سازمان ملل متحد روز دوشنبه با رأی قاطع، طرح ایالات متحده برای مدیریت و بازسازی غزه پس از دو سال جنگ را به تصویب رساند؛ طرحی که چارچوبی برای برقراری امنیت، تشکیل یک نهاد گذار و ایجاد مسیر احتمالی بهسوی دولت مستقل فلسطینی ترسیم میکند.
بر اساس قطعنامه تصویبشده در شورای امنیت، یک نیروی بینالمللی ثباتبخش مأمور تأمین امنیت غزه خواهد شد. همچنین یک مرجع انتقالی به نام «هیئت صلح» (Board of Peace) تشکیل میشود که قرار است با نظارت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روند بازسازی و مدیریت موقت نوار غزه را هدایت کند. این اختیارات تا پایان سال ۲۰۲۷ اعتبار دارد.
طرح آمریکا بخشی از برنامه ۲۰ مادهای آتشبس ترامپ است که پس از برقراری آتشبس شکننده اخیر میان اسرائیل و حماس مطرح شد و اکنون با تصویب شورای امنیت، مسیر اجرایی آن هموار شده است.
ترامپ در واکنش نوشت:
«این یکی از بزرگترین موفقیتها در تاریخ سازمان ملل است و صلح بیشتری در سراسر جهان به همراه خواهد آورد.»
قطعنامه با ۱۳ رأی موافق و بدون رأی مخالف تصویب شد.
روسیه و چین با وجود نگرانیهای گسترده نسبت به طرح، رأی ممتنع دادند و از حق وتو استفاده نکردند؛ موضوعی که راه تصویب قطعنامه را باز کرد.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، مصوبه شورا را «تاریخی» خواند و گفت:
«این قطعنامه آغاز مسیری تازه برای غزه و گامی مهم به سوی ثبات بلندمدت است.
طی دو هفته مذاکره، کشورهای عربی و نمایندگان فلسطینی از آمریکا خواستند متن قطعنامه را درباره حق تعیین سرنوشت فلسطینیها تقویت کند.
در نسخه نهایی آمده است که پس از بازسازی غزه و اصلاحات در تشکیلات فلسطینی، «ممکن است شرایط لازم برای یک مسیر معتبر بهسوی خودمختاری و تشکیل کشور فلسطین فراهم شود.»
با این حال، قطعنامه هیچ جدول زمانی یا تضمینی درباره تشکیل دولت فلسطینی ارائه نمیدهد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز یکشنبه بار دیگر مخالفت خود را با هرگونه دولت فلسطینی تکرار کرده بود، در حالی که متحدان تندرو او از بند مربوط به «مسیر دولت فلسطینی» ابراز نگرانی کردهاند.
چندین کشور عربی که پیشتر اعلام کرده بودند در صورت تصویب طرح در سازمان ملل حاضر به اعزام نیرو هستند، در بیانیه مشترکی با آمریکا – شامل قطر، مصر، امارات، عربستان، اندونزی، پاکستان، اردن و ترکیه – خواستار تصویب سریع طرح شدند.
این رأیگیری در حالی انجام شد که امیدها برای حفظ آتشبس شکننده غزه افزایش یافته است. نکات مهم در طرح آمریکا به قرار زیر است:
نیروی ثباتبخش مسئول خلع سلاح گروههای غیر دولتی در غزه خواهد بود.
این نیرو مجاز است «از همه ابزارهای لازم» برای اجرای مأموریت استفاده کند؛ عبارتی که بهطور رسمی مجوز استفاده نظامی از زور را شامل میشود.
نیروهای بینالمللی به همراه واحدهای آموزشدیده پلیس فلسطینی، مرزهای غزه را تأمین امنیت خواهند کرد.
این نیرو با مصر، اسرائیل و دیگر کشورها برای ورود کمکهای انسانی هماهنگ خواهد بود.
خروج نیروهای اسرائیلی از غزه بر اساس استانداردها و نقاط عطف مرتبط با خلع سلاح و با توافق آمریکا، اسرائیل، نیروهای بینالمللی و کشورهای ضامن آتشبس انجام میشود.
حماس: رد قاطع طرح سازمان ملل و مخالفت با هرگونه نیروی خارجی در غزه
حماس با انتشار بیانیهای مطول، تصویب این قطعنامه را قاطعانه رد کرد و گفت که این طرح «حقوق و مطالبات واقعی مردم فلسطین را برآورده نمیکند» و در عمل «در خدمت اشغالگری اسرائیل» است.
این گروه تأکید کرد:
«قطعنامه، مکانیزم قیمومت بینالمللی را بر غزه تحمیل میکند؛ چیزی که مردم ما و همه گروههای مقاومت آن را رد میکنند.»
حماس هشدار داد که مأموریت نیروی بینالمللی – بهویژه بخش مربوط به خلع سلاح مقاومت – این نیرو را از بیطرفی دور میکند و آن را «طرف درگیر در کنار اشغالگر» قرار میدهد.
این گروه در بیانیه خود بر این نکته پافشاری کرد که هرگونه نیروی بینالمللی اگر تشکیل شود، باید تنها در مرزها مستقر گردد، وظیفهاش فقط نظارت بر آتشبس باشد، و کاملاً زیر نظر سازمان ملل فعالیت کند.
سخنگوی حماس پیشتر نیز به شبکه الجزیره گفته بود که این گروه هرگونه کنترل خارجی بر غزه را رد میکند.
