از همان وقتی که در سال ۱۹۵۹، انقلاب کوبا به رهبری فیدل کاسترو و ارنستو چهگوارا به پیروزی رسید و کشوری فقیر را از یک دیکتاتوری تحت حمایت آمریکا، به چراغ امید برای جهان تبدیل کرد، به تهدید «یک نمونۀ خوب» در حیاط خلوت واشنگتن تبدیل شد و از بدو تولد، تحت محاصرۀ امپریالیسم آمریکا قرار گرفت. با اینحال، محاصره از نیمۀ دوم سال ۲۰۱۹، سختتر از قبل شد و رژیم ترامپ، تحریم غیرقانونی چند دههای علیه کوبا را به جنگ اقتصادی تمامعیار تبدیل کرد و این جزیرۀ ۱۱ میلیونی کارائیب را با دشواری فراوان روبهرو ساخت. ترامپ در دور دوم ریاست جمهوری خود، از این هم فراتر رفت و محاصرۀ کوبا را بینالمللی کرد و خواستار اجرای بند سوم از «قانون هلمز-برتون» گردید که کوبا را از دسترسی به سرمایۀ خارجی، پولهایی که کوباییها از خارج میفرستند، و ارزهای قابل تبدیل بینالمللی محروم میکند. بر این اساس، اتباع آمریکای شمالی دیگر نمیتوانند به کوبا سفر کنند و یا با این کشور معامله نمایند. ترامپ اندکی قبل از ترک کاخ سفید در دور قبلی ریاست جمهوری خود، کوبا را در لیست کشورهای حامی تروریسم قرار داد. در زمانی که وضع اقتصادی کوبا به دلیل اقدامات ترامپ بدتر میشد، پاندمی کوید از راه رسید و دولت آمریکا فکر میکرد که کوبا از این همهگیری، جان سالم به در نمیبرد. کارخانۀ تولید اکسیژن کوبا خراب شد و آمریکا مانع صدور اکسیژن به این کشور گردید. معهذا دانشمندان کوبایی، چند نمونه اکسیژنساز (ونتیلاتور) ساختند و ۵ واکسن طراحی کردند که سهتای آنها به دلیل اثربخشی بالا، تاییدیۀ بینالمللی دریافت کرد. همین جهاد انقلابی، کشور را نجات داد.
اما اکنون مشکلات کوبا از سنخ دیگری است و کشور با کمبودهایی در زمینۀ تأمین دارو، غذا، و سوخت روبهروست و از خاموشیهای طولانی (گاه تا ۲۰ ساعت در روز) رنج میبرد. کوبا در معرض گسست ایدئولوژیک نیز قرار دارد و مهاجرت از کشور، نسبت به گذشته بیشتر شده است. ترامپ، دسترسی کوبا را به محمولههای نفتی مسدود کرده و صنعت حیاتی گردشگری این کشور را مختل نموده است. او هنگام امضای فرمان اجرایی علیه کوبا، این کشور را به حمایت از نیروهای خارجی متخاصم با آمریکا و گروههای مسلح فراملی، و نیز روسیه، چین و ایران متهم کرد و حمایت دولت کوبا از حماس و حزبالله لبنان را محکوم نمود. آمریکا معتقد است که کوبا میزبان قابلیتهای اطلاعاتی پیشرفتۀ خارجی از جمله بزرگترین مرکز اطلاعات سیگنالی در خارج از خاک روسیه میباشد. مقامات دولت ترامپ، در اظهارات اخیر خود اطمینان میدهند که روزهای حکومت کوبا به شماره افتاده است. آمریکا پس از دستگیری مادرو، جریان نفت از ونزوئلا و مکزیک به کوبا را قطع کرد. ونزوئلا سالها با ارسال روزانۀ ۳۵ هزار بشکه نفت در ازای دریافت خدمات پزشکی، اقتصاد کوبا را سرپا نگه داشته بود. کوبا خود نفت تولید میکند اما تولید این کشور فقط ۴۰ درصد نیازهای آن را برطرف مینماید. کسری انرژی، فعلاً از طریق سهمیهبندی و توسعۀ انرژی خورشیدی که به کمک چین سرعت گرفته، تأمین میشود. اخیراً اعلام شد که سوخت جت در کوبا به پایان رسیده و هواپیماها باید در کشورهای همسایه، سوختگیری نمایند.
روسیه و چین، ضمن محکوم کردن اقدامات آمریکا علیه کوبا، وعده دادهاند که علیرغم تحریمها، به تأمین نفت خام و دیگر نیازهای این کشور ادامه میدهند. چین تأمین کمکهای غذایی و فناوری خورشیدی را برای تقویت شبکۀ انرژی کوبا متعهد شده است. نشانههایی نیز در دست است که از افزایش کمکهای نظامی روسیه به کوبا حکایت میکند. از جملۀ این تجهیزات نظامی، میتوان به سامانههای پدافند هوایی اشاره کرد که قبلاً در اختیار ونزوئلا قرار گرفته بود اما ارتش ونزوئلا نتوانست از آنها در جریان عملیات ربایش مادرو و همسرش استفاده کند. گفته میشود که ونزوئلاییها برای به کارگیری این سامانهها، آموزش کافی ندیده بودند. مسکو قصد دارد اطمینان حاصل کند که این اشتباه، در کوبا تکرار نمیشود. گزارشهایی نیز در دست است که چین قصد دارد در پاسخ به تحریم کوبا توسط آمریکا، بخش بزرگی از اوراق قرضۀ خزانهداری آمریکا را به فروش برساند و از این طریق، دلار را تحت فشار قرار دهد.
بنا به گزارشها، کوبا در حال مذاکره برای بازگشایی اقتصاد در ازای عدم سرنگونی است. شبکه تلویزیونی ایبیسی اینترنشنالABC International گزارش داد که مذاکرات توسط آلخاندرو کاسترو اسپین، پسر رائول و برادرزاده فیدل، رهبری میشود.
دونالد ترامپ چندی پیش گفت که آمریکا همۀ ابزارهای فشار ممکن را علیه کوبا به کار گرفته است. بدین ترتیب، او اعتراف کرد که کوبا نه تنها آنطور که ترامپ ادعا میکند، «دولت شکستخورده» نیست بلکه دولتی است که در برابر حداکثر فشار از سوی قدرت اول جهان، ایستادگی میکند. به گفتۀ رئیسجمهور کوبا، امپریالیسم فقط میتواند با تصرف نظامی کوبا و تبدیل این کشور به ویرانه، به اهداف خود نائل شود: «کوبا، با توجه به تحولات اخیر بینالمللی، تدابیر لازم را برای دفاع از خود اتخاذ کرده است.» روزنامۀ والاستریت ژورنال چندی پیش فاش کرد که ترامپ قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۶، علیه کوبا وارد عمل شود.
