خبرگزاری رویترز در تفسیری پیرامون «چرخش» ترامپ در مورد جنگ اوکراین نوشت: اظهارات اخیر دونالد ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل که اوکراین میتواند «تمامی سرزمینهای اشغالی را پس بگیرد» در نگاه نخست نشانهای از چرخشی جدی در مواضع رئیسجمهور آمریکا تلقی شد. اما پشت این لحن ظاهراً حمایتی، تحلیلگران و مقامات اروپایی نشانههای پررنگی از عقبنشینی آمریکا از نقش رهبری در جنگ اوکراین و واگذاری بار اصلی به دوش اروپا میبینند.
ترامپ که تا همین چند هفته پیش آشکارا از زلنسکی خواسته بود برای پایان جنگ بخشی از خاک اوکراین را به روسیه واگذار کند و در آلاسکا فرش قرمز برای پوتین پهن کرده بود، اکنون در سخنانی پرطمطراق از «پیروزی کامل اوکراین» سخن میگوید. با این حال، هیچ نشانه عملی از تغییر سیاست واشنگتن ارائه نکرده و این همان ابهام استراتژیکی است که به تعبیر کارشناسان، بیشتر اروپا را به خط مقدم مسئولیت میکشاند.
مقامات اروپایی با احتیاط به این مواضع واکنش نشان دادهاند. وزیر خارجه آلمان گفته است اروپا باید بیش از پیش برای تأمین مالی و تسلیحاتی اوکراین پیشقدم شود، اما بهروشنی هشدار داده این مسیر آسان نخواهد بود. یک مقام اروپای غربی نیز تصریح کرده «ترامپ انگار دارد خداحافظی میکند، هرچند ممکن است فردا نظرش عوض شود». در اروپای شرقی هم این نگرانی وجود دارد که ترامپ عملاً در حال تبدیل کردن بحران اوکراین به «مسئلهای صرفاً اروپایی» است.
در عرصه اقتصادی، واکنش بازارها دوگانه بود: سهام صنایع دفاعی اروپا رشد نشان داد، اما اوراق قرضه بینالمللی اوکراین سقوط کرد؛ نشانهای از آنکه سرمایهگذاران به وعدههای ترامپ اعتماد چندانی ندارند.
از نگاه تحلیلی، ترامپ با این تغییر لحن چند هدف را دنبال میکند:
فشار بر اروپا برای افزایش هزینههای جنگ و رهایی از نقش «حامی اصلی».
حفظ چهرهای میانجیگر برای خود، در حالی که شکست در پایان دادن به جنگ را به گردن روسیه یا اروپا بیندازد.
تداوم انعطاف تاکتیکی، بهگونهای که هر لحظه بتواند با یک تماس تلفنی با پوتین موضعی کاملاً متفاوت اتخاذ کند.
به این ترتیب، اگرچه سخنان ترامپ در ظاهر برای اوکراین و حامیانش دلگرمکننده است، اما عملاً نشانگر یک روند نگرانکنندهتر است: افول اعتماد به ایالات متحده بهعنوان ستون امنیت اروپا. کارشناسان هشدار میدهند که این تغییر لحن اعتماد فرسودهشده به ترامپ را بازنمیگرداند و اروپا باید آماده باشد که مسئولیت اصلی جنگ و پیامدهای آن را خود بر عهده گیرد.
