همزمان با آغاز هفته کاری در ایران، حملات هوایی آمریکا و اسرائیل صبح شنبه ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ تهران را در وضعیتی از آشفتگی و ترس فرو برد؛ انفجارهای پیاپی، عبور جنگندهها از فراز شهر و آژیر آمبولانسها باعث شد بسیاری از شهروندان با هراس به خیابانها بریزند و والدین با شتاب به سوی مدرسهها برگردند تا کودکانشان را بیرون بیاورند. شاهدان به نیویورکتایمز گفتهاند که در چند منطقه پایتخت، همزمان با شنیده شدن انفجارها، مردم با اضطراب از ساختمانها خارج شدند و خیابانها به سرعت قفل شد.
یک تاجر تهرانی که نیویورکتایمز او را «علی» معرفی کرده و به دلیل نگرانی امنیتی نخواسته نام کاملش منتشر شود، گفته است هنگام حضور در محل کار همراه با چندین کارمند، صدای دو انفجار و پرواز جنگندهها را شنیدهاند و کارکنان «با فریاد» از ساختمان بیرون دویدهاند. در منطقه میرداماد، یکی از ساکنان گفته است دستکم ۱۰ جنگنده را در آسمان دیده و توصیف کرده که در ازدحام سنگین خودروها، برخی رانندگان حتی خودروهایشان را در خیابان رها کردهاند. همزمان، صدای ممتد آژیرها در پسزمینه شنیده میشد و بسیاری از خانوادهها به سمت مدرسهها رفتند تا فرزندانشان را بازگردانند.
در روایتهای میدانی، وضعیت در مدرسهها نیز آشفته توصیف شده است. یک شهروند که نیویورکتایمز او را «علی زینعلیپور» معرفی کرده و از طریق شبکه اجتماعی کلابهاوس با خبرنگار صحبت کرده، گفته است وقتی برای برداشتن دخترش به مدرسه رسیده، دانشآموزان «زیر راهپلهها پنهان شده و گریه میکردند» و مدیر مدرسه هم نمیدانسته دقیقاً چه رخ داده است؛ «همه آنقدر ترسیده بودند» که کنترل اوضاع دشوار شده بود.
از مناطق شمالی شهر نیز گزارشهایی از مشاهده موج دوم جنگندهها و تجمع مردم روی پشتبامها منتشر شده است. یکی از ساکنان ولنجک گفته است مردم روی بامها ایستادهاند، به آسمان نگاه میکنند و «صدای جیغ زنان» شنیده میشود و برخی همسایهها به سمت خودروهایشان میدوند. او فضای شهر را «مثل فیلم» توصیف کرده است.
در محدوده پاسداران، جایی که به گفته گزارش، مجموعه بزرگی وابسته به سپاه پاسداران قرار دارد، ساکنان از چندین انفجار خبر دادهاند که شیشهها را لرزانده است. یک مهندس ساکن همان محدوده در پیام متنی گفته کودکانش «گریه میکنند و میترسند» و خانواده در حمام پناه گرفتهاند، چون «نمیدانند چه باید بکنند» و شرایط را «وحشتناک» توصیف کرده است. با گسترش خبر انفجارها در دیگر شهرهای ایران، اختلال در ارتباطات نیز به چشم آمده؛ یک زن به نام «مهسا» گفته هنگام خروج از پاسداران قادر نبوده با عزیزانش تماس بگیرد تا اطلاع دهد کجا میرود.
این گزارش همچنین میگوید اگر حملات غافلگیرانه اسرائیل در ژوئن سال گذشته عمدتاً متوجه اهداف نظامی و هستهای بود و در تهران نیز به عملیاتهای محدودتر و ترور فرماندهان ارشد نظامی منجر شد، حملات صبح شنبه «بهمراتب گستردهتر» به نظر میرسید؛ بهگونهای که بنا بر روایت ساکنان و رسانههای محلی، اهدافی با ماهیت سیاسی نیز در فهرست قرار گرفتهاند، از جمله ساختمانهای مرتبط با وزارت اطلاعات، قوه قضاییه و مجموعه حفاظتشده «پاستور» که معمولاً محل استقرار رئیسجمهور و رهبر جمهوری اسلامی توصیف میشود.
حملات در زمانی رخ داد که ایران از منظر داخلی در وضعیت شکنندهای قرار دارد؛ دولت ماه گذشته سرکوب گستردهای را برای مهار اعتراضات سراسری دنبال کرده بود. با این حال، گزارش نیویورکتایمز نشان میدهد واکنشها در جامعه یکدست نیست: یک شهروند در شهرک اکباتان گفته در میان دودهای برخاسته از انفجارها، برخی نزدیکانش از حملات «ابراز خوشحالی» میکردند و حتی شعارهایی مانند «جاوید شاه» را در اطراف شنیده است.
در همین حال، ترامپ در پیامی ویدیویی خطاب به ایرانیان گفته «زمان آزادی» فرارسیده و آنان را تشویق کرده پس از پایان بمبارانها علیه حکومت قیام کنند. اما برخی شهروندان این فراخوان را به سخره گرفتهاند. یک وکیل و مادر دو فرزند که نیویورکتایمز او را «لاله» معرفی کرده، گفته است: «تنها چیزی که الان در ذهن ماست این است که به جای امن برسیم. هیچکس الان به اعتراض فکر نمیکند.»
تصویر کلی که از این روایتها بیرون میآید، شهری است زیر ضربه و در شوک: خیابانهای قفلشده، خانوادههایی که در جستوجوی کودکانشاناند، مردمی که روی پشتبامها به آسمان چشم دوختهاند، و شبکههای ارتباطی که در لحظات بحرانی از کار میافتد. همزمان، گسترش دامنه اهداف و فضای سیاسی داخلی، به این بحران چهرهای پیچیدهتر داده است؛ چهرهای که در آن، هراس از تداوم حملات با بیاعتمادی، سردرگمی و شکافهای اجتماعی درهم تنیده شده است.
