با ادامه جنگ ویرانگر اسرائیل در غزه و کشتهشدن بیش از ۶۲ هزار فلسطینی، درخواستها برای محرومیت ورزشی اسرائیل در میادین بینالمللی به شکلی بیسابقه اوج گرفته است. این بحث که آیا باید ورزشکاران و تیمهای ورزشی نیز به خاطر سیاستهای دولت و ارتش اسرائیل مسئول شناخته شوند، اکنون به یکی از محورهای اصلی گفتوگوهای ورزشی و سیاسی بدل شده است.
در ژانویه ۲۰۲۴، فدراسیون بینالمللی هاکی روی یخ، اسرائیل را از مسابقات خود کنار گذاشت. اما تحت فشارهای سیاسی این تصمیم را پس گرفت. در سپتامبر همان سال، فوتبالیست نروژی «اوله ستر» از انتقال به باشگاه مکابی حیفا صرفنظر کرد و آن را «پیشنهاد خونآلود» نامید. بهتازگی نیز شهردار اودینه ایتالیا خواستار لغو دیدار مقدماتی جام جهانی میان تیمهای ایتالیا و اسرائیل شد و برگزاری مسابقه را در شرایط «فاجعه انسانی غزه» نامناسب دانست، هرچند وزارت کشور ایتالیا بر برگزاری بازی تأکید دارد.
فشار برای تحریم ورزشی در اروپا
اگر در ماههای نخست پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ این صداها عمدتاً از کشورهای خاورمیانه شنیده میشد، امروز در اروپا نیز صدای تحریم بلندتر از همیشه است. دادگاه کیفری بینالمللی حکم بازداشت برای بنیامین نتانیاهو صادر کرده و همزمان تصاویر از تخریب برجها و کشتار غیرنظامیان در غزه موجی از اعتراضات ورزشی را در پی داشته است.
سوزان شلبی، نایبرئیس فدراسیون فوتبال فلسطین میگوید: «ورزشکاران مستقیماً در جنایات جنگی دخیل نیستند، اما، دولت اسرائیل از ورزش برای تبلیغات خود بهره میبرد و برخی بازیکنان نیز داوطلبانه در خدمت این سیاستها قرار میگیرند.»
پیوند سیاست و فوتبال
باشگاه بیتار اورشلیم ،که چهرههای راست افراطی همچون وزیر امنیت داخلی، ایتمار بنگویر، در میان هواداران آن حاضر میشوند، بارها به دلیل شعارهای نژادپرستانه هوادارانش خبرساز شده است: «ما، همه عربها را متنفر میکنیم» از جمله شعارهای رایج این هواداران است. برخی از آنها حتی در غزه بهعنوان سرباز حضور یافته و با پرچم باشگاه مقابل ساختمانهای ویرانشده عکس گرفتهاند.
در سطح حرفهای نیز نمونههای جنجالی فراوان است: شون ویسمن، ملیپوش اسرائیل، مطالبی در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشت که خواستار تخریب کامل غزه بود؛ باشگاه فورتونا دوسلدورف به همین دلیل از جذب او منصرف شد. مناشه زالکا بهطور داوطلبانه به جبهه جنگ پیوست و در بازگشت در ورزشگاهها تشویق شد.
آمار نگرانکننده نژادپرستی
بر اساس گزارش سازمان ضدنژادپرستی «Kick it out»، در فصل گذشته شعارهای نژادپرستانه در ورزشگاههای اسرائیل ۶۴ درصد افزایش یافته است. مَتان سگال، مدیر این نهاد میگوید: «اغلب این شعارها شامل تمسخر قربانیان فلسطینی بود، اما اتحادیه فوتبال اسرائیل بهندرت مجازات جدی اعمال کرد.»
مقایسه با روسیه
منتقدان میگویند همانطور که فیفا و کمیته بینالمللی المپیک پس از حمله روسیه به اوکراین این کشور را محروم کردند، اسرائیل نیز باید با محرومیت مواجه شود. زیرا علاوه بر جنگ، باشگاههای ورزشی اسرائیلی در شهرکهای غیرقانونی کرانه باختری فعالاند؛ زمینهایی که بنا بر حکم سازمان ملل و دادگاه لاهه از فلسطینیها مصادره شده است.
واکنشها و اختلاف نظرها
در حالی که فیفا و یوفا از پاسخگویی به پرسشها درباره احتمال تحریم اسرائیل خودداری کردهاند، فدراسیون فوتبال اسرائیل اعلام کرده است که «کاملاً مطابق مقررات فیفا» عمل میکند. اما شلبی میگوید: «بازیکنان ما در ایستهای بازرسی ساعتها معطل میشوند و بسیاری از اعضای تیم ملی فلسطین ماههاست در خارج از کشور ماندهاند تا گرفتار محدودیتها نشوند.»
دورنمای مبهم
جمعه گذشته، اسرائیل برابر مولداوی بازی داشت و دوشنبه برابر ایتالیا در مرحله مقدماتی جام جهانی بازی میکند. همزمان، فعالان و سیاستمداران اروپایی بار دیگر، حمایت خود را از تعلیق یا تحریم فوتبال اسرائیل،استقبال می کنند. آلون مایر، رئیس انجمن ورزشی ماکابی آلمان، این درخواستها را «بخشی از روند شیطانیسازی اسرائیل» دانسته و میگوید: «این اقدامات حتی به ورزشکاران و مردم اسرائیلی که مخالف سیاستهای دولت هستند هم آسیب میزند.»
در اسرائیل، همزمان، موج اعتراضات داخلی علیه دولت نتانیاهو روندبیسابقه ای را طی می کند. ورزش نیز به میدان این اعتراضات کشیده شده است. برخی مربیان و هواداران شعارهایی در حمایت از آزادی گروگانها سر دادهاند. در مقابل، نخستوزیر اسرائیل همچنان از ایده «اسرائیل بزرگ» سخن میگوید.
در این میان، فدراسیون نروژ طرحی جایگزین ارائه کرده است: بهجای تحریم مستقیم بازی با اسرائیل، درآمد مسابقه به سازمانهای امدادرسان در غزه اختصاص یابد.
منبع : روزنامه تاتس آلمان
