اروپا پس از تهدید ترامپ به وضع تعرفه بر گرینلند، نسبت به «مارپیچ نزولی خطرناک» هشدار داد
هشت کشور اروپایی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به دلیل مخالفت با کنترل آمریکا بر گرینلند، آنها را هدف تعرفه ۱۰ درصدی قرار داده است، در یک بیانیه مشترک غیرمعمول و شدید، از این اقدام انتقاد کرده و هشدار دادند که تهدیدات او «روابط فراآتلانتیک را تضعیف میکند و خطر یک مارپیچ نزولی خطرناک را به همراه دارد».
این بیانیه مشترک از برخی نزدیکترین متحدان آمریکا، تقریبا ۲۴ ساعت پس از تهدید ترامپ، نشانهای از نقطه عطف در تنشهای اخیر بر سر حاکمیت و امنیت بود. این بیانیه همچنین قویترین انتقاد از ترامپ توسط متحدان اروپایی از زمان بازگشت او به کاخ سفید در تقریباً یک سال گذشته محسوب میشود. در ماههای اخیر، اروپاییها عمدتاً رویکرد دیپلماتیک و تحسینآمیز را در تعامل با او انتخاب کرده بودند، حتی زمانی که به دنبال پایان دادن به جنگ اوکراین بودند. بیانیه روز یکشنبه و همچنین اعزام نیروهای برخی کشورها به گرینلند برای یک تمرین نظامی دانمارکی، گامی دور از این استراتژی به حساب میآید.
بیانیه غیرمعمول و قوی دانمارک، نروژ، سوئد، فرانسه، آلمان، بریتانیا، هلند و فنلاند تصریح کرد که نیروهای اعزامی به گرینلند در چارچوب عملیات «استقامت قطبی» «تهدیدی برای هیچکس ایجاد نمیکنند».
اعلامیه روز شنبه ترامپ، آزمونی بالقوه خطرناک برای شراکتهای آمریکا در اروپا ایجاد کرده است. او به نظر میرسد از تعرفهها بهعنوان اهرم فشار برای آغاز مذاکرات درباره وضعیت گرینلند، قلمروی نیمهخودمختار متحد ناتو یعنی دانمارک، که آن را برای امنیت ملی آمریکا حیاتی میداند، استفاده میکند.
گروه هشت کشور اروپایی در بیانیه خود اعلام کردند: «ما به طور کامل با پادشاهی دانمارک و مردم گرینلند همبستگی داریم. بر پایه روند آغاز شده در هفته گذشته، آمادهایم وارد گفتوگویی مبتنی بر اصول حاکمیت و تمامیت ارضی شویم که با آن بهطور قاطع ایستادهایم. تهدید به اعمال تعرفهها روابط ترانسآتلانتیک را تضعیف میکند و خطر یک مارپیچ نزولی خطرناک را به همراه دارد.»
سؤالات فوری درباره نحوه اجرای احتمالی تعرفهها وجود دارد، زیرا اتحادیه اروپا از نظر تجاری یک منطقه اقتصادی واحد است. همچنین روشن نبود که ترامپ چگونه میتواند تحت قوانین آمریکا اقدام کند، هرچند ممکن است به اختیارات اضطراری اقتصادی استناد کند که در حال حاضر تحت چالش دیوان عالی ایالات متحده است.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت که چین و روسیه از شکاف بین آمریکا و اروپا بهره خواهند برد و افزود: «اگر امنیت گرینلند در خطر باشد، میتوانیم این موضوع را در چارچوب ناتو حل کنیم. تعرفهها ممکن است باعث فقیرتر شدن اروپا و آمریکا و تضعیف رفاه مشترک ما شود.»
اروپا تلاش کرده است ترامپ را در کنار خود نگه دارد تا حمایت آمریکا از اوکراین ادامه یابد، از جمله به اشتراکگذاری اطلاعات با کیف و مشارکت در تضمینهای امنیتی در صورت دستیابی به توافق صلح با روسیه.
راسموس سندرگارد، پژوهشگر ارشد مؤسسه مطالعات بینالمللی دانمارک، اعلامیه ترامپ را «بیسابقه» خواند، زیرا تهدید به تعرفهها معمولاً ناشی از اختلافات تجاری است، نه مناقشات ارضی میان متحدان.
او به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: «به همین دلیل است که شاهد واکنش کشورهای اروپایی هستیم که میگویند ‘دیگر بس است’. بخشی از این موضوع، احتمالاً، یک محاسبه استراتژیک از سوی دولتهای این کشورهاست؛ اینکه اگر در این مورد به ترامپ تسلیم شویم، مرحله بعدی چه خواهد بود؟ در نهایت باید واکنش نشان داد.»
سندرگارد همچنین گفت تهدید ترامپ با تعرفهها سطح بازی را برای اروپا هموار کرده است. اروپاییها از نظر نظامی نمیتوانند رقابت کنند، اما اتحادیه اروپا میتواند از طریق تعرفههای متقابل، یک ابزار اقتصادی قدرتمند در اختیار داشته باشد.
او افزود: «اتحادیه اروپا واقعاً قادر است با قدرت پاسخ دهد و این موضوع اقتصاد اروپا را تحت تأثیر قرار خواهد داد. همچنین اقتصاد آمریکا را نیز متضرر خواهد کرد. چالش ترامپ این است که انتخابات میاندورهای در پیش دارد و وضعیت اقتصادی بدتر از حال حاضر به نفع او نخواهد بود.»
حرکت ترامپ همچنین در داخل آمریکا نیز با واکنش منفی مواجه شد.
سناتور مارک کلی، خلبان سابق نیروی دریایی و نماینده دموکرات آریزونا، گفت تهدید ترامپ به وضع تعرفه علیه متحدان آمریکا باعث میشود آمریکاییها «بیشتر بپردازند تا قلمرویی را که به آن نیازی نداریم، به دست آوریم».
او در شبکههای اجتماعی نوشت: «نیروهای کشورهای اروپایی برای دفاع از گرینلند در برابر ما وارد این قلمرو میشوند. به این موضوع فکر کنید. آسیبهایی که این رئیسجمهور به اعتبار و روابط ما وارد میکند در حال افزایش است و ما را کمتر ایمن میسازد. اگر تغییری صورت نگیرد، با دشمنان و رقبایی در همه جهات تنها خواهیم بود.»
شش کشور از هشت کشور هدف، عضو اتحادیه اروپا هستند که به عنوان یک منطقه اقتصادی واحد عمل میکند. هنوز روشن نیست که تعرفههای ترامپ کل بلوک را تحت تأثیر قرار دهد یا خیر. نمایندگان اتحادیه اروپا، یکشنبه عصر، نشست اضطراری برای بررسی پاسخ احتمالی برنامهریزی کردند.
اعلام تعرفه همچنین با واکنش مخالفان پوپولیست ترامپ در اروپا نیز مواجه شد.
جورجیا ملونی، نخستوزیر راستگرای ایتالیا و یکی از نزدیکترین متحدان ترامپ در قاره، گفت با او درباره تعرفهها صحبت کرده و آنها را «اشتباه» خوانده است.
او افزود، اعزام تعداد کمی نیرو از برخی کشورهای اروپایی به گرینلند توسط واشنگتن «سوءتفاهم» شده و این اقدام نه علیه آمریکا بلکه برای تأمین امنیت در برابر «بازیگران دیگر» انجام شده است که او آنها را مشخص نکرد.
جوردان باردلا، رئیس حزب راستگرای افراطی «اجلاس ملی» فرانسه و نماینده پارلمان اروپا، در صفحه شخصی خود نوشت که اتحادیه اروپا باید توافق تعرفهای سال گذشته با آمریکا را معلق کند و تهدیدهای ترامپ را «باجگیری تجاری» توصیف کرد.
ترامپ همچنین موفق شد به ندرت احزاب اصلی بریتانیا را متحد کند — از جمله حزب راست افراطی Reform UK — که همه آنها تهدید تعرفه را محکوم کردند.
نایجل فاراژ، رهبر Reform UK و متحد قدیمی ترامپ، گفت: «ما همیشه با دولت آمریکا موافق نیستیم و در این مورد مطمئناً موافق نیستیم. این تعرفهها به ما آسیب خواهد زد.» با این حال، پست او به صراحت به اهداف ترامپ در گرینلند اشاره نکرد.
در همین حال، کیر استارمر، نخستوزیر بریتانیا و رهبر حزب کارگر مرکز-چپ، اعلام کرد که اعلام تعرفهها «کاملاً اشتباه» است و دولت او «مستقیماً این موضوع را با دولت آمریکا دنبال خواهد کرد».
وزرای امور خارجه دانمارک و نروژ نیز انتظار میرود روز یکشنبه در اوِسلو در یک کنفرانس خبری به این بحران پاسخ دهند.
