جعفر پناهی، فیلمساز برجسته و برنده نخل طلای کن، در سخنرانی خود در جشنواره فیلم مراکش اعلام کرد با وجود حکم یکساله زندان که اخیراً در ایران علیه او صادر شده، قصد دارد پس از پایان کارزار اسکاری فیلم جدیدش «یک اتفاق ساده» به کشور بازگردد.
پناهی که به زبان فارسی سخن میگفت و مترجم انگلیسی در کنار او بود، تأکید کرد:
«من فقط یک گذرنامه دارم؛ گذرنامه کشور خودم. و میخواهم آن را نگه دارم.»
حکم جدید: یک سال زندان، ممنوعیت سفر و منع فعالیت اجتماعی
به گزارش Variety روز دوشنبه، پناهی در یک دادگاه غیابی و در حالی که در خارج از کشور به سر میبرد، به یک سال زندان محکوم شد. وکیل او، مصطفی نیلی، اعلام کرد این حکم شامل دو سال ممنوعیت خروج از کشور و ممنوعیت عضویت در هر گروه سیاسی یا اجتماعی نیز هست. به گفته او، درخواست تجدیدنظر ارائه خواهد شد.
پناهی گفت با وجود اینکه در سختترین سالها امکان ترک ایران برایش فراهم شده بود، «هرگز به فکر پناهندگی و زندگی در کشور دیگر نبوده است». او همچنان در ایران زندگی میکند ولی بخشی از زمان خود را در فرانسه میگذراند؛ کشوری که فیلم تازه او را بهعنوان نماینده خود برای اسکار انتخاب کرده است.
او افزود:
«با همه دشواریها، وطن بهترین جای زندگی است. جایی است که میتوانم نفس بکشم، معنای زندگی را پیدا کنم و نیروی خلق داشته باشم. مشکلات امروز ایران هم موقت است؛ همانطور که هر جامعهای مشکلات خود را دارد.»
سابقه احکام سنگین و ادامه فیلمسازی پنهانی
در سال ۲۰۱۰، پناهی به شش سال زندان و بیست سال ممنوعیت فیلمسازی، مصاحبه و سفر محکوم شد، اما تنها چند ماه در زندان ماند و سپس با وثیقه آزاد شد. با وجود ممنوعیتها، او بهطور مخفیانه در ایران فیلم ساخت و آثارش را به خارج از کشور منتقل کرد.
او بار دیگر در سال ۲۰۲۲ بازداشت شد و پس از هفت ماه زندان، با اعلام اعتصاب غذا و تهدید به توقف کامل خوردن و نوشیدن، دو روز بعد آزاد شد.
پناهی گفت سه ماه است «شب و روز» درگیر کارزار اسکار فیلمش است و حکم زندان در میانه این روند صادر شده، اما مصمم است بلافاصله پس از پایان آن به ایران بازگردد:
«این حکم روند را مختل کرد، اما کارم را تمام میکنم و به محض پایان آن به ایران برمیگردم.»
فیلم تازه او، «یک اتفاق ساده»، داستان گروهی از زندانیان سیاسی پیشین است که فردی را گروگان میگیرند و تصور میکنند شکنجهگر سابق آنهاست. پناهی گفت که بخشهایی از فیلم الهامگرفته از تجربه شخصی او در بازداشت و بازجویی است.
دو نوع فیلمساز؛ پناهی: در برابر قدرت نباید تسلیم شد
پناهی در جشنواره مراکش خطاب به فیلمسازان جوان حاضر در جلسه گفت:
«فیلمسازان دو دستهاند:
۹۵ درصد دنبال مخاطباند؛ ۵ درصد فقط دنبال حقیقتی هستند که میخواهند بگویند.
انتخاب هر کدام ممکن است، اما تلاش کنید بهترین باشید.»
او تأکید کرد:
«اگر جزء آن ۵ درصد هستید و فقط کاری را که درست میدانید انجام میدهید، نمیتوانید در برابر هیچ قدرتی تسلیم شوید. این انتخاب هزینه دارد؛ در کشورهای غربی هزینهاش اقتصادی است، در کشور من سیاسی. من این را میدانم. فیلمهایم خوشایند حکومت نیست، اما این دلیل نمیشود که به کشورم برنگردم. بازمیگردم.»
حاضران در جشنواره او را با تشویق ایستاده بدرقه کردند. قرار است فیلم «یک اتفاق ساده» روز پنجشنبه در جشنواره مراکش به نمایش درآید.
