همانگونه که انتظار میرفت، زهران ممدانی پیروز قاطع مبارزات انتخاباتی برای کسب مقام شهرداریی نیویورک شد. مبارزهای که ابر و باد و مه و خورشید و فلک در آمریکا هرچه کردند حریف تحولطلبان جوان نیویورکی نشدند.
زهران ممدانی (Zohran Kwame Mamdani) سیاستمدار جوان آمریکایی-اوگاندایی است که از سال ۲۰۲۱ نمایندهی مجلس ایالتیی نیویورک در منطقهی آستوریا -کوئینز است. او یکی از چهرههای برجستهی جناح سوسیالدموکرات در سیاست شهری آمریکا به شمار میرود و عضوی از “سوسیالیستهای دموکرات آمریکا” (DSA) است.
زهران در خانوادهای روشنفکر رشد یافت: پدرش محمود ممدانی، نظریهپرداز برجستهی پسااستعماری، و مادرش میرا نایر، فیلمساز بینالمللی است. چنین فضای فرهنگی و انتقادی، حساسیت سیاسی و عدالتمحور او را شکل داده است. ورودش به سیاست از فعالیتهای میدانی و عملی در زمینهی مسکن و خدمات شهری آغاز شد و در سال ۲۰۲۰ با پیروزی بر آرولا سیموتاس در انتخابات مقدماتی حزب دموکرات به نقطهی عطفی در روند تکامل شخصیت سیاسیی او رسید.
پایههای اندیشهای و فلسفیی ممدانی بر ستون سوسیالیسم دمکراتیک استوار است. ممدانی خود را در امتداد جنبش برنی سندرز و درون سنت سوسیالدموکراسی میداند. او بر خدمات عمومی، عدالت طبقاتی، کنترل مردمی بر منابع شهری و مبارزه با نابرابریی اقتصادی تاکید دارد. (البته تا کنون چنین بوده است. آنچه ممکن است بعدها بشود را باید منتظر ماند و با دقت نگریست) نقد پسااستعماری، سنتی دیرپا در خانوادهی اوست. تاثیر پدرش، محمود ممدانی، در پژوهش هایش باعث شکلگیریی نگاهی ساختاری و تاریخی در اندیشهی زهران شده است. او درک خود از تبعیض، مهاجرت، و عدالت نژادی را از این سنت فکری گرفته است. از نکات عمدهی دیگر؛ در نقشهی راه او در سیاست عملی؛ ذهنیتِ متمرکز وی بر اندیشههای متمرکز بر سوسیالیسم شهری (Municipal Socialism) است. تمرکز او بر ادارهی شهر از طریق سیاستهای اجتماعی ملموس — از جمله حملونقل رایگان، مسکن عمومی و فروشگاههای شهری — برای همهی شهروندان، برگرفته از سنت سوسیالیسم شهری قرن بیستم در آمریکا است.
روند مطرح شدن زهران ممدانی با تکیه بر سازماندهیی محلی، حمایت از جنبش DSA و ارتباط با رایدهندگان طبقهی کارگر بهدست آمده است! وی توانسته است در ساختار رسمی قدرت نفوذ کند. پیروزی در انتخابات مقدماتی ۲۰۲۰ آغازگر مسیر او به عنوان نمایندهای چپگرا و مردمی بود. او اکنون یکی از صداهای اصلی عدالتخواهیی شهری در کلانشهر بسیار عظیم و موثر و با اهمیت نیویورک است که امپراتوریی مالی جهان را برای نخستین بار تحت کنترل نمایندهی آفساید نشینان و فرودستانِشهری قرار داده است.
تاثیر سیاستهای اقتدارگرایانهی اخیر در آمریکا، به مثل (ترامپیسم) بر رشد رادیکالیسم دموکراتیک در جوامع شهری و فوق صنعتیی آمریکا، افزوده است. ظهور دونالد ترامپ و سیاستهای تمامیتگرایانهاش موجب قطبیشدن فضای سیاسی آمریکا شده است. در این میانه، طبقهی کارگر و جنبش های زنان و جوانان بیکار ننشسته است. این وضعیت، انگیزهی جدیدی برای جنبشهای مترقی ایجاد کرده تا در مقابل اقتدارگرایی و تبعیضِ سازمانیافته و مبتنی بر تبعیضهای فاحش اجتماعی و جنسیتی، مطالبات خود را رادیکالتر و ساختاریتر بیان کنند. ممدانی و همنسلانش از دل همین واکنش اجتماعی برآمدهاند.
رادیکالیسم سوسیالیستی و دموکراتیک ممدانی در عمل بهمعنای تلاش برای بازتوزیعِ قدرت و منابع، از نخبگان مالی، به شهروندان عادی است. این جریان با توجه به نوع فرهنگ و نگرش مبارزاتی و ترقیخواهانهی مدنیی آمریکایی، نه خشونتطلب بلکه اصلاحطلب و مشارکتمحور است، و بر بازسازیی دموکراسی در سطوح شهری و محلی تأکید دارد.
انتخاب ممدانی بی تردید تاثیرات عمیقی بر مبارزات عدالتخواهانه در سراسر جهان خواهد داشت و توجه بسیاری از جنبش های اجتماعی و مبارزات طبقاتی را جلب خواهد کرد. آیا ایران ما نیز خواهد توانست با تکیه بر صفبندیی اجتماعیی مبتنی بر جنبشهای زنان و جوانانِ خود و با تکیه بر مبارزات طبقهی کارگر و سنتهای آن، راهی برای برونرفت از این وضعیت دشوار و بیرحمانهای که بر میهنِ ما غالب است؛ بیابد؟ امیدوارم چنین باشد.
