اعتراضاتی که از بازار تهران و علیه فشار بیقفه گرانی و ارزش پول ملی آغاز شده بود اکنون به یک تقابل گسترده تازه بین حکومت ایران و آمریکا تغییر جهت داده است. ترامپ تهدید میکند و خبرگزاری رویترز گزارش داد یک مقام ارشد ایرانی به کشورهای همسایهای که نیروهای آمریکا را در خاک خود میزبانی میکنند هشدار داده در صورت اقدام نظامی واشنگتن علیه ایران، تهران پایگاههای آمریکا در آن کشورها را هدف قرار خواهد داد
خبرگزاری رویترز گزارش داد یک مقام ارشد ایرانی به کشورهای همسایهای که نیروهای آمریکا را در خاک خود میزبانی میکنند هشدار داده است در صورت اقدام نظامی واشنگتن علیه ایران، تهران میتواند پایگاههای آمریکا در آن کشورها را هدف قرار دهد. به گفته این مقام که به شرط ناشناس ماندن با رویترز گفتوگو کرده، ایران از متحدان منطقهای آمریکا خواسته است «مانع حمله واشنگتن» شوند و مشخصاً به کشورهایی از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی و ترکیه پیام داده شده که اگر ایالات متحده ایران را هدف بگیرد، پایگاههای آمریکا در این کشورها نیز هدف قرار خواهند گرفت.
این هشدار در شرایطی مطرح شده که دولت دونالد ترامپ طی روزهای گذشته بارها از احتمال «مداخله» در حمایت از معترضان ایرانی سخن گفته است. رویترز مینویسد ترامپ در مصاحبهای با شبکه سیبیاس تهدید کرده اگر ایران معترضان را اعدام کند، آمریکا «اقدام بسیار قوی» انجام خواهد داد و همزمان از مردم ایران خواسته به اعتراض ادامه دهند و حتی «نهادها را به دست بگیرند»، بدون آنکه توضیح دهد منظورش از «کمک در راه است» چیست.
در همین حال، سه دیپلمات به رویترز گفتهاند به برخی از نیروها توصیه شده است تا عصر چهارشنبه پایگاه هوایی «العدید» در قطر را ترک کنند؛ پایگاهی که بزرگترین پایگاه نظامی آمریکا در خاورمیانه توصیف میشود و بنا بر گزارش رویترز حدود ۱۰ هزار نیرو در آن مستقرند. یکی از دیپلماتها این اقدام را «تغییر وضعیت استقرار» خوانده و گفته این تصمیم به معنای «تخلیه دستورمند» و گسترده نیست. رویترز اضافه میکند نشانهای از جابهجایی بزرگ نیروها مانند آنچه سال گذشته، پیش از حمله موشکی ایران به همین پایگاه رخ داد، دیده نشده است. سفارت آمریکا در دوحه و وزارت خارجه قطر نیز در زمان انتشار گزارش رویترز واکنش فوری ارائه نکردهاند.
به گزارش رویترز، تهران در عین حال مدعی است ناآرامیها با نقشآفرینی «تروریستها» و با تحریک آمریکا و اسرائیل پیش میرود؛ ادعایی که در روایت رسمی جمهوری اسلامی برای توضیح خشونتها و تلفات تکرار میشود. در داخل ایران، محدودیتهای ارتباطی و قطع اینترنت نیز جریان اطلاعات را مختل کرده است. رویترز به نقل از نهاد حقوق بشری هرانا نوشته است این سازمان تا کنون مرگ ۲٬۴۰۳ معترض و ۱۴۷ نفر از افراد وابسته به حکومت را تأیید کرده و در عین حال یادآوری کرده که یک مقام ایرانی پیشتر به رویترز گفته بود حدود ۲ هزار نفر در ناآرامیها کشته شدهاند. رویترز تأکید میکند امکان راستیآزمایی مستقل بسیاری از آمارها و گزارشها بهدلیل وضعیت ارتباطی و محدودیتها دشوار است.
رویترز همچنین گزارش میدهد تماسهای مستقیم میان عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، و استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، «تعلیق» شده است؛ نشانهای از افزایش تنش در کانالهای ارتباطی همزمان با تهدیدهای متقابل. در سطح منطقهای نیز آمریکا نیروهایی در نقاط مختلف دارد؛ از جمله ستاد پیشروی فرماندهی مرکزی در العدید قطر و مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین.
همزمان با بالا گرفتن گمانهزنیها درباره آینده بحران، یک مقام غربی به رویترز گفته است نشانهای از «فروپاشی قریبالوقوع» حکومت دیده نمیشود و دستگاه امنیتی همچنان کنترل را در دست دارد؛ او افزوده سرکوب «تا حدی آرامش را بازگردانده»، هرچند سطح درگیریها در برخی نقاط «بیسابقه» بوده و حکومت را در مقطع آسیبپذیری غافلگیر کرده است. در اروپا نیز ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، گفته است گمان میکند این رویدادها «خشونتبارترین سرکوب در تاریخ معاصر ایران» باشد و باید متوقف شود.
رویترز در کنار این تحولات، به تشدید فشارهای ایالات متحده اشاره میکند: ترامپ دوشنبه اعلام کرد بر کالاهای وارداتی از هر کشوری که با ایران تجارت کند، تعرفه ۲۵ درصدی وضع خواهد شد و وزارت خارجه آمریکا نیز از شهروندانش خواسته ایران را ترک کنند. در داخل ایران، به گزارش رویترز، رئیس قوه قضائیه خواستار سرعت در رسیدگی و مجازات بازداشتشدگان مرتبط با خشونتها شده و هرانا شمار بازداشتها را بیش از ۱۸ هزار نفر اعلام کرده است. رویترز همچنین به گزارشی از یک گروه حقوق بشری کُرد درباره احتمال اجرای حکم اعدام یک مرد ۲۶ ساله مرتبط با اعتراضات اشاره کرده و نوشته است امکان تأیید مستقل این خبر را نداشته است.
