بر اساس گزارش گاردین، ماریا کورینا ماچادو، رهبر اپوزیسیون ونزوئلا، پس از دیدار با دونالد ترامپ در کاخ سفید، مدال طلای جایزه نوبل صلح خود را به رئیسجمهور آمریکا تقدیم کرد؛ اقدامی نمادین که کمتر از دو هفته پس از آن انجام میشود که ترامپ دستور ربایش نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، را صادر کرد و او اکنون در بازداشت در نیویورک به سر میبرد.
ماچادو که سال گذشته بهدلیل مبارزهاش علیه آنچه «دولت خشن و اقتدارگرای» مادورو توصیف شده بود، جایزه نوبل صلح را دریافت کرده بود، پنجشنبه به خبرنگاران گفت این مدال را «به نشانه قدردانی از تعهد منحصربهفرد ترامپ به آزادی» به او داده است. چند ساعت بعد، ترامپ نیز در پیامی در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت ماچادو «جایزه نوبل صلحش را برای کارهایی که انجام دادهام به من تقدیم کرد» و این اقدام را «ژستی فوقالعاده از احترام متقابل» خواند. بهگزارش گاردین، عکسی که بعدتر از سوی کاخ سفید منتشر شد نشان میداد مدال در یک قاب بزرگ طلایی قرار گرفته و زیر آن متنی درج شده است که این هدیه را «نماد شخصی قدردانی مردم ونزوئلا از اقدام اصولی و قاطع رئیسجمهور ترامپ برای تضمین ونزوئلایی آزاد» معرفی میکند.
اما در همان روز، برگزارکنندگان نوبل در شبکه «ایکس» تأکید کردند که «مدال میتواند مالک عوض کند، اما عنوان برنده نوبل صلح قابل انتقال نیست.» پیشتر نیز کمیته نوبل اعلام کرده بود این جایزه «قابل تقسیم یا قابل انتقال» نیست؛ واکنشی که پس از آن مطرح شد که ماچادو در گفتوگویی رسانهای گفته بود میخواهد جایزهاش را با ترامپ «سهیم» شود.
این حرکت در شرایطی رخ میدهد که به نوشته گاردین، ماچادو پس از کنار رفتن مادورو انتظار داشت واشنگتن او را بهعنوان چهره اصلی جایگزین به رسمیت بشناسد؛ اما ترامپ برخلاف امید حامیان اپوزیسیون، به دلسی رودریگز، معاون مادورو، چراغ سبز داد و او بهعنوان رئیسجمهور موقت سوگند یاد کرد. گزارش میافزاید تحلیلگران این اقدام تازه ماچادو را تلاشی برای بازپس گرفتن حمایت ترامپ و نجات دادن موقعیت سیاسی جریان او ارزیابی کردهاند؛ جریانی که با وجود پشتوانه تبلیغاتی و سیاسی، در شرایط جدید با کاهش شانسهایش برای بهدست گرفتن قدرت روبهرو شده است.
ماچادو اقدام خود را به نمونهای تاریخی تشبیه کرده و گفته است همانگونه که مارکی دو لافایت در سال ۱۸۲۵ مدالی طلایی با تصویر جورج واشنگتن را برای سیمون بولیوار فرستاد، او نیز این هدیه را «نشانه برادری میان مردم آمریکا و مردم ونزوئلا در نبرد برای آزادی علیه استبداد» میداند. با این حال، گاردین مینویسد رابطه ماچادو با تیم ترامپ طی هفتههای اخیر دچار تنش شده و همین مسئله، همراه با نگرانیهایی درباره توانایی اپوزیسیون برای کنترل وضعیت امنیتی ونزوئلا، از عوامل اصلی فاصله گرفتن کاخ سفید از حمایت کامل از ماچادو بوده است.
کارولاین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، پنجشنبه در توضیح علت رویکرد ترامپ گفت ارزیابی رئیسجمهور «بر اساس واقعیتهای میدانی» و گزارشهایی بوده که از تیم امنیت ملی دریافت کرده و افزود نظر ترامپ «در این مقطع تغییر نکرده است.» لیویت همچنین تأکید کرد رودریگز و دیگر اعضای کلیدی «دولت موقت» با همتایان آمریکایی خود در تماس دائماند و «بسیار همکاریپذیر» بودهاند. او به آزادی پنج شهروند آمریکایی از زندانهای ونزوئلا در همین هفته اشاره کرد و گفت طرف ونزوئلایی تا این مرحله «همه خواستهها و درخواستهای ایالات متحده و رئیسجمهور» را برآورده کرده است. لیویت در عین حال گفت ترامپ امیدوار است «یک روز» انتخابات تازهای در ونزوئلا برگزار شود، اما «زمانبندی بهروزشدهای» برای آن ارائه نکرد.
در سوی دیگر، دلسی رودریگز همزمان تلاش کرده پیام دوگانهای ارسال کند: از یک طرف در سخنرانی سالانه وضعیت کشور در کاراکاس، یورش آمریکا را «بزرگترین لکه» در روابط ونزوئلا و ایالات متحده دانست، گفت واشنگتن با حمله و کشتن شهروندان ونزوئلایی و «ربودن» رئیسجمهور از «خط قرمز» عبور کرده است؛ اما از طرف دیگر اعلام کرد آماده است برای یک «نبرد دیپلماتیک» به واشنگتن برود و تصریح کرد ونزوئلا حق دارد هم با چین و روسیه و کوبا و ایران رابطه داشته باشد و هم با ایالات متحده. او گفت اگر روزی بهعنوان رئیسجمهور موقت لازم باشد به واشنگتن سفر کند، «سربلند» خواهد رفت و «سینهخیز» نخواهد آمد.
گاردین در پایان یادآوری میکند که این نخستین بار نیست که یک برنده نوبل سرنوشت مدال خود را به شکلی غیرمعمول رقم میزند؛ از سپردن مدال ارنست همینگوی به کلیسای کاتولیک در کوبا گرفته تا فروش مدال دیمیتری موراتوف برای کمک به کودکان پناهجوی اوکراینی. با این حال، این روزنامه تأکید میکند اقدام ماچادو احتمالاً نخستین موردی است که یک مدال نوبل صلح با چنین انگیزه آشکار و مستقیم سیاسی به رهبر یک کشور دیگر «اهدا» میشود؛ اقدامی که همزمان نشاندهنده تلاش اپوزیسیون برای جلب حمایت واشنگتن است و نیز بیانگر واقعیت جدید قدرت در کاراکاس، جایی که دولت موقت رودریگز اکنون کانال اصلی تعامل آمریکا معرفی میشود.
