جین فوندا، بازیگر سرشناس آمریکایی، کمیته آزادی بیان (Committee for the First Amendment) را که نخستین بار در دوران مککارتیسم توسط پدرش هنری فوندا پایهگذاری شده بود، با حمایت گستردهای از سوی ستارگان هنر و فرهنگ دوباره راهاندازی کرده است.
این کمیته جدید با هدف حفاظت از آزادی بیان در برابر سانسور دولتی تشکیل شده و تاکنون بیش از ۵۵۰ چهره شاخص عرصه هنر و سرگرمی حمایت خود را از آن اعلام کردهاند؛ از جمله کوینتا برانسون، ویولا دیویس، کری واشنگتن، ناتالی پورتمن، آرون سورکین، اسپایک لی، پدرو پاسکال، بن استیلر، ووپی گلدبرگ، شان پن، جان لجند، دمون لیندلوف، جولیان مور، ژانل مونه، باربارا استرایسند، جولیا لوئی-دریفوس، اتان هاوک، بیلی آیلیش، آنجلیکا هیوستون و جاد آپاتو.
فوندا در بیانیهای گفت:
«دوران مککارتی زمانی پایان یافت که آمریکاییها از سراسر طیف سیاسی سرانجام کنار هم ایستادند و از اصول قانون اساسی در برابر نیروهای سرکوب دفاع کردند. امروز آن نیروها بازگشتهاند. و اکنون نوبت ماست که در دفاع از حقوق قانون اساسی خود متحد شویم. ما اجازه نمیدهیم این اتفاق دوباره رخ دهد. آزادی بیان و آزادی اندیشه حقوق جدانشدنی همه آمریکاییهاست، فارغ از عقاید سیاسی یا جایگاه اجتماعی آنان. توانایی انتقاد، پرسش، اعتراض و حتی تمسخر صاحبان قدرت، اساس چیزی است که آمریکا همواره مدعی آن بوده است.»
پیشینه تاریخی کمیته
کمیته اولیه در دهه ۱۹۴۰ به همت هنری فوندا و جمعی دیگر از هنرمندان در واکنش به فعالیتهای کمیته «بررسی فعالیتهای ضدآمریکایی مجلس نمایندگان» تأسیس شد. این کمیته به رهبری سناتور جوزف مککارتی هنرمندان و نویسندگان را به «همدلی با کمونیسم» متهم میکرد؛ اتهاماتی که بسیاری از زندگیهای هنری را نابود و فضای هالیوود را به شدت خفقانآور کرد.
بحران امروز آزادی بیان در هالیوود
بازراهاندازی کمیته فوندا درست در بحبوحه بحرانی تازه برای آزادی بیان در آمریکا رخ میدهد. پس از فشارهای مستقیم دولت ترامپ، شبکه دیزنی پخش برنامه جیمی کیمل لایو! را به حالت تعلیق درآورد. این اقدام پس از آن صورت گرفت که برندان کار، رئیس کمیسیون فدرال ارتباطات (FCC) که از سوی ترامپ منصوب شده، تهدید کرد مجوز ایستگاههای وابسته به شبکه را لغو میکند. علت این تهدید، اظهارات کیمل درباره سیاسیسازی تیراندازی علیه مفسر راستگرای آمریکایی، چارلی کرک بود.
فشارهای عمومی و واکنش تند جامعه هنری باعث شد دیزنی هفته گذشته دوباره اجازه بازگشت کیمل به آنتن را بدهد. شرکتهای نکستاستار و سینکلر که همچنان از پخش برنامه خودداری میکردند، در نهایت پس از مذاکره با دیزنی به تحریم خود پایان دادند و برنامه کیمل بار دیگر در تمام ایستگاههای ABC پخش شد.
پیام شخصی فوندا
جین فوندا در نامهای خطاب به همکارانش برای پیوستن به این ابتکار نوشت:
«من ۸۷ سال دارم. جنگ، سرکوب، اعتراض و واکنشهای خصمانه را تجربه کردهام. گاهی مورد ستایش قرار گرفتم و گاهی بهعنوان دشمن دولت معرفی شدم. اما میتوانم بگویم این، ترسناکترین لحظه زندگی من است.»
او افزود:
«وقتی میترسم، به تاریخ نگاه میکنم. آرزو میکنم کتابچهای محرمانه با همه پاسخها وجود داشت، اما هرگز چنین چیزی نبوده است. تنها چیزی که بارها و بارها جواب داده، همبستگی است: کنار هم ایستادن، یافتن شجاعت در اعداد غیرقابل نادیدهگرفتن، و دفاع از یکدیگر.»
