در پی تشدید جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، دامنه درگیریها از بامداد دوشنبه ۲ مارس ۲۰۲۶ به لبنان نیز کشیده شد و آتشبس شکنندهای را که حدود یک سال برقرار بود، از میان برد. ارتش اسرائیل اعلام کرد حملات هوایی به مواضع «حزبالله» را در واکنش به شلیک راکت از خاک لبنان آغاز کرده است؛ حزبالله مسئولیت حملات را پذیرفت و گفت این اقدام را «در انتقام» کشتهشدن علی خامنهای انجام میدهد. وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد تا این ساعت دستکم ۳۱ نفر در حملات هوایی اسرائیل در لبنان کشته شدهاند. گزارشها از اطراف بیروت و جنوب لبنان حاکی است همزمان با تداوم بمبارانها، موج تازهای از جابهجایی غیرنظامیان آغاز شده و راهها بهسوی شمال و بیروت و مناطق کوهستانی پرترافیک شده است؛ مدیریت بحران لبنان از بازگشایی بیش از ۴۰ مدرسه بهعنوان پناهگاه خبر داده و گفته است تاکنون بیش از ۳ هزار آواره ثبتنام کردهاند.
این تحولات در حالی رخ میدهد که جنگ در جبهه اصلی، یعنی ایران، وارد سومین روزِ حملات سنگین شده است. آمریکا و اسرائیل در دو روز نخست بیش از ۲ هزار هدف را در ایران مورد حمله قرار دادهاند و ایران نیز «صدها» موشک و پهپاد بهسوی اسرائیل و همچنین کشورهای حاشیه خلیج فارس که میزبان پایگاههای آمریکا هستند شلیک کرده است. در اسرائیل، یک حمله در مرکز کشور دستکم ۹ کشته برجا گذاشته و از آن بهعنوان سنگینترین تلفات اسرائیل از آغاز این دورِ جنگ یاد شده است. در امارات، کویت و بحرین نیز در مجموع دستکم ۵ نفر کشته گزارش شده و در سوریه بنا بر گزارشهای رسمی، چهار نفر جان باختهاند.
از نظر نظامی، ارتش اسرائیل اعلام کرده در حملات روز یکشنبه، «سکوهای پرتاب»، سامانههای پدافندی، و نیز ساختمانها و مراکز فرماندهی و ستادی ایران را هدف قرار داده است. در سوی آمریکا نیز یک مقام فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده گفته است حملات برای هدفگرفتن برنامه موشکی بالستیک ایران و تلاش برای «زمینگیر کردن نیروی دریایی ایران» ادامه داشته است. در همین چارچوب، گزارشها حاکی از هدف قرار گرفتن تأسیسات «مستحکم» مرتبط با موشکهای بالستیک، انهدام مقر نیروهای سپاه پاسداران، و غرق شدن دستکم یک شناور جنگی ایران سخن میگوید.
در میانه این وضعیت، نخستین تلفات رسمی نیروهای آمریکایی در این جنگ نیز اعلام شده است. در یک حمله به پایگاه آمریکا در کویت، سه نظامی آمریکایی کشته شدند. دونالد ترامپ ضمن ابراز تسلیت، صریحاً پیشبینی کرد که «احتمالاً در روزهای آینده تلفات بیشتری» رخ خواهد داد و این را «واقعیت جنگ» توصیف کرد. فرماندهی مرکزی آمریکا همچنین اعلام کرده است چند نظامی دیگر «جراحات سطحی ناشی از ترکش» و «آسیب ناشی از موج انفجار» برداشتهاند و روند بازگشت آنان به خدمت در جریان است.
کویت همزمان از حادثهای دیگر خبر داد: وزارت دفاع این کشور اعلام کرد «تعدادی» هواپیمای نظامی آمریکا در بامداد دوشنبه سقوط کردهاند، اما همه خدمه زنده ماندهاند و به بیمارستان منتقل شدهاند. در گزارش تصریح شده علت سقوط روشن نیست، اما یادآوری شده که ایران در روزهای اخیر پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف گرفته است. تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی که محل آن در «الجهراء» راستیآزمایی شده، ظاهراً سقوط یک جنگنده را نشان میدهد.
عملیات نظامی در حالی تشدید میشود که افق روشنی برای پایان جنگ وجود ندارد. ترامپ در گفتوگو با نیویورک تایمز گفته است آمریکا قصد دارد حملات به ایران را «چهار یا پنج هفته» ادامه دهد، اما در عین حال «طرح روشنی» درباره چگونگی انتقال قدرت به دولت تازه در ایران ارائه نکرده است. او در ویدیویی در روز یکشنبه بار دیگر ایرانیان را به «به دست گرفتن امور» فراخوانده، ولی بعدتر حاضر نشده توضیح دهد چگونه و آیا دولتش از آنان حمایت خواهد کرد یا نه. از سوی دیگر، در بحبوحه نگرانیها از جنگی فرسایشی و بیسرانجام، ترامپ گفته است «رهبران جدید ایران» پیام دادهاند که میخواهند با او گفتوگو کنند و او نیز آمادگی گفتوگو دارد، اما علی لاریجانی، مقام ارشد امنیت ملی ایران، بامداد دوشنبه در شبکههای اجتماعی اعلام کرد جمهوری اسلامی «با آمریکا مذاکره نخواهد کرد» و ضمن حمله لفظی به ترامپ، این جنگ را «بیهوده» و در خدمت منافع بنیامین نتانیاهو توصیف کرده است.
همزمان با فشار بیرونی، نشانههایی از سختگیری امنیتی در داخل ایران نیز گزارش شده است. بنا بر این مجموعه خبری، شهروندان ایرانی بامداد یکشنبه پیامکی از شمارهای منتسب به سپاه پاسداران دریافت کردهاند که آنان را از «تجمع و اعتراض» برحذر میدارد و تهدید میکند هر اقدامی که «امنیت را مختل کند» بهمثابه «همکاری با دشمن» تلقی شده و با «مشت آهنین» مواجه خواهد شد.
در کنار جبهههای نظامی، آثار اقتصادی و لجستیکی جنگ نیز پررنگ شده است. درگیریها به شوکهایی در حوزه کشتیرانی، حملونقل هوایی و بازار انرژی انجامیده و موضوع «تنگه هرمز» به مرکز نگرانیها بازگشته است. رفتوآمد کشتیها از تنگه هرمز مختل شده و شرکتهای کشتیرانی از توقف یا کاهش عبور سخن گفتهاند؛ همچنین یک نفتکش به نام «اسکایلایت» در نزدیکی سواحل عمان دچار آتشسوزی شده و این حادثه در زمره چند حمله گزارششده به کشتیها در خلیج فارس آمده است؛ حملههایی که سپاه پاسداران مدعی شده نفتکشهای آمریکا و بریتانیا را هدف گرفته است. در بازار، نوسان شدید ادامه دارد و هشدار تحلیلگران درباره سناریوی بدبینانه افزایش بهای نفت تا حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه است. همزمان، برخی شرکتهای بزرگ اعلام کردهاند عبور از مسیر دریای سرخ را نیز کاهش میدهند؛ نشانهای از سرایت ریسک جنگ به مسیرهای تجاری دورتر.
ابعاد منطقهای درگیری نیز در چند نقطه دیگر آشکار شده است. بامداد دوشنبه در بحرین، قطر و امارات صدای انفجارهای شدید گزارش شده و در بحرین آژیرهای هشدار به صدا درآمده است. همچنین گزارش شده سقوط بقایای یک موشک رهگیریشده روی یک کشتی خارجی در نزدیکی بحرین، آتشسوزی ایجاد کرده و دستکم یک نفر کشته و دو نفر بهشدت زخمی شدهاند. در قبرس هم رخدادی مبهم گزارش شده است: وزارت دفاع بریتانیا گفته در یک «حمله مشکوک پهپادی» به پایگاه هوایی سلطنتی بریتانیا در قبرس کسی زخمی نشده، اما منشأ پهپاد و میزان خسارت روشن نیست.
سخنگوی وزارت خارجه چین اعلام کرده یک شهروند چینی در تهران در جریان «تبادل آتش» کشته شده است؛ جزئیات بیشتری ارائه نشده، اما پیشتر گفته شده بود تعدادی از شهروندان چینی در حملات آخر هفته زخمی شدهاند.
در روز سوم جنگ تصویری که وجود دارد حاکی از این است که جنگ بهسرعت از «ایران» فراتر رفته و به «چند جبهه» تبدیل شده است: باز شدن جبهه لبنان با ورود حزبالله و پاسخ اسرائیل، ادامه ضربات متقابل ایران و اسرائیل و حملات ایران به پیرامون خلیج فارس، در کنار نشانههای آشکار از فشار بر غیرنظامیان و زیرساختها و نیز لرزش بازار انرژی و تجارت جهانی. در همین حال، اظهارات متناقض درباره «مذاکره» و فقدان نقشه راه روشن برای «پایان جنگ» یا «فردای ایران»، بر نگرانیها از طولانیشدن درگیری و بیثباتی گستردهتر افزوده است.
