خبرگزاری هرانا در گزارشی که به مناسبت روز بیستوچهارم اعتراضات سراسری منتشر کرده، نوشته است بنا بر دادههای تجمیعی این خبرگزاری، شمار جانباختگانِ تأییدشده به ۴۵۱۹ نفر و شمار جانباختگانِ در حال بررسی به ۹۰۴۹ نفر رسیده است. همچنین دستکم ۵۸۱۱ نفر در جریان اعتراضات دچار جراحات شدید شده و مجموع بازداشتها به ۲۶۳۱۴ نفر افزایش یافته است؛ آماری که در سایه خاموشی ارتباطات، فشار امنیتی بر خانوادهها و محدودیت دسترسی به اطلاعات، احتمالاً تنها بخشی از واقعیت موجود را بازتاب میدهد. در همین حال، انتشار بیانیهای کمسابقه از سوی پزشکان و متخصصان پزشکی قانونی درباره الگوهای نگرانکننده در نحوه برخورد با مجروحان و جانباختگان، در کنار اعلام برگزاری نشست اضطراری شورای حقوق بشر سازمان ملل و هشدار گزارشگر ویژه این نهاد درباره احتمال ارتکاب جنایت علیه بشریت، نشانههایی از ورود بحران حقوق بشری ایران به مرحلهای تازه و عمیقتر است.
روز سهشنبه قطع و اختلال گسترده اینترنت همچنان ادامه یافت و بنا بر دادههای نهادهای پایش ترافیک جهانی، ایران یکی از پایینترین سطوح اتصال به اینترنت بینالمللی را در میان کشورهای جهان تجربه میکند. این خاموشی که وارد یکی از طولانیترین دورههای قطع ارتباطات سراسری در سالهای اخیر شده، به یکی از ابزارهای اصلی کنترل فضای عمومی، مهار جریان اطلاعرسانی و محدودسازی مستندسازی مستقل اعتراضات بدل شده است.
در حالی که گزارشهایی از اتصالهای کوتاهمدت و بسیار محدود برخی کاربران منتشر شده، این موارد بیش از آنکه نشانهای از بازگشت پایدار اینترنت باشد، بهعنوان بخشی از تغییر تاکتیک در اعمال محدودیتها ارزیابی میشود. همزمان، نشانههایی از تقویت زیرساختهای دسترسی گزینشی و حرکت به سمت استفاده گستردهتر از شبکه داخلی (اینترانت) گزارش شده است؛ وضعیتی که در صورت تثبیت، دسترسی آزاد شهروندان به اینترنت جهانی و پلتفرمهای مستقل را بیش از پیش محدود خواهد کرد.
اظهارات مقامهای دولتی نیز بر ابهام موجود افزوده است. از یکسو وعدههایی درباره بازگشت اینترنت در روزهای آینده مطرح شده و از سوی دیگر، رئیس کمیسیون تحول دیجیتال نظام صنفی رایانهای اعلام کرده که حتی در صورت بازگشت اتصال عمومی، امکان اتصال مجدد پلتفرمهای خارجی وجود ندارد. این موضعگیریها نشان میدهد که سیاست ارتباطی حکومت، بیش از بازگشت به وضعیت پیشین، معطوف به مدیریت کنترلشده دسترسیهاست.
پیامدهای این وضعیت فراتر از حوزه رسانه و اطلاعرسانی است. قطع اینترنت فعالیتهای اقتصادی، خدمات آنلاین، ارتباط خانوادهها با یکدیگر، دسترسی به خدمات درمانی و امدادی و امکان پیگیری وضعیت بازداشتشدگان و مجروحان را با اختلال جدی مواجه کرده و به گفته نهادهای حقوق بشری، خطر ناپدیدسازی قهری، اعمال فشار بر خانوادهها و پنهانسازی ابعاد واقعی سرکوب را افزایش داده است.
گزارشهای میدانی دریافتی از شهرهای مختلف کشور حاکی از تداوم فضای امنیتی سنگین است. حضور گسترده نیروهای انتظامی، امنیتی، بسیج و لباسشخصی در معابر عمومی، مراکز پرتردد و ورودی و خروجی شهرها گزارش شده و ایستهای بازرسی، گشتهای موتوری و کنترلهای میدانی بهطور محسوسی افزایش یافته است. این وضعیت بهویژه با تاریک شدن هوا تشدید میشود و به ایجاد فضای بازدارنده و ترسآلود در سطح شهرها انجامیده است.
همزمان، بازداشتهای گسترده در استانهای مختلف ادامه دارد. بنا بر گزارشهای هرانا، دستکم دهها شهروند در استانهایی از جمله قزوین، فارس، خراسان رضوی، ایلام، سمنان و کرمان بازداشت شدهاند. در برخی موارد، نهادهای امنیتی بازداشتشدگان را با عناوینی چون «لیدر اعتراضات» یا با اتهاماتی سنگین نظیر قتل نیروهای امنیتی معرفی کردهاند. انتشار آمارهای رسمی یا نیمهرسمی درباره شمار بازداشتها، علاوه بر کارکرد عملیاتی، نقش هشداردهنده و تهدیدآمیز برای مهار اجتماعی اعتراضات دارد.
دادستانی تهران اعلام کرده است که علیه ۱۵ چهره ورزشی و بازیگر، ۱۰ امضاکننده بیانیه خانه سینما و ۶۰ واحد صنفی به دلیل حمایت از اعتراضات سراسری، پرونده قضایی تشکیل داده است. بر اساس این اطلاعیه، اموال تعدادی از این افراد نیز توقیف شده است.
این اقدامات در ادامه روند برخورد قضایی با چهرههای شناختهشده و فعالان فرهنگی صورت میگیرد و بهعنوان بخشی از تلاش برای افزایش هزینههای اجتماعی و اقتصادی حمایت از اعتراضات ارزیابی میشود. همزمان، عدم اعلام اسامی متهمان و جزئیات دقیق پروندهها، بر ابهامات حقوقی این برخوردها افزوده است.
در سطح بینالمللی، واکنشها به سرکوب اعتراضات ایران ادامه یافته و شدت گرفته است. پارلمان اروپا با محکومیت شدید استفاده از خشونت علیه معترضان و قطع اینترنت، خواستار پاسخگویی مقامهای جمهوری اسلامی شده و برخی نمایندگان بر ضرورت تشدید تحریمها و محدودیتهای دیپلماتیک تأکید کردهاند.
همچنین گزارش شده است که چندین شرکت هواپیمایی اروپایی پروازهای خود به ایران را متوقف یا تعلیق کردهاند و نهاد ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا توصیه کرده است شرکتها از عبور از حریم هوایی ایران خودداری کنند. این تصمیمها بازتاب نگرانیها درباره وضعیت امنیتی کشور و پیامدهای سیاسی تحولات اخیر است.
شورای حقوق بشر سازمان ملل اعلام کرده است که روز جمعه نشست ویژه و اضطراری درباره وضعیت حقوق بشر در ایران برگزار خواهد کرد. هدف این نشست بررسی خشونتهای اعمالشده علیه معترضان، قطع ارتباطات و دیگر نقضهای جدی حقوق بشر عنوان شده است.
در همین راستا، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران اعلام کرده است که شواهد موجود، از جمله تصاویر و ویدئوهای منتشرشده از شلیک مستقیم به غیرنظامیان بیسلاح، لزوم بررسی احتمال وقوع جنایت علیه بشریت را مطرح میکند. وی قطع اینترنت را یکی از موانع اصلی تحقیقات مستقل دانسته و خواستار دسترسی آزاد نهادهای بینالمللی به اطلاعات و شواهد شده است.
گمانهزنی درباره نقش ارتش در سرکوب
در روزهای اخیر، ابهامات و گمانهزنیها درباره نقش ارتش در وقایع جاری افزایش یافته است. اعلام هویت نخستین کشته ارتش در جریان اعتراضات اخیر و نبود توضیح شفاف درباره مأموریت او، پرسشهایی را درباره سطح مشارکت ارتش در مواجهه با اعتراضات ایجاد کرده است. اگرچه مقامهای رسمی تاکنون نقش مستقیم ارتش در سرکوب خیابانی را تأیید نکردهاند، اما برخی اظهارات و شواهد میدانی این گمانهها را تقویت کرده است.
در روز بیستوچهارم اعتراضات، واکنشهای مقامهای حکومتی بیش از پیش بر کنترل روایت، مدیریت پیامدهای بینالمللی و تشدید برخورد قضایی داخلی متمرکز شد. در حالیکه هیچ آمار رسمی سراسری از تلفات ارائه نشده، اظهارات پراکنده برخی مقامات محلی شکافهایی در روایت رسمی ایجاد کرده است.
در همین راستا، معاون امنیتی و انتظامی استانداری خراسان رضوی در اظهاراتی که ابتدا توسط رسانههای نزدیک به حکومت منتشر و سپس حذف شد، از کشتهشدن «حدود ۴۰۰ نفر» در مشهد خبر داد؛ اظهاراتی که بلافاصله با تلاش برای بیاعتبارسازی آن همراه شد و جانباختگان عمدتاً بهعنوان «شهید» یا قربانی «اغتشاشگران» معرفی شدند. حذف سریع این سخنان از خروجی رسمی رسانهها، نشانهای از حساسیت حکومت نسبت به هرگونه انتشار آمار غیرقابلکنترل تلقی میشود.
در سطح امنیتی، مقامهای نظامی و انتظامی همچنان بر روایت «مواجهه با اغتشاشات سازمانیافته و تروریستی» تأکید دارند. در عین حال، برخی اظهارات رسمی تلاش کردهاند استفاده از سلاح جنگی توسط نیروهای حکومتی را انکار یا محدود جلوه دهند؛ موضعی که با شواهد گسترده پزشکی، ویدئوهای منتشرشده و گزارشهای میدانی از شلیک مستقیم به معترضان غیرمسلح در تناقض قرار دارد.
در مجموع، واکنشهای حکومت در روز بیستوچهارم بیش از آنکه معطوف به پاسخگویی شفاف درباره تلفات و شیوه برخورد با معترضان باشد، بر کنترل اطلاعات، برخورد قضایی بازدارنده، و مدیریت پیامدهای سیاسی و بینالمللی متمرکز بوده است.
آمار بهروزشده
بر اساس دادههای تجمیعی ثبتشده تا پایان روز بیستوسوم اعتراضات:
تعداد تجمعات/اعتراضات ثبتشده: ۶۲۹ مورد
تعداد شهرهای درگیر (بدون تکرار): ۱۸۸ شهر
تعداد استانهای درگیر (بدون تکرار): ۳۱ استان
جانباختگان تأییدشده: ۴۵۱۹ نفر
معترضان: ۴۲۵۱ نفر
کودکان (زیر ۱۸ سال): ۳۳ نفر
نیروهای حکومتی/وابسته (نظامی و غیرنظامی): ۱۹۷ نفر
غیرمعترض/غیرنظامی: ۳۸ نفر
جانباختگان در حال بررسی: ۹۰۴۹ نفر
مجروحان با جراحات شدید: ۵۸۱۱ نفر
مجموع بازداشتها: ۲۶۳۱۴ نفر
پخش اعترافات اجباری: ۱۶۷ مورد
با توجه به قطع گسترده اینترنت، فضای امنیتی و نبود دسترسی آزاد به اطلاعات، ارقام واقعی میتواند بهمراتب بالاتر از این آمار باشد و دادههای فوق صرفاً بر مبنای موارد فردمحور تأییدشده گردآوری شده است.
2 پاسخ
« دیالکتیک تحول جامعۀ ما، جامعه ای که در زمرۀ حلقه های متعدد امپریالیسم قرار دارد و بورژوازی ملی آن، زیر ضربات خُردکنندۀ بورژوازی کمپرادور و بوروکراتیک نیروی لازم را برای رهبری یک جنبش انقلابی از دست داده است و این کمک می کند تا تضادهای اجتماعی ناشی از وابستگی به امپریالیسم لزوماَ با یک انقلاب سوسیالیستی از میان برداشته شوند، او را نه فقط هراسناک ساخته بود، بلکه به حق امید استقرار حاکمیت سیاسی خرده بورژوازی میانه رو را به تمامی از او گرفته بود.چنین است که او بی آن که پیلۀ سنت را بدرد، به نهیلیسم هم می رسد. هر گونه حکومتی را نفی میکند و این آخرین تیر بی رمقی است که خرده بورژوازی ناامید از دست یافتن به قدرت سیاسی از ترکش ایدئولوژی خود پرتاب می کند. این را در”نون والقلم” به روشنی می توانید پیدا کنید.»، نقد آل احمد.
امروزه دیکتاتوری سرمایه جهانی شده است.دیگر ترامپ و نتانیاهو با خامنه ای و اردوغان، کیم یونگ جونگ و مکرون فرق جندانی ندارند.همه حا: فاشیسم، خون و گند، بوی گوشت سوخته!
تنها پیروزی طبقه کارگر در جنگ طبقاتی رهائی طبقه کارگر را ممکن می کند!
هیچ دولت سرمایه داری نمی توان مدافع منافع طبقه کارگر باشد.
سلاح در دست طبقه کارگر آگاه به منافع طبقاتی قادر به پیروزی در جنگ طبقاتی است.
رهائی جز بدست طبقه کارگر متحد، سازمان یافته و مسلح ممکن نیست.
کارگر میهن، کارگر وطن ندارد. خدا حاکم میهن وسیلۀ سرمایه داران برای رو در رو قرار دادن کارگران و کُشتار کارگران بدست کارگران، برای منافع سرمایه داران ا.
سرمایه خُفاش خون آشام سیری ناپذیر، سرمایه دار بیمار به جوع گرفتار، سرمایه دار سرمایۀ شخصیت یافته، سرمایه دار حبوان هار شده است. مرگ سرمایه حتمی است، اما تنها بدست طبقه کارگر باعث رهائی انسان است.
دشمن ما کارگران، سرمایه داران هستند و نه کارگران دیگر! درک این مسئله سرآغاز نبرد برای رهائی کارگران و در نتیجه رهائی بشر است!
امیر پرویز پویان بر این نظر بود: دیکتاتوری سرمایه به دموکراسی تبدیل نمی شود بلکه با دیکتاتوری پرولتاریا پایان مییابد.