اسرائیل بامداد شنبه ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ اعلام کرد یک حمله «پیشدستانه» علیه ایران آغاز کرده است؛ اقدامی که به گفته ناظران، خاورمیانه را وارد دور تازهای از رویارویی نظامی میکند و امیدها به مسیر دیپلماتیک برای حل مناقشه دیرپای هستهای ایران با غرب را کمرنگتر میسازد. به گزارش رویترز، همزمان نیویورکتایمز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که حملات ایالات متحده علیه ایران نیز «در جریان» است.
اسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، هدف عملیات را «رفع تهدیدها علیه دولت اسرائیل» عنوان کرد. یک مقام دفاعی اسرائیل نیز گفت این عملیات ماهها با هماهنگی واشنگتن برنامهریزی شده و زمان آغاز آن چند هفته پیش تعیین شده بود. رسانههای ایران از شنیده شدن انفجارهایی در تهران خبر دادند.
در اسرائیل، آژیرهای هشدار حدود ساعت ۸:۱۵ صبح به وقت محلی به صدا درآمد؛ ارتش اسرائیل این اقدام را «هشدار پیشگیرانه» برای آمادهسازی افکار عمومی در برابر احتمال حمله موشکی تلافیجویانه از سوی ایران توصیف کرد. همزمان محدودیتهای اضطراری در سراسر اسرائیل اعلام شد: تعطیلی مدارس و بسیاری از محلهای کار (بهجز بخشهای حیاتی)، ممنوعیت تجمعات و بسته شدن حریم هوایی به روی پروازهای غیرنظامی. مقامهای مسئول از شهروندان خواستند به فرودگاهها مراجعه نکنند و پروازهای غیرنظامی متوقف شد.
این تشدید تنش در حالی رخ میدهد که آمریکا و ایران از فوریه بار دیگر مذاکرات را از سر گرفته بودند تا از طریق دیپلماسی به اختلاف چند دههای پایان دهند؛ اما اسرائیل از ابتدا تأکید داشت هر توافقی باید فراتر از توقف غنیسازی باشد و به «برچیدن زیرساخت هستهای» ایران بینجامد و همچنین خواستار گنجاندن محدودیتهایی بر برنامه موشکی ایران در مذاکرات بود. تهران گفته بود حاضر است درباره محدودیتهایی بر برنامه هستهای در برابر رفع تحریمها گفتوگو کند، اما پیوند زدن آن به موضوع موشکی را رد کرده و هشدار داده در برابر هر حملهای از خود دفاع خواهد کرد.
طبق گزارش رویترز، ایران پیشتر به کشورهای همسایهای که میزبان نیروهای آمریکایی هستند هشدار داده بود اگر واشنگتن در حمله مشارکت کند، پایگاههای آمریکا در منطقه هدف تلافی قرار میگیرند. تجربه رویارویی قبلی نیز هنوز تازه است: در ژوئن، آمریکا در کنار اسرائیل حملاتی را علیه تأسیسات هستهای ایران انجام داد و تهران در واکنش، موشکهایی را به سمت پایگاه العدید در قطر شلیک کرد.
در آخرین تحولات، یک منبع به رویترز گفته است علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در تهران نبوده و به مکانی امن منتقل شده است؛ خبری که اگر تأیید شود، نشاندهنده سطح بالای نگرانی امنیتی در تهران در ساعات آغازین حمله خواهد بود.
با توجه به اینکه گزارشها از چند منبع درباره مشارکت آمریکا و دامنه عملیات همچنان در حال تکمیل است، مسیر بعدی بحران به واکنش ایران و همچنین سطح و اهداف دور بعدی حملات وابسته خواهد بود؛ اما آنچه روشن است اینکه فضای مذاکرات هستهای عملاً زیر سایه جنگ قرار گرفته و منطقه در وضعیت آمادهباش و انتظار برای پاسخ متقابل فرو رفته است.
