در حالی که تنش میان ایران و آمریکا همزمان با تدارک دور تازه گفتوگوهای هستهای در ژنو بالا گرفته، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در اقدامی کمسابقه جلسهای محرمانه برای «گروه هشت نفره» کنگره برگزار کرد؛ نشستی که معمولاً در آن حساسترین گزارشهای اطلاعاتی درباره پروندههایی با احتمال اقدام نظامی ارائه میشود. این جلسه تنها چند ساعت پیش از سخنرانی سالانه دونالد ترامپ در کنگره انجام شد؛ سخنرانیای که در آن ترامپ، با تأکید بر ترجیح «راهحل دیپلماتیک»، بار دیگر گفت اجازه نخواهد داد تهران به سلاح هستهای دست یابد و ادعا کرد ایران در حال کار روی توان موشکی دوربرد است.
طبق گزارشهای منتشرشده، نمایندگان و سناتورهای حاضر پس از خروج از جلسه، فضای نشست را «جدی» توصیف کردند و خواستار آن شدند که دولت استدلال خود را برای افکار عمومی روشن کند. در همین چارچوب، چاک شومر، رهبر اقلیت سنا، گفته است «این موضوع جدی است و دولت باید دلایلش را برای مردم آمریکا توضیح بدهد». همزمان، برخی قانونگذاران نسبت به احتمال رفتن آمریکا به سوی یک درگیری تازه در خاورمیانه هشدار دادهاند و تأکید کردهاند هنوز «توجیه روشن» و «نقشه راه» قانعکنندهای برای اقدام نظامی ارائه نشده است.
این تحرکات سیاسی در واشنگتن با نشانههای پررنگتر نظامی همراه شده است. رسانهها گزارش دادهاند دولت ترامپ در هفتههای اخیر، با افزایش حضور دریایی و هوایی در منطقه، گزینه «اقدام سریع» را روی میز نگه داشته و در کنگره نیز بحث درباره نقش قانونی قوه مقننه در تصمیم جنگ—از جمله تلاشهایی برای طرح محدودسازی اختیارات جنگی رئیسجمهور—دوباره جان گرفته است. در همین فضا، گزارشهایی هم درباره هشدارهای داخلیِ ستاد ارتش آمریکا منتشر شده که بر پیچیدگیها و پیامدهای هرگونه حمله تأکید دارد؛ موضوعی که خود ترامپ نیز در واکنشهای علنیاش کوشیده آن را کماهمیت جلوه دهد.
در سطح میدانی نیز نشانههای آمادهباش دیده میشود. بر پایه گزارش آسوشیتدپرس، ناو هواپیمابر «یواساس جرالد آر. فورد» (بزرگترین ناو هواپیمابر جهان) روز سهشنبه ۲۴ فوریه ۲۰۲۶ وارد خلیج «سودا» در جزیره کرت یونان شد؛ حضوری که در کنار سایر جابهجاییهای نیروها، به معنای تقویت ظرفیت عملیاتی آمریکا در پیرامون شرق مدیترانه و خاورمیانه تلقی میشود.
همه اینها در حالی رخ میدهد که دور بعدی گفتوگوهای ایران و آمریکا برای پنجشنبه در ژنو برنامهریزی شده و کانال دیپلماسی—دستکم در سطح اعلامی—باز است. در واشنگتن، از یک سو بر «فشار» و «گزینههای دیگر» تأکید میشود و از سوی دیگر، پیام رسمی این است که اگر توافقی حاصل شود، ترجیح دولت همچنان پرهیز از جنگ است. در تهران نیز مقامهای ایرانی، ضمن تأکید بر حقوق هستهای و چارچوب محدود مذاکرات، سیگنالهایی از آمادگی برای رسیدن به توافق «در سریعترین زمان ممکن» فرستادهاند، هرچند شکاف بر سر دامنه مذاکرات و سازوکار رفع تحریمها همچنان پابرجاست.
همزمانیِ سه عامل—جلسه محرمانه روبیو با «گروه هشت نفره»، تشدید حضور نظامی آمریکا در منطقه، و نزدیک شدن موعد مذاکرات ژنو—فضایی ساخته که در آن «دیپلماسی تحت سایه تهدید» پیش میرود. از نگاه منتقدان در کنگره، خطر اصلی این است که دولت بدون بحث عمومی کافی و بدون رأیگیری مشخص، کشور را به سمت اقدام نظامی ببرد؛ و از نگاه کاخ سفید، نمایش قدرت و ضربالاجلها، بخشی از راهبرد فشار برای گرفتن امتیاز در میز مذاکره است.
