گروههای بینالمللی حقوق بشر بازداشت دوباره نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، در ایران را بهشدت محکوم کردهاند و کمیته نوبل از مقامهای جمهوری اسلامی خواسته است فوراً محل نگهداری او را روشن کنند. این واکنشها پس از آن مطرح شد که خبرگزاری رویترز گزارش داد نرگس محمدی روز جمعه در پی حضور و سخنرانی در مراسم یادبود خسرو علیکردی، وکیل دادگستری، در شهر مشهد بازداشت شده است.
به گفته شیرین اردکانی، وکیل فرانسوی نرگس محمدی، او پس از آنکه در این مراسم مرگ خسرو علیکردی را «مشکوک» توصیف کرده بود، بازداشت شد. دادستان مشهد، حسن همتیفر، روز شنبه اعلام کرد نرگس محمدی یکی از ۳۹ نفری بوده است که پس از این مراسم بازداشت شدند. به گفته او، محمدی و برادر خسرو علیکردی در این مراسم «اظهارات تحریکآمیز» مطرح کرده و حاضران را به سر دادن «شعارهای هنجارشکنانه» و برهم زدن نظم عمومی تشویق کردهاند. خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم به نقل از دادستان مشهد گزارش داد که در جریان این رویداد، رئیس پلیس مشهد و یک مأمور دیگر هنگام تلاش برای کنترل جمعیت با ضربات چاقو زخمی شدهاند.
در پی این تحولات، کمیته نوبل نروژ با صدور بیانیهای از مقامهای ایرانی خواست «بیدرنگ محل نگهداری نرگس محمدی را مشخص کنند، امنیت و سلامت او را تضمین کنند و بدون هیچ قید و شرطی او را آزاد سازند». اتحادیه اروپا نیز خواستار آزادی فوری او شد. سخنگوی اتحادیه اروپا روز شنبه اعلام کرد که بروکسل از مقامهای ایران میخواهد با در نظر گرفتن وضعیت جسمی شکننده نرگس محمدی، او و همه افرادی را که بهناحق به دلیل استفاده از حق آزادی بیان بازداشت شدهاند، آزاد کنند.
همزمان ویدئویی در شبکههای اجتماعی بهطور گسترده منتشر شده که نرگس محمدی را بدون حجاب اجباری نشان میدهد؛ او در این ویدئو بر روی یک خودرو ایستاده، میکروفن در دست دارد و در میان جمعیت شعار «زنده باد ایران» سر میدهد. وکیل او همچنین گفته است که نرگس محمدی پیش از بازداشت مورد ضرب و شتم قرار گرفته است.
سازمان گزارشگران بدون مرز اعلام کرده است که در جریان مراسم یادبود خسرو علیکردی، چهار روزنامهنگار و شماری دیگر از شرکتکنندگان نیز بازداشت شدهاند. خسرو علیکردی، وکیل حقوق بشر، پنجم دسامبر در دفتر کار خود جان باخت. مقامهای رسمی علت مرگ او را سکته قلبی اعلام کردهاند، اما نهادهای حقوق بشری خواستار انجام تحقیقاتی مستقل درباره مرگ او شدهاند. بر اساس گزارش خبرگزاری «فعالان حقوق بشر»، جمعیت حاضر در این مراسم شعارهایی از جمله «مرگ بر دیکتاتور» در اشاره به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، و همچنین «میجنگیم، میمیریم، ذلت نمیپذیریم» سر دادهاند.
نرگس محمدی، ۵۳ ساله، که جایزه صلح نوبل سال ۲۰۲۳ را دریافت کرده است، بیش از ده سال از عمر خود را در زندانهای ایران گذرانده و آخرین بار از نوامبر ۲۰۲۱ به اتهامهایی از جمله «تبلیغ علیه نظام»، «اقدام علیه امنیت ملی» و عضویت در «سازمانهای غیرقانونی» زندانی شده بود.
