تو لام، رهبر اصلی و پرنفوذترین مقام سیاسی ویتنام، روز جمعه ۲۳ ژانویه ۲۰۲۶ پس از رأیگیری یکپارچه و بدون مخالف در کمیته مرکزی حزب کمونیست، برای یک دوره پنجساله دیگر در مقام دبیرکلی حزب ابقا شد. این انتخاب در پایان کنگره پنجساله حزب انجام شد؛ رویدادی که در آن، اهداف کلان اقتصادی و سیاسی و نیز ترکیب رهبری کشور تعیین میشود.
به نوشته رویترز، تو لام در نظام تکحزبی ویتنام، قدرتمندترین جایگاه سیاسی را در اختیار دارد و این بار نیز هر ۱۸۰ عضو کمیته مرکزی جدید به او رأی مثبت دادند. او بلافاصله پس از انتخاب دوباره، در سخنانی خطاب به کنگره گفت که خواهان سیستمی بر پایه «پاکدستی، شایستگی، جسارت و کارآمدی» است و تأکید کرد که ارزیابی عملکرد باید بر اساس نتایج ملموس صورت گیرد؛ عبارتی که ناظران آن را نشانهای از ادامه رویکرد سختگیرانه برای بالا بردن کارایی دولت و کاهش بوروکراسی میدانند.
همزمان با تمدید رهبری تو لام، حزب کمونیست ویتنام قطعنامهای را نیز تصویب کرد که هدف آن دستیابی به حداقل ۱۰ درصد رشد سالانه در طول دهه آینده است؛ هدفی بسیار بلندپروازانه که در مقایسه با برآوردهای نهادهایی مانند بانک جهانی—که رشد میانگین حدود ۶.۵ درصدی را برای سالهای پیشرو پیشبینی میکند—جاهطلبانهتر به نظر میرسد.
ترکیب جدید دفتر سیاسی و تغییر در چهرههای کلیدی
کنگره همچنین فهرست ۱۹ عضو دفتر سیاسی (پولیتبورو)—هسته اصلی تصمیمگیری در ساختار قدرت ویتنام—را معرفی کرد. در این فهرست، تو لام در صدر قرار دارد و پس از او نامهایی مانند تران تان مان (رئیس کنونی پارلمان)، تران کام تو و له مین هونگ دیده میشود؛ فردی که پیشتر رئیس بانک مرکزی بوده و بنا بر ارزیابیها میتواند یکی از گزینههای اصلی برای نخستوزیری باشد.
در عین حال، جایگاه برخی چهرهها در فهرست جدید نیز توجه تحلیلگران را جلب کرده است؛ از جمله وزیر دفاع فان وان زیانگ که معمولاً یکی از قدرتمندترین افراد کشور تلقی میشود اما در ردههای پایینتر آمده است. نکته مهم دیگر آن است که نام نخستوزیر فعلی فام مین چین و رئیسجمهور لونگ کوونگ در فهرست پولیتبورو دیده نمیشود؛ امری که میتواند نشانهای از جابهجاییهای مهم در توازن قدرت داخلی ویتنام باشد.
ادامه اصلاحات گسترده؛ حمایت و مخالفت همزمان
تو لام از اواسط سال ۲۰۲۴ که به دبیرکلی حزب رسید، ریاست دورهای از رشد سریع اقتصادی را بر عهده داشت که همراه با اصلاحات گسترده اداری پیش رفت. رویترز مینویسد این اصلاحات برای او حمایت قابلتوجهی به همراه آورد، اما همزمان با موجی از انتقاد نیز روبهرو شد؛ زیرا در چارچوب همین سیاستها، دهها هزار کارمند دولتی شغل خود را از دست دادند و دولت به سمت تصمیمگیری سریعتر و کاهش کاغذبازی حرکت کرد.
در واکنش به نارضایتیهای ایجاد شده، منابع آگاه به رویترز گفتهاند تو لام تلاش کرده است حمایت جناحهای رقیب در درون حزب را جلب کند؛ از جمله نیروی نظامی که نقشی تعیینکننده در ساختار قدرت ویتنام دارد. در همین راستا، و در شرایطی که نگرانیهایی نسبت به تقویت بخش خصوصی و شرکتهای بزرگ خصوصی به زیان بنگاههای دولتی مطرح بود، تو لام پیش از برگزاری کنگره، دستورالعملی صادر کرد که بر «نقش پیشرو شرکتهای دولتی» تأکید داشت؛ شرکتهایی که برخی از آنها زیر نفوذ نهادهای نظامی قرار دارند، از جمله غول مخابراتی و دفاعی Viettel.
هدف: تغییر مدل رشد ویتنام
تو لام میگوید قصد دارد مدل رشد ویتنام را دگرگون کند. اقتصاد این کشور طی چند دهه گذشته عمدتاً بر نیروی کار ارزان و صادرات استوار بوده و همین الگو، ویتنام را به یکی از قطبهای تولیدی در آسیای جنوبشرقی تبدیل کرده است. اما اکنون دبیرکل حزب میخواهد مسیر تازهای را پیش ببرد: حرکت به سمت نوآوری، افزایش بهرهوری و ارتقای ارزش افزوده با هدف تبدیل ویتنام به یک کشور با درآمد متوسطِ رو به بالا تا سال ۲۰۳۰.
پیام چین
اندکی پس از انتخاب دوباره تو لام، رئیسجمهور چین شی جینپینگ پیام تبریکی فرستاد و دو کشور را «جامعهای با سرنوشت مشترک» توصیف کرد؛ تعبیری که نشاندهنده اهمیت راهبردی رابطه هانوی–پکن در شرایط رقابتهای ژئوپولیتیک و اقتصادی منطقه است.
