دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، گفته است «تا حدی» درباره عملیات احتمالی نظامی در ونزوئلا تصمیمش را گرفته است. این اظهارنظر او در حالی مطرح شده که ناو هواپیمابر «یواساس جرالد آر فورد» به نیروهای نظامی آمریکا در کارائیب پیوسته است.
خبرگزاری رویترز روز شنبه به نقل از مقامهای آگاه خبر داد که همزمان با افزایش حضور نظامی آمریکا در دریای کارائیب، مقامهای ارشد دولت ترامپ در روزهای اخیر سه جلسه در کاخ سفید برگزار کردند تا گزینههای عملیات نظامی احتمالی در ونزوئلا را مورد بحث و بررسی قرار دهند.
رئیسجمهوری آمریکا پس از ۲ ماه حملات مرگبار علیه قایقهای ونزوئلایی، هواپیماهای اف-۳۵، ناوهای جنگی و یک زیردریایی هستهای را در چهارچوب تقویت نیروهای آمریکایی به منطقه اعزام کرده است. چند روز پیش نیز گروه ضربت ناو هواپیمابر جرالد فورد به منطقه آمریکای لاتین اعزام شد و بیش از ۷۵ فروند حنگنده و افزون بر ۵ هزار سرباز را به نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه اضافه کرد.
شبکه تلویزیونی آمریکایی سیبیاس روز جمعه۲۳ آبان خبر داده بود یک پایگاه دریایی آمریکا در پورتوریکو که بیش از ۲۰ سال پیش بسته شده بود، اکنون و همزمان با افزایش نیروهای این کشور در حوزه کارائیب دوباره فعال شده است.
ترامپ ساعاتی پیش گفته بود که ممکن است به زودی در مورد اقدام نظامی علیه ونزوئلا که متهم به ارتباط نزدیک با تجارت غیرقانونی مواد مخدر شده، تصمیمی گرفته شود.
او در هواپیمای ریاستجمهوری به خبرنگاران گفت: نمیتوانم بگویم چه خواهد بود، اما تا حدودی تصمیم خود را گرفتهام.
چهار مقام آمریکایی و یک منبع آگاه که خواستند نامشان فاش نشود، گفتند جلسات شورای امنیت داخلی در روزهای اخیر برگزار شد که یکی از آنها روز شنبه ۲۳ آبان تشکیل شده است.
به نوشته رویترز، این شورا به رئیس جمهوری در مورد مسائل مربوط به امنیت داخلی مشاوره داده و معمولاً استیفن میلر، مشاور امنیت داخلی ترامپ، ریاست آن را بر عهده دارد.
تاکنون، نیروهای نظامی آمریکا در منطقه عملیاتی را علیه شناورهای مظنون به قاچاق مواد مخدر انجام دادهاند. پنتاگون اعلام کرده که دستکم ۲۰ حمله در دریای کارائیب و اقیانوس آرام انجام داده و ۸۰ نفر را کشته است.
قانونگذاران دموکرات و کارشناسان حقوقی، قانونی بودن این حملات را زیر سؤال برده و برخی از متحدان اروپایی آمریکا نیز از این عملیات انتقاد کردهاند.
به نوشته رویترز، ونزوئلا نیز در حال استقرار تسلیحاتی از جمله تجهیزات ساخت روسیه بوده و قصد دارد در صورت حمله هوایی یا زمینی آمریکا، مقاومت چریکی را آغاز کند.
اغاز عملیات نیزه جنوبی
با اعلام رسمی «عملیات نیزه جنوبی» از سوی پیت هگست، وزیر جنگ دولت دونالد ترامپ، تنش میان ایالات متحده و ونزوئلا وارد مرحلهای بیسابقه شده و خطر آغاز یک جنگ گسترده در آمریکای لاتین بهطور جدی بالا گرفته است.
بهگزارش منابع آمریکایی، استقرار بزرگترین ناو هواپیمابر جهان، یواساس جرالد آر فورد، در کنار نیروهای دریایی و هوایی آمریکا در منطقه، شمار نیروهای نظامی ایالات متحده را به بیش از ۱۲ هزار سرباز رسانده است. این گستردهترین تجمع نیروهای آمریکایی در نیمکره غربی از زمان جنگ خلیج فارس تاکنون محسوب میشود.
مسیر حرکت این نیروها آشکار است: کاراکاس، پایتخت ونزوئلا.
دولت ترامپ، که پیشتر ۵۰ میلیون دلار جایزه برای دستگیری نیکولاس مادورو تعیین کرده بود، اکنون آشکارا در حال آمادهسازی گزینههای نظامی برای تغییر حکومت در ونزوئلاست. طبق گزارش شبکه «سیبیاس نیوز» از کاخ سفید، تیمی از مقامهای ارشد پنتاگون – شامل وزیر جنگ هگست و رئیس ستاد مشترک ارتش، ژنرال دانیل کین – روز پنجشنبه گزینههای بهروزشدهٔ یک عملیات نظامی علیه ونزوئلا را به ترامپ ارائه کردهاند؛ گزینههایی که حتی حمله زمینی را نیز در بر میگیرد.
خبرگزاری «آسوشیتدپرس» نیز با اشاره به احتمال استفاده از ناو جرالد آر فورد، گمانهزنی کرده است که جنگندههای آمریکایی ممکن است بهزودی از عرشه این ناو برای بمباران اهدافی در خاک ونزوئلا برخیزند.
وزیر جنگ آمریکا مدعی است که هدف از عملیات «نابودی نارکوتروریستها» و «حفاظت از کشور در برابر قاچاق مواد مخدر» است. اما حتی تحلیلگران نزدیک به غرب نیز این ادعا را فاقد اعتبار میدانند.
الیزابت دیکینسون از گروه بینالمللی بحران میگوید:
«یک ناوهواپیمابر هیچ کارکردی در مبارزه با مواد مخدر ندارد.»
بهگفته او، ماهیت عملیات و شدت تحرکات نظامی نشان میدهد که واشنگتن بهدنبال یک راهحل نظامی واقعی است.
در دو ماه گذشته، بهدستور مستقیم ترامپ، نیروهای آمریکایی ۲۱ قایق غیرنظامی را منهدم کرده و ۸۰ نفر را کشتهاند؛ نشانهای از اینکه عملیات فراتر از یک نمایش بازدارندگی است.
برایان کلارک، افسر پیشین نیروی دریایی و پژوهشگر مؤسسه هادسون، نیز تأکید میکند:
«آمریکا ناوهواپیمابر را اعزام نمیکرد مگر آنکه قصد استفاده از آن را داشته باشد. مگر مادورو کنارهگیری کند.»
همزمان با اوجگیری تهدیدهای آمریکا، دولت مادورو وضعیت آمادهباش کامل اعلام کرده است.
پارلمان ونزوئلا روز سهشنبه قانونی با عنوان «حفاظت یکپارچه از ملت» تصویب کرد که در آن ارتش، پلیس و نیروهای مردمی در قالب یک ساختار فرماندهی مشترک سازماندهی میشوند.
دولت کاراکاس همچنین ۲۰۰ هزار سرباز را بسیج کرده و در رسانههای دولتی، تصاویر گسترده از رژه نیروهای نظامی، پلیس و شبهنظامیان محلی منتشر شده است. مقامها از آمادگی برای جنگ مردمی و تاکتیکهای چریکی سخن میگویند.
دلسی رودریگز، معاون رئیسجمهور، هشدار داده است:
«ما آمادهایم – ابتدا برای مقاومت بدون سلاح، اما اگر لازم باشد برای مبارزه مسلحانه نیز.»
استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل، از هر دو طرف خواسته بود که برای جلوگیری از تشدید بحران، تنشها را کاهش دهند. اما کاراکاس این درخواست را «اشتباه» دانست.
ایوان گیل، وزیر خارجه ونزوئلا، تاکید کرد:
«این یک درگیری میان دو کشور نیست. ما با آمریکا اختلافی نداریم. ما تهدیدی برای آمریکا نیستیم – این ما هستیم که یکطرفه مورد حمله قرار گرفتهایم.»
در کاراکاس، بسیاری نسبت به احیای دکترین مونرو – سیاست دیرینه آمریکا در مداخله در امور آمریکای لاتین – هشدار میدهند. برخی تحلیلگران این تحرکات را «بزرگترین تهدید علیه حاکمیت یک کشور آمریکای لاتین در دهههای اخیر» میدانند.
در حالی که واشنگتن از «مبارزه با مواد مخدر» سخن میگوید، اما تحرکات نظامی و نوع ادبیات مقامات آمریکایی نشان میدهد که دولت ترامپ در حال آمادهسازی یک تغییر رژیم اجباری است؛ اقدامی که میتواند سراسر منطقه را با یک بحران جدید روبهرو کند.
مادورو خطاب به مردم آمریکا: «آیا غزه دیگری در آمریکای جنوبی میخواهیم؟»
رئیسجمهوری ونزوئلا همزمان با محکوم کردن «تهدید» استقرار نظامی آمریکا در دریای کارائیب، این پرسش انتقادی را خطاب به مردم آمریکا مطرح کرد که «آیا به دنبال غزه دیگری در آمریکای جنوبی هستیم؟»
به گزارش روز شنبه ایرنا از خبرگزاری افه، «نیکلاس مادورو» رئیسجمهوری ونزوئلا در جلسهای با حضور حقوقدانها در کاراکاس که به منظور اعتراض به استقرار نظامی آمریکا در کارائیب برگزار و از کانال دولتی تلویزیون ونزوئلا (VTV) پخش شد، اعلام کرد: در این لحظه خطاب به مردم ایالات متحده میگویم، جلوی دست دیوانه کسانی را که دستور بمباران، کشتار و جنگ در آمریکای جنوبی و کارائیب را میدهند، بگیرید. جنگ را متوقف کنید؛ نه به جنگ.
مادورو از آمریکاییها خواست «نقش برجسته» خود را ایفا کنند «تا جلوی آنچه که میتواند یک تراژدی» برای «سراسر قاره آمریکا» باشد را بگیرند.
وی گفت: آیا ما اکنون غزه دیگری در آمریکای جنوبی میخواهیم؟ مردم ایالات متحده چه میگویند؟ بگذارید به شما بگویم، نه. صلح در اینجا پیروز خواهد شد.
مادورو این اظهارات را یک روز پس از آن بیان کرد که «پیت هگست» وزیر جنگ آمریکا از عملیات «نیزه جنوبی» در کارائیب خبر داد؛ عملیاتی نظامی مرتبط با مبارزه ادعایی واشنگتن با قاچاق مواد مخدر از آمریکای لاتین. این عملیات زمانی انجام میشود که فشار دولت «دونالد ترامپ» رئیسجمهوری آمریکا علیه دولت ونزوئلا رو به افزایش است.
