منابع و شاهدان میگویند نیروهای امنیتی ایران در روزهای اخیر و پس از سرکوب خونین اعتراضات سراسری، هزاران نفر را در یک کارزار «بازداشت و ارعاب» دستگیر کردهاند؛ کارزاری که هدف آن جلوگیری از بازگشت مردم به خیابانها و تزریق ترس در جامعه عنوان میشود. بنا بر روایت رویترز، نیروهای لباسشخصی با یورش به خانهها در شهرهای مختلف و تشدید حضور میدانی در خیابانها ــ از جمله ایجاد ایستوبازرسی ــ دامنه بازداشتها را گسترش دادهاند و برخی بازداشتشدگان را به بازداشتگاههای نامعلوم و «مراکز غیررسمی» منتقل کردهاند.
اعتراضات از ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵ با تجمعهای محدود در بازار بزرگ تهران در واکنش به فشارهای اقتصادی آغاز شد، اما به سرعت به اعتراضهای گستردهتری تبدیل شد که در آن شعارهای مستقیم علیه حاکمیت روحانیون نیز شنیده میشد. به گفته رویترز، حکومت برای مهار اعتراضات، همزمان با قطع اینترنت و محدود کردن ارتباطات، از نیروی قهریه گسترده استفاده کرد؛ گروههای حقوق بشری شمار کشتهشدگان را «هزاران نفر» اعلام کردهاند، در حالیکه تهران مسئولیت مرگها را متوجه «تروریستهای مسلح» مرتبط با آمریکا و اسرائیل میداند.
پنج فعال داخل ایران به رویترز گفتهاند که بازداشتها فقط محدود به افرادی نیست که به مشارکت در اعتراضات اخیر متهم شدهاند؛ بلکه شماری از کسانی که در اعتراضات سالهای گذشته بازداشت شده بودند ــ حتی اگر در این دوره نقشی نداشتهاند ــ و حتی برخی اعضای خانوادههای آنان نیز هدف قرار گرفتهاند. دو مقام ایرانی نیز به شرط ناشناسماندن، اصل «جمعآوری گسترده» را تأیید کردهاند و گفتهاند بسیاری از بازداشتشدگان در مکانهای غیررسمی، از جمله انبارها و محلهای موقت نگهداری میشوند و دستگاه قضایی نیز پروندهها را با سرعت پیش میبرد.
رویترز به آمار «سازمان خبرگزاری فعالان حقوق بشر در ایران» (هرانا) اشاره میکند که بر اساس آن شمار جانباختگان به ۶۳۷۳ نفر رسیده است: ۵۹۹۳ معترض، ۲۱۴ نیروی امنیتی، ۱۱۳ فرد زیر ۱۸ سال و ۵۳ رهگذر؛ هرانا همچنین شمار بازداشتها را ۴۲۴۸۶ نفر اعلام کرده است. رویترز میگوید امکان راستیآزمایی مستقل این ارقام را ندارد. در مقابل، مقامهای ایران از ارائه آمار رسمی و کامل بازداشتها خودداری کردهاند و پیشتر (۲۱ ژانویه) رقم ۳۱۱۷ کشته را اعلام کرده بودند.
در همین حال، دفتر حقوق بشر سازمان ملل به رویترز گفته است که شمار بازداشتشدگان «بسیار بالا» است و آنان در معرض خطر شکنجه و محاکمههای ناعادلانه قرار دارند. گزارش رویترز همچنین از قول گزارشگر ویژه سازمان ملل درباره ایران نقل میکند که در میان بازداشتشدگان، پزشکان و کارکنان درمانی نیز دیده میشوند. نگرانی درباره برخورد با کادر درمان، با گزارشهایی از احضار یا تهدید پزشکان و انتقال مجروحان از بیمارستانها توسط نیروهای امنیتی تشدید شده است؛ موضوعی که مقامهای مسئول زندانها آن را رد کردهاند.
این موج بازداشتها همزمان با افزایش فشارهای خارجی توصیف میشود؛ از جمله تهدیدهای تازه دولت آمریکا درباره گزینههای سخت علیه تهران. در چنین فضایی، به گفته فعالان، حکومت میکوشد پیش از هر امکانِ تجدید سازماندهی در خیابانها، شبکههای انسانی اعتراضات را از طریق بازداشتهای گسترده، نامعلوم نگهداشتن محل نگهداری بازداشتشدگان و تهدید خانوادهها، از هم بپاشاند.
