر گزارشها، برخی گروگانها در تونلهای زیرزمینی نگهداری میشوند و حماس هشدار داده در صورت نزدیک شدن نیروهای اسرائیلی، ممکن است نگهبانان اقدام به کشتن گروگانها کنند.
ترامپ که در تلاش برای ایفای نقش صلحساز در بحرانهای جهانی از جمله جنگ در اوکراین و غزه است، پیشتر در دیدار با نخستوزیر نتانیاهو در کاخ سفید وعده داده بود توافقی تاریخی را رقم خواهد زد. با این حال، نتانیاهو بدون دستیابی به هیچ پیشرفتی واشنگتن را ترک کرد.
به گفته ویتکوف، اقدامات حماس «شرمآور» و نشانهای از «خودخواهی» است که تلاشها برای پایان دادن به جنگ را بینتیجه گذاشته است.
سازمانهای امدادی میگویند غزه در آستانه قحطی قرار دارد. طبق گزارش سازمان جهانی غذا، نزدیک به ۱۰۰ هزار زن و کودک دچار سوءتغذیه شدید هستند و وزارت بهداشت غزه از افزایش مرگومیر ناشی از گرسنگی خبر داده است.
نخستوزیر بریتانیا، کییر استارمر، اعلام کرد روز جمعه با رهبران فرانسه و آلمان گفتوگویی اضطراری برای یافتن راهکارهای ارسال فوری کمک به غزه برگزار خواهد کرد. رئیسجمهور فرانسه، امانوئل مکرون نیز گفت کشورش فلسطین را به رسمیت خواهد شناخت و خواستار توقف فوری جنگ شد.
۲۸ کشور غربی متحد نیز خواستار پایان جنگ شدهاند و اسرائیل را به خاطر ادامه محاصره و اخلال در توزیع کمکهای بشردوستانه مورد انتقاد شدید قرار دادهاند.
دولتهای آمریکا و اسرائیل با رد این انتقادات، حماس را مسئول تداوم جنگ دانستهاند. اسرائیل مدعی است حجم مناسبی از کمکها وارد غزه شده و مشکلات به سازمانهای امدادی مربوط است. اما این سازمانها میگویند محدودیتهای اسرائیل و نبود نظم عمومی امکان توزیع ایمن غذا و دارو را سلب کرده است.
سیستم جدید توزیع کمکها که با پشتیبانی آمریکا و اسرائیل و از طریق یک پیمانکار آمریکایی راهاندازی شده نیز با هرجومرج و ناکارآمدی شدید مواجه شده است.
