دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز سهشنبه در کاخ سفید با دفاعی کمسابقه از محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان، ادعا کرد که او «هیچ اطلاعی» از قتل جمال خاشقجی در سال ۲۰۱۸ نداشته است؛ ادعایی که عملاً با ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا در تضاد قرار میگیرد.
این موضوع در حالی دوباره به کانون توجه بازگشته که بنسلمان، حاکم عربستان، پس از بیش از هفت سال برای نخستینبار وارد کاخ سفید شده تا چهره سیاسیاش را که با قتل خاشقجی آسیب دیده بود، ترمیم کند.
خاشقجی، روزنامهنگار منتقد سعودی و ستوننویس واشنگتنپست، در سال ۲۰۱۸ در کنسولگری عربستان در استانبول به دست مأموران سعودی کشته شد.
ارزیابی اطلاعاتی آمریکا در آن زمان نتیجه گرفته بود که بنسلمان عملیات «دستگیری یا قتل» خاشقجی را تأیید کرده است؛ با وجود این، ولیعهد عربستان مسئولیت مستقیم را رد کرده و تنها «مسئولیت کلی» بهعنوان رهبر کشور را پذیرفته بود.
ترامپ در حضور بنسلمان به خبرنگاران گفت:
«خیلیها آن فردی را که شما دربارهاش صحبت میکنید، دوست نداشتند… اتفاقاتی افتاد، اما او هیچ اطلاعی از آن نداشت و میتوانیم بحث را همینجا تمام کنیم.»
بنسلمان نیز گفت شنیدن خبر قتل «دردناک» بوده اما عربستان «تمام مراحل لازم برای تحقیق» را طی کرده است. او افزود: «این یک اشتباه بزرگ بود و ما سیستم خود را اصلاح کردهایم تا چنین چیزی تکرار نشود.»
حضور بنسلمان در واشنگتن با تشریفات گستردهای همراه شد از جمله استقرار گارد نظامی، شلیک توپ افتخاری، پرواز نمایشی جنگندههای آمریکایی و استقبال رسمی ترامپ روی چمن جنوبی کاخ سفید.
ناظران میگویند این مراسم نشاندهنده بازگشت کامل روابط واشنگتن و ریاض به مسیر عادی پس از سالها تنش بر سر قتل خاشقجی است.
ترامپ حتی بنسلمان را برای «عملکرد باورنکردنی در حوزه حقوق بشر» ستود، بدون آنکه توضیح بیشتری ارائه دهد؛ در حالی که گروههای حقوق بشری ولیعهد عربستان را نهتنها بهدلیل قتل خاشقجی، بلکه بهخاطر سرکوب شدید مخالفان داخلی نیز هدف انتقاد قرار میدهند.
به گفته مقامات آمریکایی، دیدار دو طرف زمینهساز توافقاتی مهمی نظیر گسترش روابط امنیتی، همکاری در حوزه انرژی هستهای غیرنظامی و قراردادهای بزرگ تجاری خواهد بود.
بنسلمان اعلام کرد عربستان قصد دارد سرمایهگذاری خود در آمریکا را از ۶۰۰ میلیارد دلار به ۱ تریلیون دلار افزایش دهد، هرچند زمانبندی و جزئیاتی ارائه نکرد.
ترامپ همچنین گفت دو کشور به «توافق دفاعی» رسیدهاند و عربستان هواپیماهای F-35 از آمریکا خریداری خواهد کرد.
ترامپ اعلام کرد در گفتگو با بنسلمان «پاسخ مثبتی» درباره احتمال پیوستن عربستان به توافقنامههای ابراهیم دریافت کرده است.
با این حال، ولیعهد تأکید کرد که بدون ایجاد مسیر روشن برای تشکیل دولت فلسطینی عادیسازی روابط با اسرائیل ممکن نیست؛ خواستهای که دولت اسرائیل همچنان آن را رد میکند.
دیدار بنسلمان و ترامپ در شرایطی انجام شد که آتشبس شکننده در غزه پس از جنگ بیش از دو ساله هنوز برقرار است؛ جنگی که طبق آمار وزارت بهداشت غزه، بیش از ۶۹ هزار فلسطینی را کشته است.
بهرغم اعتراضهای جهانی، قتل خاشقجی اکنون در حاشیه روابط دو کشور قرار گرفته و اولویتها به سمت همکاریهای امنیتی، انرژی، اقتصاد و تلاشهای ترامپ برای شکلدادن به «نقشه جدید منطقه» متمرکز شده است.
