از سه روز گذشته، اعتصاب گسترده در بخشهای بازار موبایل (چارسو، علاالدین تهران)، بخش صرافها (میدان فردوسی)، پوشاک و چرم (باغسپهسالار، سعدی) و بلوریجات (شوش) تهران آغاز شد. این اعتصاب در روز گذشته با پیوستن خیابان امیرکبیر در تهران و بازار بزرگ تهران، گستردهتر شد. همچنین از عصر روز گذشته، شهرهای مشهد، همدان، کرمانشاه، کرج، اصفهان و همچنین بازار بزرگ قشم، در همراهی با اعتصابات تهران مغازههای خود را بستند و تداوم اعتصاب را در سومین روز (سهشنبه ۹ دی ۱۴۰۴ ) اعلام کردند.
طی سه روز گذشته، نیروهای امنیتی و یگان ویژه در مناطق اعتراضی مستقر شدند و ویدیوهایی از شلیک گلوله به سمت جمعیت مردم در همدان و پرتاب گاز اشکآور و ضربوشتم معترضان در تهران منتشر شده است. همچنین «سازمان اطلاعات سپاه» با ارسال پیامکهای تهدیدآمیز به معترضان، به رصد و پروندهسازی علیه آنان پرداخته است.
گفتنی است که قیمت طلا همزمان با کاهش انس جهانی روند نزولی داشته است و دلار نیز با کاهش قیمت همراه بوده است. طی این سه روز اعتراضات غالبا با بدنه بازار و کسبه و در اعتراض به افزایش لحظهای قیمت ارز بوده است. اما در کنار اعتراضات فعلی، اعتصابات کارگران پتروپالایش کنگان و … در اعتراض به عدم دریافت معوقات مزدیشان برقرار بوده است.
اعتراضات دانشجویی
به دنبال اعتراضات گسترده شب گذشته در خوابگاههای دانشگاه تهران، امروز سه شنبه در تعدادی از دانشگاهها بنابر فراخوانهای قبلی تجعات اعتراضی شکل گرفته است. اعتراضات دانشجویی در دانشگاههای علامه طباطبایی بهشتی، علم و صنعت، شریف، یزد، دانشگاه صنعتی اصفهان منتشر شده است.
در دانشگاه بهشتی مزدوران امنیتی لباس شخصی به راهپیمایی انبوه دانشجویان حمله بردهاند و دانشجویان با سردادن شعار “بی شرف بی شرف” با انها مقابله کردهاند.
از جمله شعارهایی که در این اعتراضات شنیده میشد: فقر و فساد و بیداد، مرگ بر این استبداد؛ مفتخوریهای دولت، توهین به شأن ملت؛ ما از تبار خونیم، تا آخرش میمونیم؛ دانشجو، دانشجو، صدای مردمت باش؛ زنزندگیآزادی؛ مرگ بر دیکتاتور؛ مرگ بر جمهوری اسلامی؛ آزادی آزادی آزادی؛ این همه سال جنایت مرگ بر این ولایت!
دانشگاههای تهران فردا تعطیل شد!
در پی گسترش اعتراضات دانشجویی در دانشگاههای کشور، رژیم جنایتکار جمهوری اسلامی با صدور تصمیمی ناگهانی، تعطیلی دانشگاهها را در روز چهارشنبه به بهانه «آلودگی هوا» اعلام کرد؛ تصمیمی که تلاشی آشکار برای مهار موج فزاینده اعتراضات دانشگاهی است.
بر اساس این تصمیم، با احتساب دو روز پایانی هفته، دانشگاهها عملاً به مدت سه روز تعطیل خواهند بود؛ تعطیلیای که هدف اصلی آن کاهش حضور دانشجویان، بهویژه دانشجویان خوابگاهی، و شکستن تداوم تجمعات و اعتراضات است. این اقدام در شرایطی صورت گرفته است که از شب گذشته، دانشگاه تهران و به ویژه خوابگاههای آن، به یکی از کانونهای اصلی اعتراض و مطالبهگری دانشجویان تبدیل شدهاند و فعالین چند دانشگاه اقدام به صدور بیانیههای اعتراضی و دعوت به تجمع کردهاند.
گزارش تفصیلی از روز دوم اعتراضات؛ گسترش تجمعات بازاریان و برخورد نیروهای امنیتی
در دومین روز از اعتراضات و اعتصابات بازاریان و کسبه در ایران، دامنه این تجمعات از بازار تهران فراتر رفته و شماری از شهرهای دیگر را نیز دربر گرفت. این اعتراضات که در واکنش به نوسانات شدید بازار ارز، سقوط ارزش پول ملی و بیثباتی اقتصادی شکل گرفته، با حضور نیروهای انتظامی-امنیتی و استفاده از گاز اشکآور در برخی نقاط مواجه شد.
خبرگزاری هرانا در گزارشی از دومین روز اعتراضات نوشته است: از روز گذشته تجمعات اعتراضی ابتدا در بازار تهران آغاز شد و در ادامه، بازاریان و کسبه در نقاط مختلف پایتخت با بستن مغازهها و توقف فعالیت، به این اعتراضات پیوستند. گزارشهای دریافتی حاکی است که امروز، در دومین روز، گستره جغرافیایی این اعتراضات افزایش یافته و شکل علنیتری به خود گرفته است.
زمینههای اعتراضات
اعتراضات اخیر در شرایطی شکل گرفته که اقتصاد ایران با بحرانهای همزمان از جمله افزایش افسارگسیخته نرخ ارز، تورم فزاینده، کاهش قدرت خرید شهروندان و تداوم تحریمهای بینالمللی روبهرو است. نوسانات شدید بازار ارز در روزهای اخیر، امکان قیمتگذاری، تأمین کالا و ادامه فعالیت اقتصادی را برای بسیاری از اصناف با اختلال جدی مواجه کرده است.
بر اساس گزارش خبرگزاریهای رسمی، شماری از صرافیها با نصب اطلاعیههایی از انجام معاملات ارزی خودداری کرده یا فعالیت خود را بهطور کامل متوقف کردهاند. این وضعیت به رکود بازار، تعطیلی گسترده مغازهها و شکلگیری تجمعات اعتراضی در مراکز تجاری انجامیده است.
جغرافیای اعتراضات
بر اساس اطلاعات جمعآوریشده، تجمعات و اعتصابات بازاریان در روز دوم، در نقاط متعددی از تهران گزارش شده است. از جمله این مناطق میتوان به خیابانهای جمهوری، سعدی، مولوی، امیرکبیر، طالقانی، نجاتاللهی، انقلاب، کارگر و لاله زار اشاره کرد. همچنین گزارشهایی از تجمع در بازار بزرگ تهران، چهارسوق، بازار طلا، پاساژ علاءالدین، مجتمع تجاری چارسو، باغ سپهسالار، بازار شوش، بازار امینحضور و میدان حسنآباد دریافت شده است.
برخی گزارشها، از گسترش دامنه اعتراضات به دیگر شهرها از جمله همدان و ملارد در استان تهران و همچنین جزیره قشم در استان هرمزگان خبر می دهند. در این مناطق، کسبه با بستن مغازهها و دعوت دیگران به پیوستن به اعتصاب، اعتراض خود را به وضعیت اقتصادی اعلام کردهاند.
همچنین گزارشهایی از برگزاری تجمع اعتراضی دانشجویان ساکن کوی دانشگاه تهران منتشر شده که با سردادن شعارهایی، مطالبات خود را مطرح کردهاند.
شیوههای اعتراض و شعارها
بازاریان و شهروندان معترض با بستن کرکره مغازهها، تجمع در معابر اصلی و راهپیمایی در برخی نقاط، اعتراض خود را بیان کردند. شعارهای سر دادهشده در این تجمعات، علاوه بر مطالبات صنفی، در مواردی ماهیت سیاسی نیز به خود گرفته است.
بر اساس ویدیوهای راستیآزماییشده، شعارهایی از جمله «گرونی، تورم، بلای جون مردم»، «بازاری میمیرد، ذلت نمیپذیرد»، «ببندید، ببندید»، «مرگ بر دیکتاتور»، «نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران» در نقاط مختلف شنیده شده است .
برخورد نیروهای انتظامی-امنیتی و جزئیات خشونت
گزارشهای میدانی حاکی است که در شماری از نقاط تهران، نیروهای یگان ویژه و پلیس ضدشورش برای متفرق کردن معترضان وارد عمل شدهاند. بر اساس تصاویر و ویدیوهای منتشرشده، در خیابان جمهوری، اطراف پاساژ علاءالدین، باغ سپهسالار، خیابان کارگر و برخی نقاط دیگر، از گاز اشکآور برای پراکندن تجمعات استفاده شده است.
همچنین ویدیوهایی منتشر شده که ضربوشتم یک معترض توسط نیروهای امنیتی را نشان میدهد؛ فردی که در مقابل نیروهای موتورسوار، بدون فرار، در وسط خیابان نشسته است.
حضور گسترده نیروهای ضدشورش و استقرار آنها در معابر اصلی، از جمله پل حافظ و اطراف تئاتر شهر، گزارش شده است.
واکنش مقامات و رسانههای حکومتی
در واکنش به این اعتراضات، مقامات و رسانههای نزدیک به نهادهای امنیتی نسبت به «سیاسی شدن» تجمعات هشدار دادهاند. خبرگزاریهای فارس و تسنیم با انتشار گزارشهایی مدعی حضور «هستههای کوچک سازمانیافته» در میان معترضان شده و اعتراضات صنفی را در معرض «سوءاستفاده امنیتی» توصیف کردهاند.
معاون امنیتی وزیر کشور نوسانات بازار ارز را ناشی از «فضای روانی» دانسته و از شهروندان خواسته تحت تأثیر «القائات دشمن» قرار نگیرند. رئیس قوه قضاییه نیز هشدار داده اقداماتی که بهگفته او موجب «اختلال در نظام اقتصادی» شود، میتواند با پیگردهای سنگین قضایی مواجه شود.
در نهایت
اعتراضات اقتصادی اخیر که از بازار تهران آغاز شد، در دومین روز خود با گسترش جغرافیایی، افزایش مشارکت اصناف و تشدید حضور نیروهای امنیتی همراه بوده است. ترکیب مطالبات صنفی با شعارهای سیاسی، واکنش تند مقامات و استفاده از ابزارهای سرکوب، نشاندهنده حساسیت بالای حاکمیت نسبت به این تحولات است.
