بیداری پیش از دیر شدن – فرامرز پارسا

در جست‌وجوی پیشرفت، بشر راهی را آغاز کرد که قرار بود زندگی را آسان‌تر و جهان را بهتر کند؛ اما این مسیر، آرام‌آرام به سراشیبی نابودی نه‌تنها انسان، بلکه همین کره خاکی مهربانی که انسان را در خود پناه داده نیز کشیده می‌شود.

امروز به جایی رسیده‌ایم که می‌گویند اگر این حباب بترکد، هیچ کاری از دستمان برنمی‌آید. آرزویی قدیمی برای یافتن موجودات ناشناخته سرانجام به حقیقت پیوست—موجوداتی که خود انسان آن‌ها را ساخته است: هوش مصنوعی؛ به بیانی دیگر، سمی برای خودکشی آرام بشر.

اگر آن دانشمندانی که سال‌ها پیش، با نیت خدمت به انسان، پایه‌های این فناوری را گذاشتند می‌دانستند انسان خودخواهِ امروز چگونه از این نعمت سوءاستفاده می‌کند، شاید هرگز پیشتازی در این مسیر را انتخاب نمی‌کردند.

انسانِ خودخواه هیچ قیدوبندی نمی‌شناسد. از جنایت هراسی ندارد؛ همان‌گونه که در فیلم‌های هالیوودی بی‌پروا خشونت را نمایش می‌دهد.

در جهان ما، آدم‌های بی‌جنبه، خودبزرگ‌بین و ثروتمندانی که چهره‌ای مهربان و آرام به خود می‌گیرند، پشت وعده‌های «آرامش و آسایش»، فقط به پر کردن جیب خود فکر می‌کنند. آنان از عاقبت دنیا نمی‌ترسند؛ تنها از دست دادن ثروتشان.

امروز به این نتیجه رسیده‌اند که پیشرفت هوش مصنوعی خطری بزرگ است؛ اما رقابت در ساختن آن به اوج خود رسیده است. کسانی که در این رقابت بازنده‌اند، سینه سپر می‌کنند چون نگران از دست رفتن ثروت‌اند، نه آینده‌ی بشر.

هیچ‌گاه برای جلوگیری از یک فاجعه دیر نیست.

این مردم‌اند—نه قدرت‌ها—که باید سر را از روی صفحه‌های موبایل و فناوری‌های اعتیادآور بلند کنند و به فکر نجات تنها خانه‌ی حقیقی‌شان باشند: زمین؛ خانه‌ای که با همه بی‌مهری‌های ما، هنوز با مهربانی ما را در آغوش می‌گیرد.

باشد که بیدار شویم؛ نه از خواب، بلکه از جوی که در آن گرفتار شده‌ایم.

باشد که انسان، نسل‌های آینده و زمین مهربان را از نو بسازد.

————-

۲۰۲۵/۱۱/۱۷