در حالیکه هیئتی از ادارهی خودمدیریتی شمال و شرق سوریه و نیروهای سوریه دموکراتیک (قسد) گفتوگوهایی را با دولت انتقالی دمشق به ریاست احمدالشرع دربارهی آیندهی سیاسی و نظامی کشور آغاز کردهاند، مسئلهی شکلگیری ارتش جدید سوریه، جایگاه ادارهی خودمدیریتی و نوع مشارکت نیروهای دموکراتیک در ساختار قدرت از مهمترین محورهای این مذاکرات است. در گفتوگوی خبرگزاری فرات با صالح مسلم، عضو شورای ریاست مشترک حزب اتحاد دموکراتیک (پید)، پرسشهایی دربارهی جزئیات روند ادغام نظامی، حدود اختیارات ادارهی خودمدیریتی، و چشمانداز ایجاد نظامی غیرمتمرکز در سوریه مطرح شده است.
«ما با وضعیتی جدید روبرو هستیم»
به گزارش خبرگزاری فرات صالح مسلم، عضو شورای ریاست مشترک حزب اتحاد دموکراتیک (پید) در گفتگو با این خبرگزاری اظهار داشت که آنها با وضعیتی جدید روبرو هستند و درباره اظهارات فرمانده قسد، مظلوم عبدی، گفت: «از آنجا که ما هنوز با ژنرال دیدار نکردهایم، بر جزئیات کامل این رویدادها مسلط نیستم. اما تلاش خواهم کرد تا این موضوع را تفسیر کنم و چیزهایی را که میدانم بیان کنم.
آنچه ژنرال گفت برای ما بیگانه نیست. همانطور که میدانید، توافق ۱۰ مارس وجود داشت؛ یکی از بندهای این توافق در مورد ادغام بود. مسئله ادغام شامل تمام مدیریت، هم از جنبه نظامی و هم مدنی است. اما دولت موقت دمشق این روند را به تأخیر میاندازد و سعی میکند آن را انجام ندهد. دولت دمشق تحت تأثیر نیروهای پشت سر خود، این توافق را جدی نمیگیرد و سعی میکند از آن فرار کند. به همین دلیل این مسئله ادغام به تعویق افتاد و متوقف شد. ارتباط و دیداری بین دولت دمشق و اداره خودمدیریتی وجود داشت اما به نتیجه نمیرسید.
همانطور که میدانید، اخیراً سفیر ارشد آمریکا در ترکیه و توماس باراک، نماینده ویژه آمریکا در سوریه، به همراه دریابان برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM)، از اداره خودمدیریتی بازدید کردند. این دیدار جدیتی را به نمایش گذاشت. زیرا زمانی که توافق ۱۰ مارس امضا شد، خود آنها نیز به عنوان ناظر در این روند حضور داشتند. در وضعیت کنونی میدانند که اجرا نشدن این توافق به خاطر ما نیست، بلکه به دلیل موضع طرف مقابل است.
به همین دلیل مدتی پیش هیئتی به همراه مقامات اداره خودمدیریتی و قسد به دمشق رفت و با دولت انتقالی دمشق دیدار کرد. مقامات اداره خودمدیریتی و دولت تحت نظارت این هیئت برخی مسائل را بررسی کردند.
«اداره خودمدیریتی تحت کنترل قسد باقی خواهد ماند»
مسئله ادغام نظامی نیز در میان موضوعات مورد بحث بود. صحبت ژنرال مظلوم نتیجهای از آخرین نشست است. مسئله ادغام نظامی دو جنبه دارد. یعنی در آیندهای نزدیک هیئتی به دمشق خواهد رفت و در مورد راهها و روشهای ادغام نظامی صحبت خواهد کرد. ما از جزئیات آن مطلع نیستیم، زیرا هنوز نتیجهای در این زمینه حاصل نشده است. اما واضح است که برخی از واحدهای نیروهای سوریه دموکراتیک (قسد) در ساختار نظامی جدید ادغام خواهند شد. یعنی مناطق اداره خودمدیریتی تحت کنترل قسد باقی خواهند ماند. پیشبینی و خواسته بر وضعیتی از این دست است. ممکن است در دفاع و امنیت برخی مناطق، کمک کوچکی بین آنها ایجاد شود. بخش اول این است.
«واحدهای مشترک علیه تروریسم تشکیل خواهند شد»
جنبه دوم مسئله یگانهای ضد تروریسم (YAT) است. این نیز تحت عنوان مبارزه مشترک با تروریسم انجام خواهد شد. همانطور که میدانید در سال ۲۰۱۵ ابتدا بین نیروهای ائتلاف و یگانهای مدافع خلق (یپگ) و سپس بین نیروهای ائتلاف و قسد برای مبارزه با تروریسم توافقی صورت گرفت. از آن زمان اعتماد بزرگی بین نیروهای ائتلاف و قسد ایجاد شد و مبارزه مشترکی علیه داعش انجام شد. از ۱۰ مارس به بعد با هم عمل میکنند. در بسیاری از مناطق سوریه، از جمله غرب، عملیاتی علیه داعش انجام شد. این عملیاتها همگی به صورت هماهنگ بین این دو نیرو انجام میشدند.
اخیراً نفوذ داعش در بسیاری از مناطق آغاز شده، افزایش یافته و تلاش میکند در برخی مناطق فعالیتهایی انجام دهد. به ویژه در مناطقی که با عقبنشینی روسها خالی شدند، داعش در آنجا مستقر شد و گسترش یافت. همچنین خود را به مناطق ما نیز میرساندند. طبق آخرین اطلاعاتی که به ما رسیده، شروع به نفوذ به شهرهای بزرگ کردهاند. نیروهای خود را تا اطراف دمشق گسترش دادند. به همین دلیل ائتلاف با یگانهای ضد تروریسم (YAT) میخواهد عرصههای مبارزه علیه داعش را گسترش دهد. یکی از شروطی که ائتلاف به دولت جدید در دمشق ارائه کرده این است که آنها نیز به مبارزه علیه داعش بپیوندند. در این دیدار مشخص شد که این مبارزه با همکاری یگانهای ضد تروریسم، نیروهای ائتلاف و واحدهای ویژه دولت جدید انجام خواهد شد. سخنان ژنرال مظلوم در این چارچوب عملی خواهد شد. یعنی نیروهای ما، واحدهای ویژه دمشق و نیروهای ائتلاف بینالمللی در سراسر سوریه علیه داعش مبارزه خواهند کرد. جزئیات این موضوع و نتایج آن را در روزهای آینده خواهیم دید.
«قسد نیروی اصلی خواهد بود»
صالح مسلم در مورد شکل ادغام در ارتش جدید سوریه گفت: «هیئتی که به دمشق میرود درباره همه جنبههای ادغام صحبت خواهد کرد. ارتش جدید سوریه تشکیل خواهد شد و نیروهای سوریه دموکراتیک نیز بخش بزرگی از آن خواهند بود. یعنی نیروهای ما ‘هسته’ و نیروی اصلی ارتش جدید سوریه خواهند شد.
این علاوه بر یگانهای مشترک مبارزه با تروریسم تشکیل خواهد شد.»
«کمیتههای مشترک دوباره تشکیل خواهند شد»
صالح مسلم در مورد ادغام مدنی نیز چنین ارزیابیای ارائه داد: «ما هنوز جزئیات این را نمیدانیم. اما در دیدار اخیر در مورد راهها و روشهای آن به صورت شفاهی در مورد برخی مسائل صحبت شد. در عمل کمیتههایی تشکیل خواهند شد؛ از قبل هم تشکیل شده بودند. این کمیتهها دور هم خواهند نشست و تلاش خواهند کرد تا از طریق گفتگو راه حلی ایجاد کنند. اما برای نتیجهگیری هنوز خیلی زود است. برای چنین روندی به زمان نیاز است. حتی اگر کمیتههای ما آماده باشند، کمیتههای طرف مقابل هنوز آماده نیستند. پس از تشکیل، کمیتههای مشترک نیز مورد قضاوت قرار خواهند گرفت و روند گفتگو آغاز خواهد شد.»
«ربطی به روند حل و فصل ندارد»
در پاسخ به این سؤال که «آیا مسئله ادغام به روند حل و فصل به رهبری رهبر خلق کورد، عبدالله اوجالان، ارتباط دارد یا خیر؟» صالح مسلم گفت: «خیر. وضعیتی است که ربطی به آن روند ندارد. اما ما از این روند بهره میبریم. ما اظهارات رهبری را در نظر میگیریم، اما وضعیتی نیست که وابسته به آن پیش برود. از طرفی، رهبری با دیدگاههای اخیر خود بر تمام خاورمیانه تأثیر گذاشته است.
همانطور که میدانید، ما همیشه با حزب کارگران کوردستان (پکک) مرتبط میشدیم. اما حقیقت اینطور نبود؛ ما خودمان تصمیماتمان را میگیریم. البته ما به فلسفه و سخنان رهبری احترام میگذاریم و خودمان را با آن تنظیم میکنیم. اما تصمیمات ما در دست خودمان است. اما همانطور که گفتم، ما از این روند بهره میبریم.
یعنی منظور من این است؛ ما در اینجا خودمان تصمیماتمان را میگیریم اما از افکار رهبری بهره میبریم. نه تنها ما، بلکه بسیاری از محافل میخواهند از این بهره ببرند. زیرا سخنان رهبری راهنمای کل خاورمیانه است.»
«ترکیه در این روند نیست»
صالح مسلم درباره «جایگاه ترکیه در این روند» چنین ارزیابی کرد: «ترکیه تا کنون در این روند جایی ندارد. البته ترکیه چنین روندی را نمیخواهد. رویدادهای اخیر در منطقه نیز این فکر ما را تأیید میکند. رویدادهای حلب را ما به عنوان یک تحریک درک کردیم. با در نظر گرفتن سفر نماینده ویژه آمریکا در امور سوریه به اینجا و زمان رویدادهای اخیر، رویداد حلب به عنوان یک تحریک دیده میشود.»
«به دنبال جوسازی هستند»
صالح مسلم درباره تلاش برخی مقامات دولت ترکیه که میخواهند اینگونه نشان دهند که «در میان رهبر آپو و نیروهای اداره خودمدیریتی افکار متفاوتی وجود دارد» گفت: «قطعاً چنین چیزی نیست. چیزی به صورت مستقیم به ما گفته نشده است. هیچ اظهاراتی از رهبری وجود ندارد که برخلاف فکر ما باشد. همچنین ما نیز کاری برخلاف افکار او انجام ندادهایم. رهبری انسانی آزاد آفرید و انسان آزاد نیز میتواند خودش تصمیماتش را بگیرد و افکار خود را نشان دهد.
ترکیه سعی میکند با برخی راهها و روشها این را به شکست بکشاند. با گفتن اینکه ‘به یکدیگر گوش نمیدهند، دیدار نمیکنند’ جوسازی میکنند. اما حقیقت اینطور نیست. چیزی که ترکیه میخواست چه بود؟ میخواستند نیروهای سوریه دموکراتیک خود را منحل کند و به صورت شخصی به ارتش سوریه بپیوندد. ما این را رد میکنیم. موضع رهبری در این باره مشخص است. خود او نیز بیان میکند که اگر ما اسلحه را زمین بگذاریم، ما را در یک شب سر میبرند. رهبری هرگز چنین وضعیتی را نمیپذیرد.»
«در میان ترکیه و نیروهای هژمونیک افکار متفاوت، تناقض وجود دارد»
صالح مسلم در ادامه سخنانش اشاره کرد که اکنون تفاوت و تناقض میان ترکیه و نیروهای غربی، یعنی نیروهای هژمونیک، ملموستر است و گفت: «کسانی که دولت دمشق را به قدرت رساندند، خود این نیروها هستند. اکنون تفاوت میان این نیروها و ترکیه نمایان شده است. آنچه ترکیه میخواهد دیگر چندان محقق نمیشود. البته نمیدانم که این تناقض و دیدگاههای متفاوت چه زمانی برطرف خواهند شد. در آینده مشخص خواهد شد. همه نیروهایی که به سوریه علاقه دارند، ثبات سوریه را مطابق منافع خود میبینند. آنها میخواهند که ثبات به صورت جدی در سوریه برقرار شود. این ثبات چگونه برقرار خواهد شد؟ در اینجا ما یک ثبات عادلانه میخواهیم. اگر یک ثبات عادلانه برقرار شود، این پایدار خواهد بود. تفاوت میان ما و این نیروها نیز همین است. برای مثال، توماس باراک، نماینده آمریکا، قبلاً چیزهایی گفته بود، اما پس از مدتی این سخنان تغییر کرد. سپس خودش به اینجا آمد، از افکار ما حمایت کرد و خواستار ایجاد وضعیتی از این دست شد.»
«دیدار با ترکیه وجود دارد»
صالح مسلم در مورد روابط اداره خودمدیریتی و ترکیه گفت: «خیلی خوب نمیدانم. با مسئول روابط خارجی اداره خودمدیریتی ارتباطاتی وجود دارد. این دیدارها نیز پشت پرده انجام میشوند. یعنی برای عموم باز نیستند. با وجود اینکه نمیدانم در چه سطحی است، اما دیدارها انجام میشوند.»
«همه با فکر ما همعقیده هستند»
در پاسخ به این سؤال که «آیا در مورد موضوع به رسمیت شناختن اداره خودمدیریتی، یک سوریه غیرمتمرکز یا فدرال یک فکر مشترک وجود دارد یا خیر؟» صالح مسلم گفت: «این کمکم در حال شکلگیری است. قبلاً همه خواستههای ترکیه یا سخنان آنها را بیان میکردند. دولت انتقالی دمشق نیز همان چیز را تکرار میکرد. پس از اصرار ما، برخی نیروها و همچنین همه فهمیدند که نباید یک ساختار متمرکز وجود داشته باشد.
طبق فکر ما، سوریه مانند یک موزاییک است. همه از نظر باورداشتی و اتنیکی در این موزاییک قرار دارند. برای اینکه این تنوع در کنار هم بماند، به یک سیستم غیرمتمرکز نیاز است؛ مانند خودمدیریتی… ما میگوییم، حداقل باید یک سیستم غیرمتمرکز باشد. اینکه این چگونه خواهد بود، باید سوریها در مورد آن تصمیم بگیرند. در روند مذاکرات آینده این موضوع روشن خواهد شد.
در ابتدا مسئله قانون اساسی وجود دارد. همانطور که میدانید، قانون اساسی موقت اعلام شده بود. کسی قبول نکرد. در طول مذاکرات در مورد این نیز صحبت شد. آنها قبول کردند که این را اصلاح خواهند کرد.»
«بگذارید مردم ما به ما اعتماد کنند، ما قوی هستیم»
صالح مسلم اشاره کرد که در روند آینده، شکل قانون اساسی مورد بررسی قرار خواهد گرفت، قانون اساسی موقت دوباره اصلاح خواهد شد و در نهایت گفت: «بگذارید مردم ما به ما، به اداره اینجا اعتماد کنند. ما قوی هستیم و با افکار رهبری پیش میرویم. ما به فکر مردم خود هستیم و به مبارزه خود ادامه خواهیم داد.»
