ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، روز جمعه در نشست اقتصادی شرق در ولادیوستوک هشدار داد هرگونه نیروهای غربی به اوکراین بهمنزلهی هدفی «مشروع» برای ارتش روسیه تلقی خواهد شد. این هشدار یک روز پس از آن مطرح شد که ۲۶ کشور غربی متعهد شدند در صورت دستیابی به توافق صلح یا آتشبس، نیروهایی موسوم به «نیروی تضمین امنیت» به اوکراین اعزام کنند.
پوتین در سخنان خود تصریح کرد: «اگر نیروهایی در اوکراین ظاهر شوند، بهویژه در شرایط کنونیِ درگیری، ما از این فرض حرکت میکنیم که آنها اهداف مشروع خواهند بود.» او افزود چنین اقدامی نهتنها به برقراری صلح پایدار کمکی نخواهد کرد، بلکه چشمانداز ثبات درازمدت را از بین میبرد.
این موضع پوتین واکنشی است به نشست روز پنجشنبه پاریس که به ابتکار امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، برگزار شد و ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین نیز در آن حضور داشت. در این نشست، سران و نمایندگان بیش از بیست کشور اعلام کردند که آمادهاند پس از توافق صلح، نیروهایی را در اوکراین، چه بر زمین، چه در دریا و چه در هوا مستقر کنند تا از حملات جدید روسیه جلوگیری کنند.
مکرون این اقدام را «نخستین گام جدی و مشخص» در مسیر تضمین امنیت اوکراین توصیف کرد و گفت این نیروها در خط مقدم حضور نخواهند داشت بلکه هدف آنها بازدارندگی از هرگونه تجاوز تازه است. او همچنین از طرح بازسازی ارتش اوکراین سخن گفت تا این کشور بتواند نهتنها مقاومت کند، بلکه روسیه را از حملات جدید بازدارد.
نقش مبهم ایالات متحده و اختلافات درون ائتلاف
با وجود تأکید مکرون بر وضوح موضع آمریکا، میزان مشارکت واشنگتن همچنان نامشخص است. ایالات متحده تنها با فرستاده ویژه دونالد ترامپ، استیو ویتکوف، در نشست حضور داشت. ترامپ پس از تماس ویدیویی با رهبران اروپایی گفت که بهزودی با پوتین گفتوگو خواهد کرد.
درون ائتلاف نیز اختلافاتی وجود دارد. صدر اعظم آلمان، فریدریش مرتس، ضمن ابراز حمایت کلی، تأکید کرد برلین درباره ابعاد مشارکت نظامی تنها «در زمان مناسب و پس از روشن شدن چارچوبها» تصمیم خواهد گرفت. جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، نیز بار دیگر تصریح کرد که کشورش نیرو به اوکراین اعزام نخواهد کرد، اما میتواند در نظارت بر توافق صلح احتمالی مشارکت کند.
زلنسکی از این تصمیم استقبال کرد و آن را گامی حیاتی برای تضمین امنیت کشورش دانست. او در پیامی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که با ترامپ درباره تحریمهای جدید علیه روسیه و حفاظت از حریم هوایی اوکراین گفتوگو کرده است. کاخ سفید نیز بار دیگر از کشورهای اروپایی خواست واردات نفت روسیه را متوقف کنند.
همزمان، مقامات محلی اوکراین اعلام کردند یک حمله موشکی روسیه در شمال این کشور دو عضو شورای پناهندگان دانمارک را که در حال پاکسازی مینها بودند، کشته است. مکرون نیز با اشاره به ادامه حملات روسیه به غیرنظامیان هشدار داد اگر مسکو همچنان از توافق صلح سر باز زند، تحریمهای بیشتری در هماهنگی با ایالات متحده اعمال خواهد شد. او روسیه را متهم کرد «جز وقتکشی و تشدید حملات به غیرنظامیان کار دیگری نمیکند».
این تحولات در حالی است که پوتین در روزهای اخیر سفرهایی پر سر و صدا به چین و آمریکا داشته است. او در پکن در کنار شی جینپینگ در یک رژه نظامی بزرگ حضور یافت و اعلام کرد نیروهای روسیه «در تمام جبههها در حال پیشروی» هستند. ناظران میگویند هشدار صریح پوتین درباره مشروع بودن هدف قرار دادن نیروهای غربی، پیامی روشن به نشست پاریس و تلاشهای اروپا برای آن چیزی است که آن را «تضمین امنیت اوکراین» میخوانند.
