همزمان با اعلام مسکو درباره سقوط کامل پوکروفسک، تلاشهای واشنگتن برای پایان دادن به جنگ اوکراین وارد مرحله حساسی شده است
در حالی که جنگ اوکراین وارد چهارمین سال خود میشود، صحنه میدانی و دیپلماتیک بهطور همزمان شاهد تحولاتی مهم است. روسیه روز دوشنبه اعلام کرد نیروهایش پس از ماهها نبرد سنگین، کنترل کامل شهر استراتژیک پوکروفسک در شرق اوکراین را به دست گرفتهاند. ولادیمیر پوتین این پیشروی را «پیروزی مهم» خواند و آن را گامی در جهت تحقق اهداف گستردهتر کرملین در دونباس دانست.
پوکروفسک، که پیش از جنگ بیش از ۶۰ هزار نفر جمعیت داشت و یک مرکز لجستیکی کلیدی ارتش اوکراین بود، اکنون تقریباً بهطور کامل ویران شده است. در حالی که فرماندهان روس به پوتین گفتهاند عملیات «پاکسازی» در این منطقه ادامه دارد، اوکراین تاکنون این ادعا را تأیید نکرده است. منابع مستقل نیز قادر به راستیآزمایی این خبر نیستند، اما نقشههای دو طرف ماهها نشان میداد که شهر تحت شدیدترین فشار روسیه قرار دارد.
اهمیت این پیشروی از نگاه تحلیلگران روس در این است که با سقوط پوکروفسک، مسکو به سکویی برای حرکت به سمت دو شهر مهم دیگر اوکراین—کراماتورسک و اسلاویانسک—دست یافته و این میتواند موضع مذاکراتی کرملین را تقویت کند؛ بهویژه در زمانی که آمریکا تلاش میکند چارچوبی برای توقف جنگ ارائه دهد.
نگرانی اروپا از توافق احتمالی آمریکا–روسیه
این تحولات میدانی همزمان شده با موجی از نگرانیها در اروپا نسبت به روند مذاکراتی که واشنگتن پیش میبرد. طرح ۲۸ مادهای اولیه میان آمریکا و روسیه—که با اعتراض کییف و برخی پایتختهای اروپایی روبهرو شد—بهزعم منتقدان بیش از حد به خواستههای مسکو نزدیک بود، از جمله پیشنهاد عقبنشینی اوکراین از بخشهایی از دونتسک و پذیرش عملی الحاق کریمه و لوهانسک به روسیه.
اروپاییها میگویند هر توافقی که بر اساس «منطق قدرتهای بزرگ» میان واشنگتن و مسکو شکل گیرد، عملاً امنیت اروپا را به خطر میاندازد. بسیاری در بروکسل نگرانند که نتیجه نهایی جنگ، روسیه را نه تضعیف، بلکه تقویت کرده و آن را برای اقدامهای بعدی جسورتر سازد.
دولتهای اروپایی که تاکنون حدود ۱۸۰ میلیارد یورو کمک به اوکراین ارائه کردهاند، نگرانند که در فرایند شکلگیری توافق کنار گذاشته شدهاند: نه در مذاکرات آمریکا و اوکراین در فلوریدا حضور داشتند و نه در گفتوگوی هیئت آمریکایی با پوتین در مسکو شرکت خواهند داشت.
وزیر دفاع آلمان بهصراحت گفته است اروپا دیگر نمیداند «به کدام اتحادها میتواند در آینده اعتماد کند».
پیوند پیشرویهای روسیه با فشار دیپلماتیک بر اوکراین
رویترز مینویسد: در حالی که مسکو از پیروزی در پوکروفسک سخن میگوید، واشنگتن تلاش دارد طرحی اصلاحشده را به کییف تحمیل کند—طرحی که هرچند نسبت به نسخه اولیه تعدیل شده، اما همچنان خطر امتیازدهی اجباری را به همراه دارد. اروپا بیم دارد که این توافق، هر شکل که بگیرد، دستکم بخشی از خاک اوکراین اشغالی را برای روسیه تثبیت کند و بازگشت مسکو به اقتصاد جهانی به آن امکان دهد ارتش خود را بازسازی کند.
پیشرویهای اخیر روسیه—از جمله ادعای تصرف وووچانسک در خارکیف و استمرار فشار در دونباس—میتواند در چنین فضایی قدرت چانهزنی مسکو را افزایش دهد و طرف آمریکایی را به سمت «یک توافق سریع» سوق دهد.
