سنای ایالات متحده روز پنجشنبه طرحی را که میتوانست مانع از اقدام نظامی رئیسجمهور دونالد ترامپ علیه ونزوئلا بدون مجوز کنگره شود، رد کرد. این تصمیم پس از آن گرفته شد که مقامهای ارشد دولت به قانونگذاران اطمینان داده بودند واشینگتن در حال حاضر برنامهای برای حمله به خاک ونزوئلا ندارد.
در رأیگیری سنای آمریکا، ۵۱ سناتور در برابر ۴۹ نفر با بررسی این طرح مخالفت کردند. تنها دو جمهوریخواه به همراه دموکراتها از آن حمایت کردند، که نشاندهنده تداوم پشتیبانی حزب جمهوریخواه از سیاستهای نظامی ترامپ در منطقه کارائیب جنوبی است.
دولت ترامپ اعلام کرده است از اوایل سپتامبر دستکم شانزده حمله علیه قایقهایی انجام داده که به گفته واشینگتن در قاچاق مواد مخدر در آبهای اقیانوس آرام و دریای کارائیب دست داشتند. در این عملیاتها بیش از شصتوپنج نفر کشته شدهاند. این کارزار نظامی که اکنون دو ماه ادامه یافته، نگرانیها از احتمال گسترش آن به خاک ونزوئلا را افزایش داده است. همین نگرانی موجب شد سناتور تیم کین از ایالت ویرجینیا و آدام شیف از کالیفرنیا، به همراه رند پل جمهوریخواه از کنتاکی، طرحی دوحزبی را برای محدود کردن اختیارات رئیسجمهور ارائه دهند.
ترامپ در هفتههای اخیر بارها احتمال حمله زمینی به ونزوئلا را مطرح کرده و حتی گفته بود به سازمان اطلاعات مرکزی (سیا) مجوز عملیات مخفی در این کشور را داده است. او سپس هرگونه برنامه برای حمله مستقیم را انکار کرد، اما همزمان نیروهای نظامی آمریکا حضور خود را در کارائیب با اعزام جنگندهها، ناوهای جنگی و هزاران سرباز افزایش دادهاند.
روز چهارشنبه، مارکو روبیو وزیر خارجه و پیت هگست وزیر دفاع دولت ترامپ در جلسهای محرمانه، رهبران کنگره را در جریان آخرین تحولات قرار دادند. آدام اسمیت، عضو ارشد کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان، پس از این نشست گفت: «به نظر میرسد دولت تمایلی به آغاز جنگ با ونزوئلا ندارد، اما رئیسجمهور ترامپ بهخاطر رفتار غیرقابل پیشبینیاش شناخته میشود و ممکن است هر لحظه نظر خود را تغییر دهد.»
مارک وارنر، سناتور دموکرات از ویرجینیا و عضو ارشد کمیته اطلاعات سنا، نیز تأکید کرد مبنای حقوقی ارائهشده از سوی دولت برای حملات به قایقها هیچ اشارهای به مجوز اقدام نظامی در خاک ونزوئلا ندارد. او گفت: «در نظر حقوقی آنها حتی نامی از ونزوئلا برده نشده است.»
در مقابل، یکی از مقامهای ارشد دولت ترامپ به خبرنگاران گفت اگر لازم باشد، حملات زمینی بر اساس دلایل مرتبط با امنیت ملی توجیه خواهد شد.
برخی کارشناسان حقوقی اما معتقدند این حملات ممکن است ناقض قوانین بینالمللی و حتی مقررات داخلی آمریکا درباره منع قتل و ترور باشند. اعضای کنگره از هر دو حزب نیز از نبود شفافیت در مورد جزئیات عملیاتها انتقاد کردهاند و میگویند دولت تاکنون توضیحی درباره هویت کشتهشدگان، میزان ارتباط آنان با قاچاق مواد، هزینه عملیاتها یا راهبرد کلی خود در آمریکای لاتین ارائه نکرده است.
در جریان بحثهای پیش از رأیگیری، چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا، خواستار برگزاری جلسهای با حضور همه صد سناتور برای دریافت توضیح رسمی دولت شد. دموکراتها همچنین درخواست مشابهی برای برگزاری نشست در مجلس نمایندگان مطرح کردهاند.
دولت ترامپ میگوید هدف این حملات «تروریستهای مواد مخدر» بودهاند که با انتقال محمولههای خطرناک جان شهروندان آمریکایی را تهدید میکردند، اما هیچ مدرک علنی یا توضیح حقوقی مشخصی درباره علت نابودی قایقها بهجای توقیف و بازداشت سرنشینان ارائه نشده است. طبق قانون اساسی آمریکا، هر رئیسجمهوری برای آغاز عملیات نظامی طولانیمدت باید مجوز کنگره را دریافت کند.
آدام شیف در نشست خبری پیش از رأیگیری گفت: «زمان آن رسیده که کنگره دوباره مسئولیت خود را در زمینه کنترل اختیارات جنگی رئیسجمهور اعمال کند.» اما جیم ریش، سناتور جمهوریخواه و رئیس کمیته روابط خارجی سنا، با رد این دیدگاه اظهار داشت: «رئیسجمهور بهعنوان فرمانده کل نیروهای مسلح اختیارات لازم را دارد. من ترجیح میدهم همکارانم بهجای محدود کردن او، بابت اقداماتش به او تبریک بگویند.»
این تازهترین تلاش کنگره برای مهار اختیارات نظامی ترامپ است. ماه گذشته نیز طرح مشابهی برای توقف حملات به قایقها با اختلاف اندکی در سنا رد شد. در آن رأیگیری نیز تنها دو جمهوریخواه – رند پل و لیزا مرکاوسکی از آلاسکا – به دموکراتها پیوستند.
سناتورهای کین و شیف پس از رأیگیری روز پنجشنبه اعلام کردند که در حال بررسی راههای دیگری برای ارائه مجدد طرح مشابه در آینده نزدیک هستند.
بهرغم اطمینان مقامهای دولت مبنی بر اینکه واشینگتن قصد جنگ با ونزوئلا را ندارد، ادامه حملات دریایی، استقرار نیروهای آمریکایی در کارائیب و ابهام در اهداف راهبردی دولت، نگرانیها را درباره احتمال گسترش درگیری در منطقه همچنان افزایش داده است.
