خبرگزاری هرانا – در ۱۰ اسفند ۱۴۰۴، بر پایه دادههای ثبتشده، دستکم ۷۲ رخداد در ۲۰ استان گزارش شد؛ تهران با ۳۷ رخداد (۵۱٪) در صدر قرار گرفت و ترکیب حملات شامل ۳۹ حمله موشکی (۵۴٪)، ۳۲ رخداد با روش نامشخص (۴۴٪) و یک حمله هوایی بود. همزمان، دستکم هدفگیری ۳۰ هدف یا تأسیسات در ۱۲ استان ثبت شده که شامل ۱۵ هدف نظامی-امنیتی، ۷ مورد زیرساخت-اماکن غیرنظامی، ۵ مرکز درمانی یا پایگاه اورژانس، ۲ منزل مسکونی و یک مدرسه است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در ۲۴ ساعت منتهی به ۱۰ اسفند ۱۴۰۴، بحران ناشی از حمله آمریکا-اسرائیل به ایران، وارد مرحلهای شد که همزمان چند خط تحولی را در کنار هم پیش میبرد، از یک سو، دامنه حملات در سطح کشور گسترش یافت و طبق دادههای روزانه، دستکم ۷۲ رخداد در ۲۰ استان ثبت شد و وزن جغرافیایی حملات به شکل چشمگیری به تهران منتقل شد. از سوی دیگر، تحولات سیاسی و انسانیِ همزمان—از تأیید مرگ آیتالله علی خامنهای تا انتشار گزارشهای متناقض درباره سرنوشت محمود احمدینژاد—فضای عمومی را وارد فاز تازهای از عدمقطعیت و التهاب کرد.
در بعد انسانی، گزارشها از افزایش شمار قربانیان کودک در حمله به مدرسهای که روز گذشته هدف قرار گرفت خبر میدهند؛ حادثهای که بهدلیل ماهیت هدف و ترکیب قربانیان، به یکی از حساسترین محورهای این بحران تبدیل شده است. در همین چارچوب، امروز نیز گزارشهای متعدد از آسیب دیدن بیمارستان گاندی در تهران و تخلیه بیماران از جمله کودکان منتشر شد.
همزمان، تداوم اختلال شدید و نزدیک به قطع کامل اینترنت—که گزارشهای مستقل آن را «نزدیک به خاموشی سراسری» توصیف کردهاند—عملاً جریان اطلاعرسانی، راستیآزمایی میدانی و دسترسی شهروندان به اطلاعات ایمنی را مختل کرده و فاصله زمانی میان وقوع رخدادها و ثبت جزئیات را افزایش داده است.
گزارش پیشرو، تصویری روزانه و دادهمحور از تحولات همین بازه ۲۴ ساعته ارائه میکند.
بخش اول: نمای کلی حملات و الگوی رخدادها
بر پایه دادههای ثبتشده از تحولات روز ۱۰ اسفند، دستکم ۷۲ رخداد در ۲۰ استان ایران گزارش و ثبت شده است؛ رخدادهایی که از نظر پراکندگی جغرافیایی، نوع حمله و زمانبندی، نشاندهنده تداوم موجهای حمله در چند محور همزمان است. (برای مقایسه تاریخی: در ۹ اسفند دستکم ۶۰ رخداد ثبت شده بود.)
از نظر پراکندگی جغرافیایی، استان تهران با ۳۷ رخداد در صدر قرار دارد؛ یعنی بیش از نیمی از کل رخدادهای ثبتشده امروز (حدود ۵۱٪). پس از تهران، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی هر کدام با ۴ رخداد قرار میگیرند. استانهای البرز، سیستانوبلوچستان و زنجان هر کدام ۳ رخداد و استانهای لرستان، کردستان، کرمانشاه و خوزستان هر کدام ۲ رخداد داشتهاند؛ در کنار اینها، چندین استان دیگر نیز با یک رخداد ثبت شدهاند که گستردگی جغرافیایی حملات امروز را تأیید میکند.
از نظر نوع حمله، دادههای امروز نشان میدهد حمله موشکی همچنان بیشترین سهم را دارد، اما نسبت آن نسبت به روز گذشته کاهش یافته است:
حملات موشکی: ۳۹ مورد (حدود ۵۴٪)
روش نامشخص حمله: ۳۲ مورد (حدود ۴۴٪)
حمله هوایی: ۱ مورد (حدود ۱٪)
این تغییر مهم است زیرا در حالی که روز گذشته سهم حملات موشکی بسیار غالبتر بود، امروز سهم رخدادهایی که روش اجرای آنها هنوز با قطعیت مشخص نشده، بهطور محسوسی افزایش یافته است.
در سطح ابزار بهکاررفته نیز، ۴۷ رخداد با «موشک کروز» ثبت شده (حدود ۶۵٪) و در ۲۵ رخداد «سلاح/ابزار نامشخص» گزارش شده است (حدود ۳۵٪) اما نکته قابل توجه اینکه در دادههای امروز، رخدادِ پهپادی بهصورت مستقل ثبت نشده و بخش بزرگی از عدمقطعیت، در قالب «روش نامشخص» منعکس شده است.
از نظر زمانبندی، تمرکز رخدادها در دو کانون زمانی دیده میشود:
۱۰ تا ۱۴: ۳۶ رخداد (حدود ۵۰٪)
۲۱ تا ۲۲: ۲۰ رخداد (حدود ۲۸٪)
در کنار اینموارد، یک خوشه دیگر در بازه ۱۸ تا ۲۰ نیز وجود دارد (۱۳ رخداد، حدود ۱۸٪). این الگو میتواند با اجرای حملات در چند مرحله همخوان باشد، هرچند همچنان باید در نظر داشت که «زمان ثبت» همیشه دقیقاً معادل «زمان وقوع» نیست.
از منظر ماهیت هدف، همچنان بخش قابل توجهی از رخدادها نیازمند تکمیل اطلاعات است، اما ترکیب امروز روشنتر از گذشته شده است:
اهداف نامشخص: ۳۴ مورد (حدود ۴۷٪)
اهداف نظامی: ۲۲ مورد (حدود ۳۱٪)
اشیای غیرنظامی: ۹ مورد (حدود ۱۳٪)
اشیای با کاربری دوگانه: ۷ مورد (حدود ۱۰٪)
در ارزیابی خسارت نیز، در بیش از نیمی از رخدادها سطح خسارت «شدید» ثبت شده است:
شدید: ۴۱ مورد (حدود ۵۷٪)
نامشخص: ۳۰ مورد (حدود ۴۲٪)
جزئی: ۱ مورد
در همه رخدادهای ثبتشده امروز، هیچ موردی از هشدار قبلی پیش از حمله ثبت نشده و همچنین هیچ موردی از جابهجایی-آوارگی بهصورت مشخص گزارش نشده است. از نظر وضعیت راستیآزمایی نیز، ۷۰ رخداد (حدود ۹۷٪) در وضعیت «تأییدشده» و ۲ رخداد در وضعیت «تأیید اولیه» قرار دارند.
این تصویر اولیه نشان میدهد که در ۱۰ اسفند، هم از نظر تعداد رخدادها و هم از نظر گستره استانی شاهد افزایش هستیم، و در عین حال وزن جغرافیایی حملات بهطور چشمگیر به تهران منتقل شده است. جزئیات دقیقتر درباره نوع اهداف، پیامدهای انسانی و میزان خسارت—بهویژه در رخدادهای «روش نامشخص»—در گزارش های آتی همزمان با تکمیل راستیآزماییها روشنتر خواهد شد.
بخش دوم: تلفات غیرنظامی و برآورد اولیه
بر پایه گزارشهای ثبتشده درباره تحولات ۱۰ اسفند و با حذف موارد تکراری-همپوشان، تا زمان تنظیم این بخش دستکم ۶ غیرنظامی کشته و ۴ غیرنظامی مجروح شدهاند؛ یعنی مجموعاً حداقل ۱۰ آسیبدیده غیرنظامی که بهطور مشخص به رخدادهای امروز نسبت داده شدهاند.
از نظر پراکندگی جغرافیایی، بیشترین تلفات ثبتشده امروز مربوط به استان تهران است: گزارشها از ۶ کشته در تهران حکایت دارند؛ از جمله یک مورد کشته شدن یک کارگر در پی حمله به یک کارگاه صنفی در محدوده خیابان شریعتی، و همچنین گزارش جداگانهای از کشته شدن ۵ نفر در محدوده منطقه ۱۲ تهران (اطلاعات تکمیلی درباره هویت و جزئیات این مورد هنوز محدود است).
در بخش مجروحان، موارد ثبتشده امروز در آذربایجان غربی، همدان و آذربایجان شرقی پراکندهاند: ۲ مجروح در ارومیه در پی هدف قرار گرفتن یک مرکز آموزشی، و ۲ مجروح دیگر در همدان و سراب که هر دو در ارتباط با حمله به پایگاههای اورژانس و مجروح شدن کارکنان نظام سلامت گزارش شدهاند. این الگو نشان میدهد که در کنار مناطق شهری، تأسیسات خدمات عمومی و امدادی نیز در میان محلهای آسیبدیده دیده میشوند.
در کنار موارد فوق که تاریخ و محل آنها مشخص است، یک مورد مرگ نیز در ۲۴ ساعت اخیر ثبت شده که تاریخ دقیق و مختصات مکانی آن هنوز روشن نیست و تنها به «کشته شدن در حملات هوایی» اشاره شده است. این مورد، به دلیل نبود جزئیات کافی، در جمعبندی مکانی امروز تفکیک شده باقی ماند.
همزمان باید توجه داشت که بخشی از اطلاعاتی که در ۲۴ ساعت اخیر وارد چرخه ثبت شده، به ۹ اسفند مربوط است و در چارچوب این گزارش روزانه صرفاً بهعنوان سابقه نگهداری میشود. با توجه به تداوم محدودیتهای اطلاعرسانی، احتمال افزایش آمار و تکمیل جزئیات (بهویژه در مواردی که در مرحله نخست با اطلاعات محدود ثبت میشوند) در بهروزرسانیهای بعدی وجود دارد.
بخش سوم: تلفات نظامی و برآورد اولیه
بر پایه دادههای ثبتشده از ۱۰ اسفند و با پالایش گزارشها برای جلوگیری از دوبارهشماری، برآورد حداقلیِ قابل تفکیک نشان میدهد که امروز دستکم ۶ نیروی نظامی-امنیتی کشته شدهاند. همزمان، گزارشهای منتشرشده از مجروح شدن شماری از نیروها نیز حکایت دارد، اما در بخشهایی از گزارشها عدد دقیق و تفکیک کشته یا مجروح هنوز بهطور یکدست تثبیت نشده است.
از نظر پراکندگی جغرافیایی، تلفات نظامیِ گزارششده امروز عمدتاً در آذربایجان غربی، کرمانشاه، اصفهان و ایلام ثبت شده است؛ با یک محور برجسته در شمالغرب کشور و چند رخداد مهم در غرب ایران.
مهمترین نقطه تمرکز تلفات امروز، ارومیه است؛ جایی که گزارشها از کشته شدن چهار عضو فراجا خبر میدهند—از جمله دو سرهنگ. نامهای اعلامشده عبارتند از: سیدقاسم رضوی (سرهنگ)، اورجعلی درستی (سرهنگ)، یاسر میکائیلی (ستواندوم) و محمدرضا نوروزی (سرباز وظیفه). ثبت همزمان چند نیروی ردهدار پلیس در یک شهر، از نظر خبری نشاندهنده سنگینی ضربه به ساختار امنیت داخلی در این محور است.
در کرمانشاه نیز دستکم یک گزارش از کشته شدن نیروهایی در حمله به پایگاه بسیج شهرک تعاون منتشر شده است. همچنین در روانسر، گزارشها از حمله به مقر سپاه حکایت دارد؛ در این محور، دستکم یک کشته بهصورت مشخص ثبت شده و همزمان از مجروح شدن چندین نفر نیز خبر داده شده، هرچند عدد دقیق اعلام نشده است.
در کاشان (استان اصفهان)، یک گزارش رسمی از کشته شدن دستکم ۱۲ عضو سپاه پاسداران در حملات هوایی منتشر شده است. این رقم، به دلیل ماهیت تجمیعی و نبود فهرست اسامی در دادههای اولیه، در «برآورد حداقلیِ قابل تفکیک» ادغام نشده، اما بهلحاظ خبری یکی از مهمترین اعداد گزارششده امروز محسوب میشود.
در مهران (استان ایلام) نیز گزارشها از تلفات سنگین در حمله به مقر هنگ مرزی حکایت دارد؛ در برخی روایتها از کشته شدن ۲۱ نفر (با اشاره به ترکیب نیروهای کادر و سربازان) سخن گفته شده و در گزارشهای دیگر از مجروح شدن نیروها نیز خبر آمده است. با توجه به تفاوت بیان در گزارشهای اولیه، در این مرحله از ارائه جمعبندی قطعیِ تفکیکی درباره تعداد مجروحان پرهیز میشود تا از خطای آماری جلوگیری شود.
در مجموع، دادههای امروز نشان میدهد که در کنار تداوم رخدادهای متعدد، روند ثبت تلفات نظامی در چند محور حساس ادامه داشته و نیروهای فراجا و سپاه در کانون گزارشهای تلفات قرار گرفتهاند. انتظار میرود با تکمیل جزئیات میدانی و روشنتر شدن تفکیک تلفات در گزارشهای تجمیعی، تصویر دقیقتری از شمار نهایی کشتهها و مجروحان در بهروزرسانیهای بعدی ارائه شود.
بخش چهارم: آسیب به زیرساختها و تأسیسات و تصویر اولیه از نوع اهداف
بر پایه اطلاعات ثبتشده از رخدادهای ۱۰ اسفند، دستکم ۳۰ هدف یا تأسیسات متمایز در ۱۲ استان در فهرست آسیبها قرار گرفتهاند؛ فهرستی که نسبت به روز گذشته هم از نظر تعداد و هم از نظر تنوعِ نوع اهداف، گستردهتر است.
از نظر پراکندگی جغرافیایی، تهران با ۱۴ هدف بیشترین سهم را دارد (نزدیک به نیمی از کل اهداف ثبتشده امروز). پس از آن کردستان با ۴ هدف و سپس آذربایجان غربی و سیستانوبلوچستان هر کدام با ۲ هدف قرار میگیرند. سایر استانها از جمله کرمانشاه، خوزستان، خراسان رضوی، ایلام، البرز، همدان، قزوین، آذربایجان شرقی نیز هر کدام دستکم یک هدف ثبتشده دارند؛ الگویی که نشان میدهد آسیبها به چند نقطه محدود نمانده و دامنه استانی قابل توجهی داشته است.
از نظر نوع اهداف، ترکیب امروز چندلایهتر شده است:
۱۵ مورد از اهداف در دسته پایگاهها و تأسیسات نظامی-امنیتی قرار میگیرند.
در کنار آن، ۷ مورد بهعنوان زیرساخت و اماکن غیرنظامی ثبت شدهاند.
نکته مهم و خبرساز امروز، ثبت ۵ مورد مرتبط با بیمارستانها یا پایگاههای اورژانس است؛ مراکزی که بهطور معمول در چارچوب حقوق بشردوستانه بینالمللی حمایت ویژه دارند و هرگونه آسیب به آنها از منظر انسانی حساسیت بالایی دارد.
همچنین ۲ مورد در دسته خانه-منزل مسکونی و ۱ مورد در دسته مدرسه ثبت شده است.
در میان اهداف نظامی و امنیتیِ گزارششده، چند مورد بهلحاظ سیاسی و عملیاتی برجستهاند؛ از جمله گزارشهایی درباره ساختمان ستاد کل نیروهای مسلح و ستاد مشترک ارتش در تهران. همچنین هدف قرار گرفتن برخی پایگاههای بسیج در تهران، گزارشهایی درباره پایگاه هوایی دوشانتپه/یازدهم شکاری (در مرحله تأیید اولیه)، و در خارج از تهران نیز ثبت هدف قرار گرفتن پایگاه چهارم شکاری دزفول، مقر هنگ مرزی مهران، یک پایگاه سپاه در کرج، و نیز پایگاههای موشکی سپاه در نزدیکی کامیاران در دادههای امروز دیده میشود. در کردستان همچنین هدف قرار گرفتن کلانتری ۱۱ کامیاران نیز گزارش شده که از نظر نوع هدف، به حوزه امنیت داخلی مربوط میشود.
در سوی دیگر، فهرست اهداف غیرنظامی امروز حاوی مواردی است که از منظر خبری اهمیت ویژه دارند: گزارشهایی درباره هدف قرار گرفتن دادگاه انقلاب در تهران، کمپ تیمهای ملی کشتی و اماکن فدراسیون هندبال، و نیز یک کارگاه صنفی. در خارج از تهران نیز فرودگاه بینالمللی هاشمینژاد مشهد در میان اهداف ثبتشده قرار گرفته است. همچنین در کردستان از هدف قرار گرفتن اداره گاز خبر داده شده که میتواند از منظر اثرگذاری بر خدمات عمومی حساس باشد.
در حوزه اهداف مرتبط با سلامت و امداد، امروز گزارشهایی درباره بیمارستانهای خاتمالانبیا، مطهری و گاندی در تهران منتشر شده است. علاوه بر این، پایگاههای اورژانس در همدان و سراب (آذربایجان شرقی) نیز در فهرست آسیبها دیده میشوند. ثبت همزمان چند هدف درمانی/امدادی در یک روز، از منظر انسانی یک شاخص مهم در ارزیابی پیامدهای حملات محسوب میشود.
از نظر وضعیت راستیآزمایی، ۲۸ مورد از اهداف ثبتشده امروز در سطح «تأییدشده» قرار دارند، یک مورد در سطح «تأیید اولیه» و یک مورد در وضعیت «در حال بررسی». همچنین در دستکم ۷ مورد شواهد تصویری (ویدئو یا ویدئو همراه با گزارش) نیز در کنار گزارشها وجود دارد که میتواند در مراحل بعدی به تثبیت جزئیات و تطبیق مکانی کمک کند.
با این حال، در دادههای امروز درباره دو محور کلیدی هنوز خلأ جدی وجود دارد: نخست، در اغلب موارد وضعیت «فعال/غیرفعال بودن» تأسیسات پس از حمله و میزان اختلال خدمات مشخص نشده؛ دوم، برآوردی از تعداد افراد تحت تأثیر در هیچیک از اهداف امروز بهطور عددی ثبت نشده است. بنابراین، ارزیابی از دامنه اثرات غیرمستقیم (بهویژه در موارد زیرساختی و درمانی) نیازمند تکمیل اطلاعات میدانی و بهروزرسانیهای بعدی خواهد بود.
در مجموع، تصویر امروز نشان میدهد که علاوه بر تداوم هدفگیری تأسیسات نظامی، دامنه آسیبها به شکل معناداری به سمت اماکن غیرنظامی، خدمات عمومی و حتی مراکز درمانی و امدادی نیز گسترش یافته؛ روندی که میتواند در ارزیابیهای بعدی درباره شدت پیامدهای انسانی و حقوقی حملات نقش تعیینکننده داشته باشد.
