یک تحقیق مشترک رسانهای که روز چهارشنبه ۱۷ دسامبر منتشر شد، پرده از انحراف گسترده منابع مالی موسوم به «پسانداز پایدار» در بانکهای اروپایی برداشت؛ منابعی که بهجای حفاظت از محیطزیست، برای تأمین مالی صنایع تسلیحاتی و جنگافزارسازی به کار رفتهاند. بر اساس این تحقیق که با مشارکت مدیاپارت، ووکسیوروپ، ایآرپیآی مدیا و الپائیس انجام شده، نزدیک به ۵۰ میلیارد یورو از این سرمایهها به شرکتهای نظامی اختصاص یافته است؛ بخشی از این منابع نیز بهطور مستقیم یا غیرمستقیم در اختیار ارتش اسرائیل قرار گرفته و در ویرانی غزه و کشتار غیرنظامیان فلسطینی نقش داشته است.
طبق یافتههای این تحقیق، مجموعاً ۴۹٫۸ میلیارد یورو از «صندوقهای سبز» بانکهای فرانسوی و اروپایی، با تأیید کمیسیون اروپا، به حوزه دفاعی منتقل شده است. این بدان معناست که میلیونها سپردهگذار که با هدف حمایت از محیطزیست و توسعه پایدار سرمایهگذاری کرده بودند، عملاً در تأمین مالی جنگ و تولید تسلیحات سهیم شدهاند. در میان بزرگترین مدیران دارایی درگیر در این روند، نام شرکت آمریکایی بلکراک با حدود ۳ میلیارد یورو سرمایهگذاری دیده میشود. از سوی دیگر، بانکهای بزرگ فرانسوی از جمله کردیت آگریکول، کردیت موتوئل، گروه بانک مردمی و صندوق پسانداز (Caisse d’Épargne) نیز در این سازوکار نقش داشتهاند، بیآنکه تاکنون توضیح یا واکنشی رسمی ارائه دهند.
به گزارش روزنامه فرانسوی اومانیته، ۱۰۴ شرکت فعال در صنایع نظامی از این منابع منتفع شدهاند؛ بهگونهای که نیمی از این سرمایهها تنها به ۲۷ شرکت اروپایی اختصاص یافته است. در صدر فهرست دریافتکنندگان، شرکت فرانسوی سافران با ۵٫۶ میلیارد یورو قرار دارد؛ منابعی که برای تولید بمبها و پهپادها هزینه شده است. پس از آن، رولزرویس بریتانیا با ۴٫۰۹ میلیارد یورو و راینمتال آلمان با ۴٫۰۵ میلیارد یورو قرار دارند. حتی گروه ایرباس، غول اروپایی صنایع هوافضا با فعالیتهایی بهشدت آلاینده، نیز در میان بهرهمندان دیده میشود.
بخش نگرانکنندهتر این افشاگری، ارتباط مستقیم برخی از این شرکتها با اسرائیل است. به گفته محققان، شماری از تولیدکنندگان تسلیحات که از منابع «سبز» بهره بردهاند، قراردادهایی برای تأمین سلاح با اسرائیل داشتهاند؛ بخشی از این سرمایهها عملاً در تخریب نوار غزه، کشتار دهها هزار غیرنظامی و تشدید سرکوب فلسطینیان در کرانه باختری به کار رفته است. در این میان، از رولزرویس نام برده شده که از طریق زیرمجموعه آلمانی خود، امتییو، قطعاتی برای تانکهای اسرائیلی تأمین میکند. همچنین گزارش نشان میدهد ۲۵ صندوق سبز اروپایی در مجموع ۲۳ میلیون یورو در شرکت اسرائیلی البیت سیستمز سرمایهگذاری کردهاند؛ شرکتی که تأمینکننده بمب و مهمات برای ارتش اسرائیل است. یکی از این صندوقها که زیر نظر بانک فرانسوی بیانپی پاریبا اداره میشود، ۲۰۳ هزار یورو در این شرکت سرمایهگذاری کرده است.
به گفته رسانههای افشاگر، این روند نتیجه «سبزشویی» سازمانیافته صنعت تسلیحات در بروکسل است؛ فرآیندی که با فشارهای گسترده لابیهای تسلیحاتی و کارزارهای ارتباطی هدفمند به پیش رفته است. این تحقیق تأکید میکند که مفهوم «همدستی در نسلکشی، جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت» در این چارچوب معنای مشخصی مییابد، زیرا منابعی که باید صرف مقابله با بحران اقلیمی میشد، به ابزار گسترش خشونت و ویرانی بدل شده است.
این افشاگری در شرایطی منتشر میشود که بانکها و سرمایهگذاران بزرگ پیشتر نیز بهدلیل کوتاهی در مقابله با گرمایش زمین مورد انتقاد قرار گرفته بودند. اکنون، انحراف میلیاردها یورو از منابع محیطزیستی به سوی صنعت جنگ، پرسشهای جدی درباره مسئولیت اخلاقی، حقوقی و سیاسی نهادهای مالی و نهادهای اروپایی برمیانگیزد؛ پرسشهایی که با تداوم جنگ غزه و ابعاد فاجعه انسانی آن، ابعادی بسیار فراتر از یک رسوایی مالی یافته است.
