دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه اول اسفند اعلام کرد که در اعتراضات دیماه ایران «در مدتی کوتاه» ۳۲ هزار نفر کشته شدند. این نخستین بار است که رئیسجمهور آمریکا بهصراحت به تعداد کشتهشدگان اعتراضات گسترده اخیر در ایران اشاره میکند.
ترامپ که در کاخ سفید با خبرنگاران صحبت میکرد شرایط ایران را «غمانگیز» توصیف کرد و گفت: «۳۲ هزار نفر در مدت کوتاهی کشته شدند.»
این اظهار نظر رئیس جمهور آمریکا در زمانی منتشر میشود که در گوشه و کنار کشور و در شهرهای کوچک و بزرگ مراسم چهلم کشتهشدگان با حضور انبوهی از مخالفان حکومت در حال برگزاری است.
حکومت ایران خود برای نخستین بار، شاید در عمر خود، آماری از کشتهشدگان اعتراضات در کشور ارائه کرده و اصرار دارد که در طول اعتراضات اخیر ۳۱۱۷ نفر، با احتساب مأموران حکومتی، کشته شدهاند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، روز شنبه، دوم اسفندماه، «با ادعای شفافیت کامل» در پیامی که به نظر میآید پاسخ به آمار ارائهشده از طرف دونالد ترامپ باشد بار دیگر این رقم را تکرار کرد.
او در پیام خود در شبکه ایکس به «لیست جامع از ۳۱۱۷ قربانی… شامل ۲۰۰ مأمور» اشاره میکند.
با این حال تاکنون به نظر نمیرسد که هیچ یک از سازمانهای مستقل حقوق بشری و دیگر دولتها آمار دولت مسعود پزشکیان از قربانیان کشتار دیماه را مستند تلقی کرده باشند. تاکنون تمام نهادهای حقوق بشری اعلام کردهاند تعداد جانباختگان بسیار بیشتر است.
پایگاه حقوق بشری هرانا، مستقر در واشینگتن، در آخرین آمار خود اعلام کرده است که تعداد جانباختگان احراز هویتشده در اعتراضات از مرز هفت هزار نفر گذشته، علاوه بر این که این سازمان هنوز در حال بررسی بیش از ۱۱ هزار کشته دیگر است.
اما برآورد تازه دولت آمریکا از کشتهشدگان بسیار نزدیک به گزارشی است که نشریه تایم در ابتدای بهمنماه گذشته منتشر کرد.
هفتهنامه تایم روز یکشنبه، پنجم بهمنماه، به نقل از دو مقام ارشد در وزارت بهداشت ایران خبر داد که در دو روز ۱۸ و ۱۹ دیماه که سرکوب خونین به دست حکومت به اوج خود رسید «احتمالا تا ۳۰ هزار نفر» در خیابانهای شهرهای مختلف کشته شدهاند.
پیش از آن، بلومبرگ هم به نقل از مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران، نوشته بود که تعداد کشتهشدگان در اعتراضات گسترده دیماه ممکن است از ۲۰ هزار تن هم بگذرد.
اما این اظهار نظر همزمان بود با انتشار گزارشی از عفو بینالملل و چند نهاد حقوق بشری دیگر درباره بیم از اجرای چندین حکم اعدام در ایران که رئیس جمهور آمریکا به آنها اشاره نکرد.
سازمان عفو بینالملل اعلام کرد اطلاعاتی درباره دستکم ۳۰ نفر از جمله دو کودک ۱۷ساله گردآوری کرده که در پی سرکوب اعتراضات دیماه محاکمه شده و با خطر مجازات اعدام روبهرو هستند.
این سازمان حقوق بشری در بیانیهای که روز جمعه اول اسفند ۱۴۰۴ منتشر کرد همچنین خبر داد دستکم هشت نفر از این افراد تنها چند هفته پس از بازداشت محاکمه و به اعدام محکوم شدهاند.
