جنبش چپ و کمونیستی در فرانسه تاریخی پر افتخار دارد. این سلسله یادداشت ها لحظه هایی از این تاریخ و آفرینندگان آن را بررسی کرده است. اخبار روز به تدریج این سلسله یادداشت ها را که در روزنامه ی اومانیته منتشر شده است، باز نشر می کند.
۲. سرهنگ رول-تانگی: از جبهه اِبرو تا تسلیم فون شولتیتس
این کارگر فلزکار از سال ۱۹۳۷، در کنار جمهوریخواهان اسپانیایی، اسلحه به دست گرفت تا با فاشیسم مبارزه کند. او قهرمان مقاومت مسلحانه در برابر اشغال نازیها و طراح اصلی آزادی پاریس است
۲۴ اوت ۱۹۴۴، پاریس آزاد شد! زنگ بزرگ کلیسای نوتردام ورود نخستین گروه تانکهای لشکر دوم زرهی ژنرال لوکلر را خوشامد گفت. این لشکر که از اول اوت در ساحل سن-مارتن-دو-وارویل پیاده شده بود، ورود پیروزمندانهاش به پایتخت شورشی را مدیون سرهنگ رول-تانگی، فرمانده نیروهای داخلی فرانسه (FFI) در منطقه ایل-دو-فرانس بود.
این کمونیست، قهرمان مقاومت مسلحانه، نخستین تجربههای جنگیاش را در تیپهای بینالمللی در اسپانیا به دست آورد. نام جنگیاش، «رول»، را از دوست و همرزمش تئو رول که در سال ۱۹۳۸ در جبهه اِبرو کشته شد، گرفت.
فرزند یک مادر رختشوی و پدر نظامی نیروی دریایی، اهل برتانی از بندری به بندر دیگر بزرگ شد. در ۱۳ سالگی ترک تحصیل کرد و بهعنوان تلگرافچی، تلفنچی و شاگرد مکانیک مشغول کار شد. مادرش در کارخانه رنو در بیانکور استخدام شد و او نیز به پاریس آمد و به شرکت تالبوت رفت و در رنو به عنوان صافکار استخدام شد. در اتحادیههای کارگری فعال بود، در دوچرخهسواری حرفهای فعالیت میکرد، اما به دلیل فعالیتهایش در کارخانهها، در لیست سیاه قرار گرفت.
در سال ۱۹۳۳، با قدرتگیری هیتلر در آلمان، سایه فاشیسم بر اروپا افتاد. در پاریس، شورشهای ضدپارلمانی فوریه ۱۹۳۴ او را بیشتر به مسیر مبارزه کشاند. در سال ۱۹۳۷، به اسپانیا رفت تا به جمهوریخواهان علیه ژنرال فرانکو بپیوندد. او در آنجا نقشهای مختلفی از جمله مربی داوطلبان فرانسویزبان ایفا کرد و در تابستان ۱۹۳۸ در عملیات اِبرو شرکت کرد. به گفته خودش، دفاع از اسپانیای جمهوریخواه، دفاع از ارزشهای جمهوری فرانسه در برابر فاشیسم بود.
پس از شکست جمهوری [در اسپانیا]، به فرانسه بازگشت، با سیسیل، پرستار زمان جنگش ازدواج کرد، به حزب کمونیست پیوست و دوباره به فعالیتهای اتحادیهای پرداخت. در سال ۱۹۴۰ به جنگ رفت، اما پس از ورود آلمانها به پاریس، به مبارزه مخفیانه روی آورد و با ریموند لوسران و گاستون کاره نخستین گروههای مسلح مقاومت را تشکیل داد: فران-تیرورها و پارتیزانهای فرانسوی (FTPF).
در بهار ۱۹۴۲، لوسران دستگیر و اعدام شد، سپس گاستون کاره نیز کشته شد. رول-تانگی برای امنیت بیشتر به آنژو-پواتو منتقل شد و در مارس ۱۹۴۳ به پاریس بازگشت و با ژوزف اپشتاین، ملقب به سرهنگ ژیل، مبارزات را سازماندهی مجدد کرد. در پاییز ۱۹۴۳، او همراه میساک مانوشیان دستگیر شد. مانوشیان در آوریل ۱۹۴۴ اعدام شد.
با این حال، رول-تانگی بهعنوان نماینده پارتیزانها در ستاد فرماندهی نیروهای داخلی فرانسه برای منطقه پاریس منصوب شد و سپس فرمانده منطقهای شد.
با عقبنشینی ارتش نازی در جبهه شرقی و پیشروی متفقین پس از پیادهشدن نیروها در نرماندی، مقاومت در پاریس قوت گرفت. از ۱۰ اوت ۱۹۴۴ اعتصابات آغاز شد و در ۱۹ اوت، رول-تانگی دستور شورش عمومی را صادر کرد.
او مرکز فرماندهیاش را بهصورت مخفی، زیر میدان دنفر-روشروا، در عمق ۲۶ متری زمین و در سایه مجسمه شیر بلفور، مستقر کرد. باریکادها برافراشته شد، سلاحها به دست مردم رسید و نیروهای پلیس و ژاندارم به صف مقاومت پیوستند. پاریس، سه هفته پیش از زمان پیشبینیشده توسط متفقین، آزاد شد.
با اصرار موریس کریگل-والریمون و ژاک شابان-دلما، امضای رول-تانگی در سند تسلیم نیروهای نازی گنجانده شد. در ۲۶ اوت، همپای دوگل، او به عنوان قهرمان کمونیست مورد تشویق قرار گرفت. از اسپانیای جمهوریخواه تا آزادسازی پاریس، رول-تانگی یک مبارزه پیوسته را دنبال کرد: «بینالمللگرایی ما با عشق به میهن که در دوران مقاومت نشان دادیم، پیوند خورده است.»
برگردان برای اخبار روز: ریحانه مقدم
قسمت قبل:
مبارزان آزادیبخش ۱. پیر ژرژ، معروف به سرهنگ فابیَن: جرقهی مقاومت مسلحانه
عالی بود، دستتون درد نکنه!
لطفا لینک بخش اول را در پایین همین قسمت قرار بدید، یا لطفا راهنمایی کنید چه طور بخش اول را پیدا کنیم.