دو سال از آغاز جنگ اسرائیل علیه نوار غزه میگذرد؛ جنگی که از نخستین ساعات پس از حملهی حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد و تا امروز به مرگ و ویرانی بیسابقهای انجامیده است. در حالی که در جهان توجهها رو به فراموشی میرود، بنیامین نتانیاهو تلاش میکند با تکیه بر همین رویداد، مشروعیت تازهای برای ادامهی کشتار بیابد.
نخستوزیر اسرائیل در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل در ۲۶ سپتامبر گفت: «بخش بزرگی از جهان دیگر ۷ اکتبر را به یاد ندارد.» او از حضار خواست با اسکن کردن یک کد QR بر روی لباسش، تصاویر مربوط به آن روز را ببینند. اما واقعیت آن است که دلیل اصلی به حاشیه رفتن این تاریخ، نه بیتوجهی جهانیان، بلکه تداوم عملیات ویرانگر اسرائیل است که در همان روزهای نخست به بهانهی مقابله با حملهی حماس آغاز شد.
نتانیاهو، که زیر فشار اتهامات گستردهی فساد سیاسی و مالی برای حفظ قدرت به جنگ چنگ زده است، بار دیگر روایتهای دروغین از آن روز را تکرار کرد و مدعی شد: «آنها نوزادان را زنده سوزاندند؛ جلوی چشم پدر و مادرهایشان. چه هیولاهایی!» اما بررسیهای دقیق تیم تحقیقاتی شبکه الجزیره (I-Unit) نشان داده که این ادعاها فاقد اعتبار است. طبق یافتههای این گروه، در خانهای که نتانیاهو به آن اشاره میکرد، دوازده نفر حضور داشتند که «با احتمال بالا در جریان یورش نیروهای اسرائیلی به ساختمان در کیبوتص بئری کشته شدند». این نتیجهگیری بار دیگر پرسش مهمی را زنده میکند: چه تعداد از حدود ۸۰۰ قربانی غیرنظامی حملهی ۷ اکتبر در واقع به دست ارتش خود اسرائیل کشته شدند؟
الجزیره تأکید کرده است که این موضوع از واقعیت «نقض گستردهی حقوق بشر» توسط مهاجمان فلسطینی نمیکاهد، اما نشان میدهد بخشهایی از روایت رسمی اسرائیل بر پایهی تحریف و پنهانکاری است.
از آن زمان تاکنون، بحث دربارهی مسئولیت نهادهای امنیتی اسرائیل در ناکامی برای جلوگیری از حملهای که از «یکی از امنترین و تحتنظارتترین مرزهای جهان» آغاز شد، ادامه دارد. چندین مقام ارشد از جمله رئیس ستاد ارتش، هرزی هالوی، استعفا دادهاند. روزنامهی هاآرتص گزارش داده است هشدارهای دستگاه امنیت داخلی «شینبت» دربارهی فعالیتهای مشکوک در غزه، با تأخیری چهار ساعته به پلیس رسیده بود — یعنی نیم ساعت پس از آغاز حمله. طبق بررسی داخلی پلیس، علت این تأخیر «بهروزرسانی شبانهی سیستم رمزگذاری انتقال دادهها در شب پیش از حمله» بوده که باعث توقف موقت ارتباطات شده است.
اما آهرون هالیوا، رئیس پیشین اطلاعات نظامی که او نیز از مقام خود کناره گرفته، در فایلهای صوتی فاششدهای که شبکه کانال ۱۲ اسرائیل منتشر کرد، گفت مسئلهی اصلی «نه ضعف اطلاعاتی» بوده و نه تأخیر در واکنش، بلکه نتیجهی «چیزی بسیار عمیقتر» است که «در طول سالها شکل گرفته و نیاز به اصلاحی بنیادین دارد». او در بخشی از سخنانش که تایمز آو اسرائیل در ۱۶ اوت منتشر کرد، از «نقش مفید حماس برای سیاست اسرائیل» سخن گفت و پرسید: «چرا نتانیاهو میخواهد حماس جانشین تشکیلات خودگردان فلسطین شود؟» پاسخ خودش را چنین داد: «زیرا تشکیلات خودگردان از جایگاه بینالمللی برخوردار است، اما حماس نه؛ با حماس میتوان آزادانه جنگید، هیچ مشروعیتی ندارد و میتوان آن را با شمشیر از میان برداشت.»
هالیوا همچنین جملهای تکاندهنده بر زبان آورد: مردم فلسطین «هر از گاهی به یک نکبه نیاز دارند» تا «طعم تاوان» را بچشند؛ اشارهای آشکار به فاجعهی ۱۹۴۸ که در جریان آن، دهها هزار فلسطینی کشته یا آواره شدند. او افزود: «در این منطقهی بیثبات، چارهای جز این نیست.»
امروز، دو سال پس از آن سخنان، آنچه در غزه میگذرد بهروشنی نشان میدهد جنگ کنونی نه واکنشی ناگهانی، بلکه اجرای همان منطق درازمدت استراتژیستهای اسرائیلی است. این جنگ، که اکنون حتی سازمان ملل نیز آن را بهصراحت «نسلکشی» نامیده، نوار غزه را تقریباً به کلی با خاک یکسان کرده است. طبق آمار رسمی، تا امروز دستکم ۶۷ هزار و ۱۶۰ فلسطینی کشته و بیش از ۱۶۹ هزار نفر مجروح شدهاند؛ اکثریت مطلق آنها زنان، نوجوانان و کودکان هستند.
گزارش تازهی مرکز آمار فلسطین که روز دوشنبه منتشر شد نشان میدهد تا ۸ ژوئیه بیش از ۱۰۰ هزار ساختمان به طور کامل نابود شدهاند — دو برابرِ تعداد ثبتشده در سال نخست جنگ. از ۳۶۵ کیلومتر مربع مساحت نوار غزه، ۸۲ درصد برای مردم «منطقهی مرگ» اعلام شده است. حدود دو میلیون نفر از ساکنان غزه در محدودههایی کوچکتر و خطرناکتر متمرکز شدهاند؛ بیخانمان، گرسنه و بیپناه در میان ویرانههایی که زمانی شهرها و خانههایشان بود.
آنچه اسرائیل آن را «دفاع مشروع» مینامد، امروز برای بسیاری از ناظران و نهادهای بینالمللی چیزی جز یک کارزار سازمانیافته برای نابودی جمعیت غیرنظامی نیست — کارزاری که با بمب و محاصره و گرسنگی، گامبهگام یک ملت را از نقشهی جغرافیا حذف میکند.
نویسنده: اینا سمبدنر
منبع: روزنامه junge Welt، شماره ۷ اکتبر ۲۰۲۵
