کارزار جهانی تازهای با عنوان «Free Marwan» – آزادی مروان آغاز شده است؛ تلاشی بینالمللی برای آزادی مروان برغوثی، چهرهای که بسیاری او را مهمترین و محبوبترین رهبر بالقوه فلسطین و امیدی برای آینده دولت مستقل فلسطینی میدانند. این کمپین در شرایطی شکل گرفته که مذاکرات پس از آتشبس غزه ادامه دارد و موضوع آزادی زندانیان سیاسی فلسطینی بار دیگر به محور بحثها بازگشته است.
این حرکت جهانی به ابتکار خانواده برغوثی در کرانه باختری و با همراهی گروههای مدنی در بریتانیا آغاز شده است و هدف آن قرار دادن سرنوشت او در مرکز گفتوگوهای مرحله بعدی آتشبس است. نظرسنجیهای پیدرپی در سالهای اخیر نشان میدهد که برغوثی محبوبترین شخصیت سیاسی فلسطین در غزه و کرانه باختری است.
موج هنر اعتراضی از لندن تا کرانه باختری
همزمان با آغاز این کمپین، دیوارنگارههایی با عنوان «Free Marwan» در نقاط مختلف لندن دیده میشود؛ آثاری که به گفته برگزارکنندگان، بخشی از یک طرح هنری سازمانیافته است. یک سازه هنری بزرگ نیز در روستای کُبر (نزدیک رامالله) نصب شده است. انتظار میرود هفته آینده بیانیهای رسمی همراه با امضای چهرههای برجسته سیاسی و فرهنگی در حمایت از آزادی او منتشر شود.
پروندهای که ۲۰ سال است باز مانده
مروان برغوثی بیش از دو دهه است که در زندانهای اسرائیل نگهداری میشود. او در سال ۲۰۰۴ به اتهام برنامهریزی برای حملاتی که به کشته شدن پنج غیرنظامی انجامید، به پنج بار حبس ابد بهعلاوه ۴۰ سال زندان محکوم شد؛ حکمی که اتحادیه بینپارلمانی جهانی آن را محاکمهای معیوب و غیرمنصفانه توصیف کرده است.
با وجود فشار حماس و برخی دولتهای عربی، اسرائیل در تبادل بزرگ زندانیان که همزمان با آتشبس ۱۳ اکتبر انجام شد، حاضر به آزادی او نشد. حتی دونالد ترامپ نیز در مقطعی گفته بود احتمال دارد برای آزادی او تلاش کند.
برغوثی، عضو ارشد فتح و از منتقدان سرسخت سیاستهای اسرائیل، از حامیان راهحل دودولتی است و بسیاری معتقدند اسرائیل از آزادی او هراس دارد؛ چرا که در صورت آزاد شدن، میتواند به قویترین صدای سیاسی فلسطینیها بدل شود.
انزوای اجباری، شکنجه و قطع ارتباط با جهان خارج
طبق گزارشها، برغوثی بارها در انفرادی نگهداری شده و از ملاقات با خانوادهاش محروم بوده است. او در سه سال گذشته حتی یکبار هم خانوادهاش را ندیده و وکلایش تنها پنج بار در دو سال موفق به ملاقات با او شدهاند. صلیب سرخ جهانی نیز از دیدار با او منع شده که بر اساس قوانین بینالمللی غیرقانونی است.
از سال ۲۰۲۳ تاکنون، منابع حقوق بشری از چهار مورد ضربوشتم شدید برغوثی در زندان خبر دادهاند. با این حال گفته میشود او هنوز از توان جسمی و ذهنی کافی برای ایفای نقش سیاسی فعال برخوردار است.
تهدید به اعدام و تلاش برای ساکت کردن یک رهبر
در ماههای اخیر ایتامار بنگویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل، در یک ویدئو ضبطشده او را به اعدام تهدید کرده است. در همین راستا، پارلمان اسرائیل طرحی را بررسی میکند که امکان صدور حکم اعدام برای متهمان «قتل با انگیزه ملیگرایانه» را فراهم میسازد؛ طرحی که میتواند زمینه را برای اجرای حکم مرگ علیه برغوثی مهیا کند.
خانواده برغوثی: «این فقط یک مطالبه برای او نیست، مطالبهٔ آزادی همه زندانیان فلسطینی است»
فدوا برغوثی، همسر او، در نخستین گفتوگو با رسانههای اسرائیل بر تأکید همسرش بر راهحل دودولتی اشاره کرده و گفته است:
«مروان راه صلح را میبیند. او باور دارد آینده باید بر پایه دو دولت و همزیستی ساخته شود.»
عرب برغوثی، پسر او، نیز با اشاره به موج جهانی حمایت گفت:
«برای ما مروان فقط پدر نیست؛ او امید یک ملت است. هزاران خانواده فلسطینی درد ما را تجربه میکنند و این کارزار فقط مطالبهای برای او نیست، بلکه خواست آزادی تمام زندانیان فلسطینی است.»
این کمپین تازه، در حالی اوج میگیرد که فضای سیاسی پس از آتشبس شکننده غزه همچنان متغیر و پرتنش است. با برجسته شدن نام مروان برغوثی در افکار عمومی جهان، این پرسش پیش روی جامعه بینالمللی قرار گرفته است:
آیا زمان آزادی چهرهای رسیده که میتواند آینده سیاست فلسطین را دگرگون کند؟
روزنامه فرانسوی اومانیته با انتشار فراخوانی به این مبارزه پیوسته است. فابیان گی سردبیر اومانیته در سرمقاله امروز این روزنامه نوشته است:
آزادی برای مروان برغوثی، نماد رهایی ملت فلسطین
مروان برغوثی ناعادلانه در زندان نگه داشته شده است؛ او یکی از میان ۱۰۵۰۰ زندانی سیاسی فلسطینی است. بیش از بیست سال است که زندانی است، به این دلیل که در برابر اشغال اسرائیلی فلسطین ـ اشغالی که طبق حقوق بینالملل غیرقانونی شناخته میشود ـ مبارزه کرده است. این نمایندهٔ فلسطینی همچنان چهرهای بسیار محبوب است؛ او امید یک ملت کامل را در خود مجسم میکند.
در زمانی که غزه به ویرانی و نسلکشی سپرده شده، دولت اسرائیل تهدید به الحاق کرانه باختری میکند، و پناهندگان فلسطینی به حال خود رها شدهاند، آزادی مروان برغوثی میتواند اقدامی بزرگ باشد؛ نشانهای، گسستی در چرخهی بیپایان خشونت و استبداد استعماری. این مطالبه از سوی روزنامه اومانیته، از سوی همهٔ شهرداریهایی که این زندانی سیاسی را شهروند افتخاری خود اعلام کردهاند، و از سوی شخصیتهایی در سراسر جهان حمایت میشود. آزادی او یک موضوع سیاسی تعیینکننده است.
«ماندلای فلسطین»، چهرهای وحدتبخش است؛ او توان گردآوردن مردم خود و جریانهای گوناگون سیاسی فلسطینی را دارد. همین ویژگی او را به مخاطبی مشروع و طبیعی برای ازسرگیری گفتوگو با اسرائیلیها در چشماندازی مبتنی بر صلح و استعمارزدایی بدل میکند؛ او میتواند کنشگر اصلی بازسازی فلسطین باشد، بازسازیای که همبستگی منطقهای و بینالمللی را حول خود بسیج کند.
او در سال ۲۰۱۵ گفت:
«نخستین روزِ صلح، آخرین روزِ اشغال خواهد بود.»
با این سخن، رهایی ملت فلسطین را شرطی بنیادین برای هر فرایند مذاکرات آینده قرار داد. آزادی او نخستین گام در مسیر استعمارزدایی خواهد بود؛ راهی که تنها مسیر رسیدن به یک صلح عادلانه و پایدار میان فلسطینیان و اسرائیلیهاست.
اومانیته در همین راستا فراخوانی را منتشر میکند؛ فراخوانی که شخصیتها و نیروهایی با دیدگاههای گوناگون را گرد هم میآورد ـ همهٔ کسانی که به صلح و به حقوق ملت فلسطین پایبندند. ما این اقدام را در چارچوب کارزار بینالمللیای قرار میدهیم که توسط همسر و فرزندان مروان برغوثی هدایت میشود. نام مروان برغوثی نماد رهایی مردم فلسطین است.
بگذارید پژواک صدای او ـ صدای یک ملت که مصمم به احقاق حق خود برای تعیین سرنوشت است ـ در همهجا طنینانداز شود.
یک پاسخ
خواستار آزادی