مرگ فرمانده نیروهای «فَرقههای مردمی» ضربهای جدی به تلاشهای اسرائیل برای ایجاد گروههای نیابتی علیه حماس وارد کرد
یاسر ابو شباب، رهبر برجسته شبهنظامیان مورد حمایت اسرائیل در غزه، کشته شد؛ رخدادی که به گفته منابع محلی ضربهای سنگین به راهبرد اسرائیل برای ایجاد نیروهای نیابتی فلسطینی جهت مقابله با حماس محسوب میشود.
به گزارش گاردین ابو شباب، از رهبران قبیله بدوی ترابین و فرمانده گروه «نیروهای مردمی» (Popular Forces)، طی ۴۸ ساعت گذشته بر اثر جراحات شدید جان باخت. روایات مختلفی درباره نحوه مرگ او منتشر شده، اما گزارشهای غالب از درگیری خونین او با یکی از خانوادههای پرنفوذ و مسلح محلی حکایت دارد.
درگیری مرگبار بر سر یک گروگان
به گفته منابع غزه، ابو شباب پس از آنکه از آزادی یک گروگان که نیروهایش از یک خانواده قدرتمند به اسارت گرفته بودند سر باز زد، هدف حمله تلافیجویانه بستگان گروگان قرار گرفت. در تبادل آتش دو طرف تلفات سنگینی گزارش شد و ابو شباب در نهایت بر اثر جراحات جان داد.
نیروهای مردمی مدعیاند او هنگام مداخله برای پایاندادن به «نزاع خانوادگی» هدف گلوله قرار گرفته و مرگ او ارتباطی با حماس ندارد. با این حال، منابع محلی و برخی رسانههای اسرائیلی روایت درگیری بر سر گروگان را معتبرتر میدانند.
سخنگوی حماس – که پیشتر ابو شباب را «همکار اسرائیل» توصیف کرده و وعده داده بود او را پیدا خواهد کرد – هرگونه نقش حماس در این قتل را رد کرده است.
شبهنظامیان نیابتی؛ سیاست پرمناقشه اسرائیل
«نیروهای مردمی» بزرگترین و مجهزترین گروه شبهنظامی محلی است که طی سال گذشته در بخشهای تحت کنترل اسرائیل در غزه ظهور کردند. اسرائیل، خود، در ماه ژوئن پذیرفته بود که به این گروهها سلاح داده و از آنها برای تضعیف حماس استفاده کرده است.
اما کارشناسان اسرائیلی این سیاست را شکستخورده توصیف میکنند.
دکتر مایکل میلشتاین، کارشناس حماس در مرکز موشه دایان، گفت:
«نتیجه از پیش روشن بود. چه حماس او را کشته باشد چه در درگیریهای قبیلهای، پایان او قابل انتظار بود.»
افزایش تردید در میان دیگر گروههای ضدحماس
مرگ ابو شباب – که حدود صد جنگجو را فرماندهی میکرد – به گفته تحلیلگران فلسطینی، تردیدهای جدی در میان سایر گروههای نوظهور مورد حمایت اسرائیل ایجاد خواهد کرد.
در ماه سپتامبر، حسامالاسطل، رهبر یک گروه دیگر در خان یونس، گفته بود او و ابو شباب «نیروی جایگزین حماس» را شکل خواهند داد. اکنون محل اقامت او نامشخص است.
این گروهها، پس از آتشبس اکتبر که با میانجیگری آمریکا حاصل شد، همچنان در مناطق تحت کنترل اسرائیل فعالیت داشتند. در ۱۸ نوامبر، ویدیویی منتشر شد که در آن دهها نیروی مسلح تحت فرماندهی معاون ابو شباب برای «پاکسازی رفح از تروریستها» دستور میگرفتند.
ارتباط نزدیک این گروهها با اسرائیل، همچنین با اتهامات مربوط به غارت سازمانیافته کاروانهای کمکرسانی همراه بود؛ امری که به گفته برخی تحلیلگران، اسرائیل با چشمپوشی از آن، تلاش داشت متحدان محلی خود را تقویت کند.
بنبست سیاسی درباره آینده غزه
مرگ ابو شباب در حالی رخ میدهد که طرح ۲۰بندی دونالد ترامپ برای غزه، شامل خلعسلاح کامل حماس و اداره گذار توسط یک نهاد بینالمللی، پیشرفتی نداشته است. حماس تاکنون از خلعسلاح امتناع کرده و درباره تشکیل نیروی بینالمللی نیز توافقی حاصل نشده است.
جنگ غزه پس از حمله حماس در سال ۲۰۲۳ آغاز شد که طی آن ۱٬۲۰۰ نفر – عمدتاً غیرنظامی – کشته و ۲۵۰ نفر ربوده شدند. حملات اسرائیل و عملیات نظامی دو سال اخیر، و نیز حملات پس از آتشبس، تاکنون بیش از ۷۰ هزار فلسطینی را به کام مرگ فرستاده و غزه را عملاً ویران کرده است.
