
بر اساس یک تحقیق مشترک که توسط رسانههای +۹۷۲، لوکالکال و روزنامه گاردین منتشر شده، دستکم ۹۸ فلسطینی از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تا امروز در زندانها و بازداشتگاههای نظامی اسرائیل جان خود را از دست دادهاند. این موارد مرگ، بنابر یافتههای این تحقیق، نتیجه شکنجه، ضربوجرح، سهلانگاری پزشکی و حتی محرومیت از غذا بوده است؛ شرایطی که بسیاری از زندانیان آزادشده نیز در ماههای گذشته با جزئیات مشابه درباره آن شهادت دادهاند.
گزارش یادشده تأکید میکند که شمار واقعی قربانیان احتمالاً بیشتر است. اگر هفت فلسطینی دیگری که پیش از انتقال به زندان توسط نیروهای اسرائیلی کشته شدند نیز محاسبه شوند، رقم مرگومیر به ۱۰۵ نفر میرسد. سازمان فلسطینی امور زندانیان اعلام کرده است که از سال ۱۹۶۷ تا پیش از اکتبر ۲۰۲۳ حداقل ۲۳۷ فلسطینی در زندانهای اسرائیل جان خود را از دست دادهاند، اما نهادهای حقوق بشری میگویند اسناد موجود برای این دوره طولانی کامل نیست. بهگفته این سازمانها، افزایش چشمگیر شمار قربانیان در دو سال گذشته، نشانه تشدید خشونت نظاممند علیه زندانیان فلسطینی همزمان با جنگ است.
سازمان «پزشکان برای حقوق بشر – اسرائیل» نیز تأکید میکند که این آمار منتشرشده تنها بخشی از واقعیت را نشان میدهد. ناجی عباس، مسئول بخش امور زندانیان این سازمان، میگوید: «ما مطمئنیم که افراد دیگری نیز در بازداشت جان دادهاند که نامشان در هیچ فهرستی ثبت نشده است.» بر اساس دادههای خود ارتش اسرائیل، پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، تقریباً هر چهار روز یک زندانی فلسطینی در بازداشت میمرده است.
تحقیق سه رسانهٔ یادشده علاوه بر برشمردن مرگها، دشواری بزرگ دیگری را نیز برجسته میکند: نبود شفافیت در اطلاعرسانی به خانوادهها. بسیاری از خانوادههای فلسطینی نمیدانند عزیزشان در کدام بازداشتگاه نگهداری میشود و حتی هنگام مرگ آنها نیز هیچ اطلاع رسمی دریافت نمیکنند؛ بلکه از طریق رسانهها از خبر فوت مطلع میشوند.
این گزارش بر پایه بررسی ده نمونه کالبدشکافی نیز تهیه شده است. در پنج مورد، آثار آشکار خشونت – از جمله دندههای شکسته، خونمردگیهای گسترده و پارگی اندامهای داخلی – به عنوان علت احتمالی مرگ شناسایی شده است. سه مرگ دیگر ناشی از بیتوجهی کامل بوده است: یک زندانی دچار سوءتغذیه شدید، دیگری مبتلا به سرطان خون درماننشده و سومی یک زندانی مبتلا به دیابت که از دریافت انسولین محروم شده بود.
در یکی از موارد تکاندهنده، عبدالرّحمن معرّی، ۳۳ ساله، که در اکتبر ۲۰۲۳ در زندان مجیدو درگذشت، در کالبدشکافی مشخص شد که استخوانهای دنده و جناغ او شکسته بوده و نشانههای متعدد ضربوجرح بر بدنش دیده میشد. یکی از زندانیان همسلول او به «پزشکان برای حقوق بشر» گفته است که حدود ۱۵ مأمور زندان به مدت پنج دقیقه او را بهشدت کتک زدند، بهویژه بر ناحیه سر. یک وکیل فلسطینی که همان زمان در زندان بود، شهادت میدهد: «هر شب صدای افرادی را میشنیدیم که زیر ضرب و جرح کشته میشدند.» او گفته است معرّی ساعتها پس از حمله فریاد میزد: «من بیمارم، درد دارم، نمیتوانم نفس بکشم، یک دکتر بیاورید.»
در نمونه دیگری، والید خالد عبدالله احمد، نوجوان ۱۷ ساله، که در مارس ۲۰۲۵ در همان زندان جان باخت، در کالبدشکافی مشخص شده که تقریباً هیچ چربی یا توده عضلانی نداشته و از التهاب روده و بیماری گال رنج میبرده؛ امری که احتمال مرگ بر اثر گرسنگی را تقویت میکند.
سرویس زندانهای اسرائیل از پاسخ به پرسشهای رسانههای انجامدهنده این تحقیق خودداری کرده است.
این یافتهها بار دیگر توجه جهانی را به وضعیت فاجعهبار زندانیان فلسطینی جلب کرده و پرسشهای جدی درباره مسئولیتپذیری دولت و ارتش اسرائیل در قبال جان زندانیان مطرح کرده است؛ موضوعی که سازمانهای حقوق بشری از مدتها پیش درباره آن هشدار میدهند.







